Formula 1’in 2026 kurallarındaki devrimsel değişiklikler, neredeyse tamamen daha büyük bataryalara ve bunun beraberinde getirdiği sonuçlara odaklanmış durumda. Ancak enerji yönetimi, “super clipping”, sıralama turlarındaki gösteri ve içten yanmalı güç ile elektrikli enerji arasındaki 50/50 oranının değiştirilmesi gibi tartışmalar arasında, en az bu kadar önemli ve kalıcı bir yenilik gözden kaçıyor: Gelişmiş sürdürülebilir yakıtların kullanıma geçişi.
Sürdürülebilir yakıtlar, 2026 kurallarının temel taşlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu yeni yakıt dönemi, Formula 1’in çevreci vizyonunu güçlendirirken, uzun vadede otomotiv sektörünün geneline etki edebilecek bir teknoloji yarışında F1’i ön saflara taşıyor. Ayrıca, bu gelişme sayesinde “eski nesil” motorların, yani V8’lerin, 2031’den itibaren tekrar Formula 1’e dönmesinin yolu açılıyor. Çünkü artık V8 motorların kullanılabilmesi için fosil yakıt yakma zorunluluğu ortadan kalkıyor ve F1, güç ünitesi tipinde daha esnek bir yapıya kavuşuyor.
Peki, 2026 paketinin bu kadar olumlu bir yönü neden bugüne kadar gölgede kaldı?
İyi Haberlerin Kötü Tarafı
Bu sorunun yanıtı, “İyi haber satmaz” sözüyle açıklanabilir. Sürdürülebilir yakıtların Formula 1’de şu ana kadar büyük bir tartışma konusu olmaması, teknolojinin sorunsuz şekilde devreye alındığını gösteriyor. Padokta genellikle olumsuz başlıklar gündem olurken, sorunsuz işleyen yenilikler fazla ilgi çekmiyor.
Dolayısıyla, büyük bir teknolojik adımın drama ya da tartışma yaratmadan başarıyla uygulanması dikkatlerden kaçtı. Elektrikli güç ünitesine dair tartışmalar gündemi meşgul ederken, yakıtın performansı ve doğasıyla ilgili neredeyse hiçbir şikayet ya da tartışma yaşanmadı. Ancak bu durum, enerji yönetiminin tur zamanlarındaki etkisine odaklanılırken, yakıtın katkısının ve 2026 için ne kadar değiştiğinin gereğince anlaşılmadığı anlamına geliyor.
BP’nin motor sporları yakıt teknolojileri lideri Luc Jolly, bataryadaki enerji miktarının, içten yanmalı motorun ürettiği enerjiye ve bunun da doğrudan yakıtın kalitesine bağlı olduğunu belirtiyor. Yani, daha iyi bir yakıt ile bataryalarda daha fazla enerji elde edilebiliyor.
Jolly, “Yakıt hâlâ aracın birincil enerji kaynağı. Elektrik ve içten yanmalı güç arasındaki 50/50 oranından ve enerji yönetiminden bahsediyoruz, ancak tüm enerji yine de yakıttan geliyor. Yani yakıtın temel rolü değişmedi,” ifadelerini kullandı.
Bu yıl Audi’nin resmi teknoloji ortağı olan BP, Williams ve Renault gibi takımlarla uzun yıllara dayanan iş birliğine sahip. Jolly, bu yılki yakıtta kullanılan bileşenlerin geçmişten çok farklı olduğunu ancak teknik gerekliliklerin aynı kaldığını vurguluyor. “En önemli unsur, kesin bir yakıt karışımının optimize edilmesi. Herkes tamamen kendine özgü bir yakıt karışımı kullanacak. Ürettiğiniz güç rakamları yakıtın kalitesine ve verimliliğe çok bağlı. Yakıttaki enerjinin ne kadarını kullanabiliyorsunuz? Bu kritik bir konu. Ayrıca, gelişmiş sürdürülebilir bileşenlerle performans ve sürdürülebilirlik arasında denge kurmak gerekiyor,” dedi.
Audi’nin Tercihleri
Bu yıl yürürlüğe giren gelişmiş sürdürülebilir yakıt gerekliliklerinin yanında, başka bir önemli değişiklik de yakıt akış limitinde yaşandı. Geçmişte hacimsel olan bu limit, artık kalorifik olarak ölçülüyor. 2026 için belirlenen sınır, saatte 3000 Mega Joule. Bu da, geçmişteki saatte 100 kg’lık üst sınırdan farklı bir yaklaşım gerektiriyor.
Jolly, Formula 1 için tamamen yeni kimyasallar ve yeni bir bakış açısı gerektiğini, bu süreçte BP’nin dış dünyadaki deneyimlerinden de yararlandıklarını ifade etti. “Süreç oldukça uzun ve karmaşıktı. Başlarken Audi motoru henüz geliştirme aşamasındaydı ve birçok farklı şey deniyorduk. Audi güç ünitesinin neleri sevdiğini, hangi bileşenlere ihtiyaç duyduğunu anlamaya çalıştık. Bu tabloyu zamanla oluşturduk ve güç ünitesi sürekli evrildiği için hedef de sürekli değişiyordu. Bu yüzden A noktasından bugüne gelmek üç yıl sürdü,” dedi.
Yeni Zorluklar, Aynı Hedef
BP açısından, sürdürülebilir yakıtlarla ilgili en büyük zorluk ürünü oluşturmak değil, ürünün ne olması gerektiğini anlamaktı. Jolly, “Teknik açıdan hâlâ maksimum performans ve verimlilik gerekiyor, ancak asıl değişim burada değil. Esas mesele, bu sürdürülebilir gerekliliği karşılarken nasıl hareket edeceğimizdi,” ifadelerini kullandı.
Yakıt üreticileri, sürdürülebilir yakıtların içeriğiyle ilgili tüm detayları açıklamasa da, kullanılabilecek hammaddeler konusunda bazı sınırlamalar mevcut. Jolly, “Elbette tam olarak nasıl yaptığımızı açıklayamam ama kullanmamız gereken hammaddeler belli kategorilere uymak zorunda. Bu biyokütle olabilir, belediye atıklarından elde edilebilir ya da biyolojik olmayan yenilenebilir yakıt (RFNBO) olabilir. Burada karbon bir yerden, hidrojen ise yeşil bir kaynaktan sağlanıyor ve hidrokarbon sentezleniyor. Bu üç ana kategori ve hâlâ yeni seçenekler üzerinde çalışıyoruz,” dedi.
Shell’in motor sporları baş bilim insanı Valeria Loreti ise, “Kağıt veya ahşap endüstrisi atıkları, tarımsal atıklar, belediye atıkları, hatta geri dönüştürülmüş plastikler bile kullanılabiliyor. Önemli olan, hammadde üretiminden karışıma kadar geçen süreçte harcanan enerjinin ölçülmesi. FIA, yeni yarış yakıtının referans fosil yakıta kıyasla en az %65 sera gazı tasarrufu sağlamasını şart koştu,” açıklamasını yaptı.
Jolly, yakıtın şu an çoğu taraftar için ön planda olmadığını ancak performans açısından rolünün her zamanki kadar kritik olduğunu vurguluyor: “Performans açısından yakıtın rolü hâlâ çok önemli. Ancak artık bu yakıtı oluştururken daha fazla kısıtlama ve belirli bir şekilde üretme zorunluluğu var,” dedi.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/the-overlooked-but-critical-part-of-f1s-2026-power-battle/
