Formula 1 Monaco Grand Prix’sinde motor gücü ve enerji seviyelerinin pist üzerinde belirleyici olmadığı Monte Carlo’da, pole pozisyonu mücadelesi yeniden klasik unsurların etkisine dönüyor.
Mekanik yol tutuşu ve yere basma kuvveti büyük önem taşırken, performans öncelikleri listesinin başında ise lastiklerin doğru şekilde hazırlanması geliyor. Tur zamanının büyük bölümü, lastiklerin ideal sıcaklık aralığında tutulmasına bağlı olarak şekilleniyor.
Ferrari Takım Patronu Fred Vasseur, Cuma günkü serbest antrenmanların ardından, “Artık araçla ilgili anlayışımızda bir tür yakınsama var. Lastikler yeniden performansın anahtarı haline geldi,” ifadelerini kullandı.
Monaco’da kusursuz bir tur atmanın anahtarı, hem ön hem de arka akslardaki lastiklerin çalışma sıcaklıklarını doğru aralıkta tutabilmekten geçiyor.
Ancak bu, düşük enerjiye sahip pistte ön lastikleri ısıtmanın zorluğu ve düşük hızlı virajlardan çıkışlarda arka lastiklerin kolayca aşırı ısınabilmesi nedeniyle oldukça güç bir süreç. Cuma gününden elde edilen veriler, takımların ideal noktayı yakalamada farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu.
Örneğin McLaren, ön lastiklerini turun başında yeterince ısıtamadığı için ilk sektörde birkaç ondalık saniye kaybederken, Mercedes ise turun başında iyi görünse de son virajlarda arka lastiklerini aşırı ısıttı.
Monaco’da lastik yönetimi yeni bir konu değil ancak bu sezon, takımlar ve pilotlar için gridde ideal pozisyonu yakalamayı daha da karmaşık hale getiren birçok faktör bulunuyor.
Lastikler Daha Sert
Bu sezonun ilk fiziksel farkı, C6 hamurunun kaldırılmasıyla birlikte lastiklerin geçen yıla göre bir adım daha sert olması. 2026 araçlarının yere basma kuvvetinin de azalacak olması, lastikleri eskisi kadar hızlı ısıtacak enerji miktarını da düşürüyor.
Arka lastiklerin bu yıl daha agresif şekilde hazırlanması gerekiyor çünkü takımların kullandığı özel jant tasarımları sayesinde soğutma iyileştirildi ve bu da lastiklerde ısı birikimini zorlaştırıyor.
Cuma gününden elde edilen veriler, hem ön hem de arka lastikleri ideal sıcaklık aralığına getirmek için ekstra bir hazırlık turu veya iki hızlı tur denemenin faydalı olabileceğini gösterdi.
Bu, burada mümkün çünkü araçlar bu kez enerji açısından kısıtlı değil; piller, birden fazla hızlı tur atmaya imkân tanıyacak kadar dolu kalabiliyor. Hem Red Bull hem de Ferrari, antrenmanlarda bu yöntemi deneyerek paketlerinden maksimum verimi nasıl alabileceklerini anlamaya çalıştı.
Red Bull Başmühendisi Paul Monaghan, “Bu tür bir sürüşün güç ünitesine bir cezası olup olmadığından ziyade, bizim için asıl önemli olan tur zamanı. En hızlı turu elde etmek için ne gerekiyorsa onu yapmamız lazım. Eğer bu yöntem en hızlı turu getiriyorsa, güç ünitesinde bir ceza olup olmaması aslında önemli değil,” dedi.
Dış Etkenler
Ancak teorik olarak ideal olan hazırlık turları, gerçek pist üzerinde uygulanamayabilir çünkü pilotlar pistte yalnız değil ve trafik, istenmeyen durumlara yol açabiliyor.
Monaghan, “Her şeyin bir araya gelmesi gerekiyor. Q1’de boşluk bulmak ve engellenmemek lazım ki, buradaki FP2 başlangıcına bakarsak oldukça kaotikti,” ifadelerini kullandı.
