MotoGP’de Cezalar: “Kaza Sonucu Değil, Hatanın Niteliği Esas Alınıyor”
MotoGP’de bir sürücünün yaptığı hatanın, doğrudan sonucundan bağımsız olarak nasıl cezalandırılması gerektiği uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Özellikle ufak bir hata sonucu masum bir sürücünün ciddi şekilde yaralanması ile daha büyük bir hata sonucu kimsenin etkilenmemesi arasında ceza açısından fark olup olmaması gerektiği sıkça gündeme geliyor. Benzer şekilde, bir kazada mağdur olan sürücünün 30 saniye kaybetmesi halinde, hatalı bulunan sürücünün de en az bu kadar zaman kaybetmesi gerekip gerekmediği de tartışılıyor.
MotoGP’de Yarış Komiserleri, cezaları belirlerken “kısasa kısas” prensibinin uygulanmadığını net bir şekilde belirtiyor. FIM MotoGP Yarış Komiserleri Başkanı Simon Crafar, Crash.net MotoGP podcast’inde konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu:
“Bu konu gerçekten çok önemli. Cezalar asla kısasa kısas şeklinde uygulanmaz. Birinin başka birinin yarışını mahvetmesi, bizim de onun yarışını mahvetmemiz gerektiği anlamına gelmez.
“Açılış turundaki olayları daha sıkı değerlendiriyoruz çünkü birden fazla sürücüyü tehlikeye atabilirsiniz.
“Ancak meşru bir geçiş denemesinde hata yapılır ve bir sürücü düşerse, ilk ihlalde uzun tur cezası veriyoruz. Çünkü herkesin başına gelebilir.
“Uzun tur cezası çok büyük bir kayıp değildir; genellikle iki-üç saniye kaybettirir. Ancak bu ceza, yapılan hatanın kabul edildiğini göstermek ve tekrarlanmaması için bir uyarıdır. Eğer tekrar ederse, daha ağır bir ceza uygulanır.
“Burada önemli olan, sonucu değil, ‘kaza sebebi olma’ tanımımız dışında, yapılan hareketin kendisini değerlendirmemizdir.
“Birçok faktör var ama öncelikle doktor raporunu bekleyip cezayı ona göre ayarlayamayız.
“Tamamen hareketin kendisine bakıyoruz: Hatanın büyüklüğü, niyetin ne olduğu ve hareketin ne kadar tehlikeli olduğu önemli.
“Bir başka sürücünün ne kadar yaralandığına bakamayız; bu tamamen şans ve bu sporun acımasız tarafı.
“Ayrıca, çoğu zaman görevimizin sadece ceza vermek değil, bazen de bir sürücüyü savunmak olduğunu belirtmek isterim.
“Örneğin, bir kazada iki sürücü mücadele ederken birinin ciddi şekilde yaralanması durumunda, olay yarış kazası olarak değerlendirilirse, kimsenin ciddi bir hata yapmadığına karar veririz. Ancak mağdur sürücü ağır yaralanırsa, doğal olarak çok sayıda öfkeli insan olur ve bunu anlıyorum.
“Fakat bu durumda, diğer sürücüyü savunmak da bizim görevimiz. Çünkü o da kendini kötü hissediyordur ve bizim açımızdan sadece yarışıyorlardı. Bu bir yarış kazasıydı; ciddi bir hata yoktu, sadece diğer sürücünün yaralanması talihsiz bir sonuç.”
Cezadan Önce Uyarı
1998 Britanya 500cc Grand Prix’sinin galibi ve WorldSBK’da birçok podyum derecesi bulunan, ardından Ohlins’te çalışan, kendi pist günü okulunu kuran ve MotoGP pit yolunda muhabirlik yapan Simon Crafar, Yarış Komiserleri’nin çoğu zaman perde arkasında çalıştığını belirtti.
Bu kapsamda, sürücüler davranışları cezalandırılacak seviyeye gelmeden önce gizli şekilde uyarılıyor.
“Amacım, yarışı olabildiğince güvenli ve adil hale getirmek.
“Tamamen güvenli veya adil olması mümkün değil ama gördüğümüz her şeyi takip edip sürücüler ve takımlarla iletişim kurmaya çalışıyorum.
“Cezalandırılmayacak ama tamamen güvenli veya adil olmayan bir durum görürsem, videoyu alıp takım yöneticisine gönderiyorum ve ‘Lütfen bununla ilgili sürücünüzle konuşun’ diyorum.
“Eğer olay oldukça ciddi ise veya birden fazla kez tekrarlandıysa, sürücüyü çağırıp görüntüleri gösteriyorum.
“Bunu yapmazsanız, sürücü ceza almadan kurtulduğunu düşünür ve aynı davranışı sürdürür.
“Bu tür iletişime daha fazla zaman harcıyorum; ‘Lütfen bunu yapmayın, aksi takdirde ceza alırsınız’ diyorum. Sonuçta bu yaklaşım birçok cezanın önüne geçiyor.
“Çünkü sürücüler uyarıldıklarında izlendiklerini biliyorlar ve çoğu zaman davranışlarını düzeltiyorlar. Ya da en azından ceza aldıklarında şaşırmıyorlar.”
Kaza Yapan Sürücüye Ceza İndirimi
Normalde ilk ihlalde ve ikinci ihlalde ceza kademeli olarak artarken, bazı durumlarda hatalı bulunan sürücünün kaza yaparak kendini cezalandırması halinde farklı bir uygulama olabiliyor.
“Eğer sürücü ikinci ihlalinde kaza yaparsa, tek bir uzun tur cezası yeterli olabilir.
“Ama sadece başka bir sürücüyü düşürüp yoluna devam ederse, çift uzun tur cezası hak eder.”
Simon Crafar’ın tam röportajını YouTube üzerinden izleyebilirsiniz.
Kaynak: Crash.net // https://www.crash.net/motogp/feature/1102519/1/why-motogp-penalties-are-never-eye-eye
