Formula 1 pilotları neden enerji dağıtımını tamamen kontrol edemiyor?
Bu yıl özellikle Belçika Grand Prix’si gibi hafta sonlarında, enerji yönetimi ve sıralama turları ile yarışta pilotların sonucuna makine öğrenimi algoritmalarının ne kadar etki ettiğinin ortaya çıkmasıyla, birçok kişi bu soruyu gündeme getirdi.
Oscar Piastri gibi isimler bu durumu “yarışmak için oldukça kötü bir yol” olarak nitelendirirken, pilotların bu sezon kaderlerini kontrol etme konusunda aşırı derecede yetki kaybetmelerinden doğan memnuniyetsizlik giderek artıyor.
Bu tartışmalar, neden pilotların enerji dağıtımını nerede ve ne zaman kullanacaklarına tamamen kendilerinin karar veremediği sorusunu gündeme getirdi. Ancak bu, hem gerçekçi değil hem de mevcut batarya farklılıklarını daha da belirgin hale getirebilir.
FIA Tek Koltuklu Araçlar Direktörü Nikolas Tombazis, “Pilotların yorumları anlaşılır. Bence bu yorumlar, enerjinin sınırlı olmasından kaynaklanıyor ve bu nedenle enerjiyi en iyi şekilde yönetmek son derece kritik hale geliyor. Bununla bağlantılı olarak uygulanması gereken çeşitli stratejiler de mevcut,” dedi.
“Pilotlara %100 kontrol verilmesi aşırılığa kaçar. Eğer bu tamamen pilotun isteğine bırakılırsa, istedikleri kadar ve istedikleri zaman enerji kullanabilirlerdi. Bu da, tüm enerjiyi viraj çıkışında çok kısa bir süre için kullanmalarına yol açar ve şu an şikâyet edilen etkiler çok daha belirgin hale gelirdi.
İkinci olarak, ne kadar enerji kullanılabileceği veya geri kazanılabileceği, ya da şarj durumu (SOC) farkı gibi konularda bazı sınırlamalar var. Bu sınırlamalar, örneğin takımların çok daha büyük bataryalar kullanmasını ve araçların tekrar ağırlaşmasını önlemek için getirildi.
Yani, takımların batarya boyutunu iki katına çıkarmasını istemediğimiz için ve araçların tekrar ağırlaşmasını önlemek adına bu sınırlandırmalar var. Ayrıca, insanların tüm bu parametreleri rasyonel biçimde kontrol edebileceğini de sanmıyorum.”
Tombazis, Formula 1’in mevcut içten yanmalı motor ve batarya arasındaki yaklaşık %50/50’lik (gerçekte %53/47) güç dağılımını 2028’e kadar %60/40’a çekmesinin pilotların eline daha fazla güç vereceğini umuyor.
“Bu dengeyi biraz daha içten yanmalı motor lehine ayarladığımızda, bu alanda bir sadeleşme olacağına inanıyorum,” diyen Tombazis, “Şu anda pilotların şikayet ettiği şey, enerji yönetiminin bir sonucu. Evet, karmaşık ve istediğimizden daha karmaşık. Kesinlikle, %100 onlara katılıyorum ama bu temel sorunun bir sonucu.” ifadelerini kullandı.
Bir adım ileri
Tombazis, pilotların enerji açısından kısıtlı araçlarda yarışırken, mevcut gerçeklikleri içinde iyileşmenin nasıl olacağını görmelerinin zor olduğunu belirtti.
“Oscar çok zeki bir pilot ama bence şu anda hissettiği şeyin hakim olduğunu düşünüyor,” diyen Tombazis, “Denge yeniden ayarlandığında bunun bir adım daha iyi olacağına inanıyorum. Tamamen ortadan kalkacak mı? Hayır, ama bir adım daha iyi olacak.” dedi.
Piastri de bu durumu kabullenmiş durumda. Macaristan’da perşembe günü yaptığı açıklamada, “Bunun asla tamamen ortadan kalkmasını beklemiyorum, ancak üreticiler bu sistemi daha iyi anladıkça ve kodun neleri yapıp neleri yapamayacağına dair düzenleme kısıtlamalarını çözdükçe umarım işler biraz daha iyi olur.” ifadelerini kullandı.
Bu algoritmalar, bu yılki yeni kuralların yürürlüğe girmesinden çok önce de vardı ancak güç ünitesinin elektrikli bileşeninin artan gücüyle birlikte çok daha kritik hale geldiler.
Bu yüzden, teorik olarak elektrikli bileşenin etkinliği 2028’e kadar %47’den %40’a düşürüldüğünde, enerji çıkışını etkileyen algoritmaların önemi de azalacak ve üreticiler o zamana kadar düzenlemeleri daha iyi anlayacağı için sistemler daha doğru çalışacak.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/why-f1-cannot-remove-algorithms-drivers-hate/