Trafik sorunu sadece hızlı turların bozulmasıyla ilgili değil; aynı zamanda lastik hazırlığını da zorlaştırıyor çünkü pilotlar, turu istedikleri hızda atamayabiliyor.
Bu sezon hem daha hızlı araçların arkadan gelme ihtimali hem de önde yavaş birine takılma riski arttı. Cadillac’ın katılımıyla Q1’de pistte 22 araç olacak. Herkes hızlı tur atmaya çalışırsa, araçlar arasında sadece üç saniyelik bir boşluk kalıyor ki, bu da başkasına takılmadan tur atmayı neredeyse imkânsız hale getiriyor.
Vasseur, “Pistte bu kadar çok araç varken, düzgün bir ısınma turu atmak zorlaşıyor. Bazen temposunu artırmak, bazen yavaşlamak zorunda kalıyorsun. Sanırım bu anahtar faktör olacak,” dedi. “Düzgün bir ısınma turu atıp, doğru aralıkta olup, ardından temiz bir hızlı tur çıkarmak büyük bir zorluk olacak.”
Bir başkasının turunu bozma ihtimalinin yüksek olması, sıralama turlarında iki temiz hızlı tur atmaya güvenmenin iyi bir strateji olmayabileceğini gösteriyor.
Pirelli Başmühendisi Simone Berra, “Yarın için ideal senaryo, piste çıkıp bir hazırlık turu yapmak, sıcaklığı kademeli olarak artırmak ve ardından hızlı tura başlamak. Bence sıralama turlarında arka arkaya iki hızlı tur atmak çok iyi bir strateji olmayacak. Bu yüzden lastikleri mükemmel şekilde hazırlamak ve ardından maksimumu zorlamak daha iyi,” dedi.
Pist Yerleşimi Zorlukları
Pirelli Başmühendisi Berra, Monaco’nun pist yerleşiminin tur hazırlığını “karmaşık” hale getirdiğini, ön ve arka aksları hızlıca ısıtmak için son bölümlerde hedefli bir yaklaşım gerektiğini belirtti.
Berra, “Son sektöre gelirken öndeki araçla aranda yeterli boşluğu bulup, düzgün şekilde hızlanmak zor. Bazen bu çok zorlu oluyor, özellikle Q1’de çok daha zor olacak. Trafik nedeniyle bazı sürprizler görebiliriz, sadece kırmızı bayraklar yüzünden değil,” dedi.
Durumu daha da karmaşıklaştıran bir diğer unsur ise FIA’nın güvenlik gerekçesiyle yaptığı bir uyarı. Cuma akşamı pilotlar toplantısında, tünel bölümünde yarış hızında kalınması gerektiği, lastik sıcaklığı ve öndeki araçla aradaki boşluğu yönetmek için yavaşlamanın istenmediği bildirildi.
Bu karar, güvenlik açısından mantıklı olsa da lastik hazırlığı için ideal değil ve pilotların pist pozisyonu ile lastik hazırlığını maksimuma çıkarabileceği alanı daraltıyor.
Berra, “Pilotların tünelde hızlanmasının sebebi, F2’de [Isack] Hadjar ile yaşanan olaya benzer bir tehlikenin önüne geçmek. Herkes bu bölümde hızlı giderse, lastik sıcaklığını pistin diğer bölümlerinde, yani son sektörde artırmaya çalışacaklar. Lastikleri turun ilk bölümünde zorlamak istemiyorsunuz, asıl olarak son bölümü kullanıp sıcaklığı orada yükseltmek istiyorsunuz, bu da durumu karmaşıklaştırıyor,” diye konuştu.
Yüzme Havuzu şikanı sonrası son virajlarda bazı pilotlar öndeki araçla arayı açmak için yavaşlarken, bazıları ise lastik sıcaklığını artırmak için tempoyu yükseltecek. Her şeyin ters gitme ihtimali yüksek. Formula 1’in yılın en karmaşık saati başlıyor.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/all-the-headaches-monaco-qualifying-will-give-f1-teams/
