Formula 1’in karmaşıklığı, hem serinin en büyük çekiciliklerinden biri hem de zaman zaman en tartışmalı absürtlüklerinin kaynağı olmaya devam ediyor. Son dönemde gündeme gelen ADUO süreci ise bu tartışmalı örneklerden biri olarak öne çıkıyor; takımların V6 motorlarıyla ilgili hangi üreticinin daha kötü iş çıkardığına dair tartışmalara sahne oluyor.
ADUO, yani “ek geliştirme ve güncelleme fırsatları”, iyi niyetle ortaya konmuş bir mekanizma olsa da, bu iyi niyetin yol açtığı karmaşık sonuçlar Formula 1’in başını ağrıtıyor. Temelde amaç, güç ünitesi üreticileri arasındaki rekabetin odağını elektrikli bileşenlere taşımak, V6 motorunu ise performans belirleyicisi olmaktan çıkarıp daha çok işlevsel bir unsur haline getirmekti. ADUO’nun varlık sebebi, geride kalan bir üreticinin tamamen rekabet dışı kalmasını engellemek ve toparlanmasına olanak tanımak.
Bu noktaya kadar her şey mantıklı görünse de, söz konusu Formula 1 takımları olduğunda işler karmaşıklaşıyor. Zira F1 ekipleri, rekabet avantajı elde etmek için akla gelebilecek ve hatta ötesindeki her yolu denemekte ustalaşmış durumda. Elektrikli bileşenlerin tek mücadele alanı olduğu fikriyle karşı karşıya kalan takımlar – ki burada batarya verimliliğinin değişkenlik gösterebildiğini ve yazılım tarafının etkili olduğunu hatırlatmakta fayda var, ancak MGU-K gücü 350kW ile sınırlandırılmış durumda ve enerji geri kazanım seviyeleri de regülasyonlarla belirleniyor – bu sistemi kendi lehlerine çevirmekte gecikmediler. Sonuç olarak, V6 motorlarda öngörülenin çok ötesinde çeşitlilik ortaya çıktı ve bu durum, mevcut regülasyonların temel bir açığını gözler önüne serdi.
Bir diğer zayıflık ise ADUO’nun kapsamının fazlasıyla sınırlı olması. FIA’nın elinde çok daha fazla teknik veri olmasına rağmen, bu kadar dar bir ölçütle ilerlenmesi oldukça tuhaf. Güç çıkışının hassasiyetle ölçülebilmesi dahi tartışmalı bir konu iken (zira üreticiler arasında bu konuda bile fikir ayrılıkları mevcut), performansı belirleyen çok sayıda etken varken tek boyutlu bir yanıt aramak, üç boyutlu bir problemi çözmeye çalışmak anlamına geliyor.
ADUO sisteminin amacına hizmet etmediği yönünde tüm suçun FIA’ya atılması cazip görünse de, otomobil üreticileri ve onların temsilcileri de bu süreçte önemli bir rol oynadı. Bugün sistemden en çok şikayet eden ve ürünlerinin yetersizliğini açıkça dile getiren üreticiler, geçmişte bu regülasyonların şekillenmesinde etkili oldular.
FIA Tek Koltuklu Araçlar Direktörü Nikolas Tombazis, Nisan ayında yaptığı açıklamada, “Turbo basınçları, turbo çapları ya da plenum sıcaklığının işletilmesi gibi bazı konuları değerlendirmeyi teklif ettik. Ancak o dönemde güç ünitesi üreticilerinin evrensel yaklaşımı, sistemi basit tutmamız gerektiği yönündeydi. Bu nedenle içten yanmalı motorun mevcut beygir gücü ölçümünün başından beri kabul gördüğünü söyleyebilirim,” ifadelerini kullandı.
Temelde karmaşık olan bir yapıyı basitleştirmek, takımların sistemi kendi lehlerine manipüle etmesini teşvik etmekten öteye gidemedi. Bu durum, Formula 1’in otomobil üreticilerinin değişken taleplerine fazla boyun eğmesinin bir başka örneği olarak gösteriliyor.
Üreticilerin Formula 1’e finansal ve taraftar ilgisi bakımından önemli katkıları olduğu açık. Ancak, üreticilerin yanlış yönlendirilmiş taleplerine aşırı taviz verilmesi, ileride yeni nesil motor regülasyonları şekillendirilirken dikkatle üzerinde durulması gereken tehlikeli bir alışkanlık olarak öne çıkıyor. FIA, daha kapsamlı bir ölçüt konusunda ısrarcı olsaydı, Formula 1 bugün çok daha farklı bir noktada olabilirdi.
ADUO, Formula 1’in baş etmek zorunda olduğu bir baş ağrısı olarak öne çıkıyor ve yıl içinde defalarca gündeme gelerek kamuoyunda kafa karışıklığına yol açıyor. Bu süreçte, takımlar kendi ürünlerinin yetersizliğini öne sürerek tartışmanın odağı haline geliyorlar.
Eğer Red Bull Powertrains’in V6 motoru gerçekten en iyisi ise – ki bu konuda kesin bir değerlendirme yapmak zor – büyük bir övgüyü hak ediyor. Ancak mevcut durumda bu başarı, olumsuz bir algı yaratıyor. Eğer en iyi değilse, o zaman süreç zaten başından itibaren sorunlu demektir; zira Red Bull-Ford güç ünitesinin genel performansı, objektif olarak pazardaki lider konumda değil.
Padokta yaşanan politik çekişmeler Formula 1’in ayrılmaz bir parçası olsa da, manipülasyona açık, takım içinde güven yaratmayan ve dışarıdan neredeyse hiç anlaşılamayan aşırı basit bir mekanizma oluşturmak büyük bir hata olarak değerlendiriliyor.
Kaçınılmaz olarak, ADUO bazı kesimler tarafından rekabetin dengesini bozacak bir unsur olarak yorumlanıyor ve sporun en basit olması gereken yönünü bile tartışmaya açıyor.
Formula 1’in amacı, en iyi olmak olmalı; en kötü gibi görünmekte en iyi olmak değil.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/aduo-engine-games-make-a-mockery-of-f1/
