Oscar Piastri: "F1’de Start Prosedürleri Değişmezse Felaketle Sonuçlanabilir"
Oscar Piastri, Formula 1’de yeni araçların start prosedürlerine yönelik değişiklik yapılmaması halinde "felaketin tarifi" ile karşı karşıya kalınabileceği uyarısında bulundu. Yeni nesil araçların kalkış anındaki karmaşıklıkları ve bu süreçte yaşanabilecek sorunların kazalara yol açabileceği endişesi, padokta birçok pilot ve takım yetkilisinin acil çözüm talep etmesine neden oldu.
Startlarda yaşanan zorluklar, motorun turbo basıncını oluşturmak için 10 saniyeye kadar devirli tutulması gerekliliğiyle birleşince, özellikle işler ters gittiğinde gridde çoklu araçların hareketsiz kalma riski ortaya çıkıyor. Piastri, sorunun yalnızca yavaş kalkışlardan ibaret olmadığını, birden fazla aracın gridde kalmasının ciddi tehlike oluşturduğunu belirtti.
Geçtiğimiz sezon iyi ve kötü bir start arasındaki farkın sadece hafif bir patinaj veya geç tepki süresi olduğunu vurgulayan Piastri, bu yıl ise neredeyse Formula 2’deki gibi anti-stall (araç stopunu önleyici sistem) devreye girme riskinin bulunduğunu, bunun da sadece birkaç metre değil, 6-7 sıra kayba neden olabileceğini söyledi. Ayrıca, araçlar start anında düz modda (straight mode) daha düşük yere basma kuvvetiyle kalkış yaptığı için riskin arttığını ifade etti. Piastri, "Startta düz mod kullanıp kullanmayacağımız da önemli, çünkü 22 aracın, yüzlerce puan daha az yere basma kuvvetiyle start alması bana göre felaketin tarifi," dedi.
Mercedes pilotu George Russell ise startların mühendisler için "kâbus" olduğunu belirtti. Russell, testlerde yapılan deneme startlarında pilotların turbo basıncını optimum seviyeye getirmek için bekleyebildiğini, ancak gerçek yarışta ışıklar söndüğünde beklemeden kalkış yapmak zorunda olduklarını vurguladı. "Kalkışımı ancak belirli bir aralıkta yapabiliyorum, fakat yarış startında ışıklar söner sönmez gitmek zorundasınız. Kendi turbonuzun doğru aralığında olmasını bekleyemezsiniz," ifadelerini kullandı.
Olası Çözümler
2026 araçlarının startta kullanımı daha karmaşık olsa da, sorunların çözümü için tüm teknolojinin baştan tasarlanmasına gerek duyulmuyor. Asıl mesele, pilotların gridde sabit haldeyken turbo basıncını optimum seviyeye getirmek için acele etmeleri ve bu sürecin hata yapmalarına yol açabilmesi. Özellikle gridin arka sıralarındaki pilotlar, grid pozisyonlarına yerleşip start ışıkları dizisine daha kısa sürede hazırlanmak zorunda kaldıkları için daha fazla risk altında kalıyor.
Haas pilotu Ollie Bearman, iyi bir start ile çok kötü bir start arasındaki farkın milisaniyelerle ölçüldüğünü belirterek, "Bunu doğru yapmak bıçak sırtında ve milisaniyelerle ilgili. Yarım saniye erken veya geç kalırsanız işe yaramıyor. Deneme startlarında hiç tutarlı olamadık, bu da endişe verici," dedi.
Çözüm önerileri arasında, gridde son aracın yerleşmesinden start ışığı dizisinin başlamasına kadar minimum bir süre belirlenmesi öne çıkıyor. Bir diğer seçenek ise, pilotların kalkışta 50 km/s altındayken batarya kullanmalarına izin verilmesi olabilir. Şu an bu uygulama yasak; ancak batarya desteği turbo gecikmesini telafi edebilir. Bu çözümler araçlarda teknik değişiklik gerektirmeden uygulanabilir olsa da, onay sürecinin kolay olmayacağı belirtiliyor.
Geçtiğimiz yaz, Ferrari takım patronu Fred Vasseur, gridde araçların durma riskini azaltmak için start ışıklarının geciktirilmesi önerisini F1 Komisyonu’nda reddetmişti. Vasseur, bu değişikliğin aylar öncesinden gündeme getirilmesi gerektiğini, ancak uyarılarının dikkate alınmadığını belirtti. Ferrari, bu nedenle motor konseptini kısa start dizisine uygun şekilde tasarladı ve turbo uzun süre devirli tutulmak zorunda kalınmadı. Diğer takımlar ise benzer bir tasarım yaklaşımında bulunmayıp, şimdi start prosedüründe değişiklik talep edince, Vasseur bu öneriyi desteklemedi.
Alpine’in genel müdürü Steve Nielsen ise, gerçek araçlarla Barselona’da yapılan deneme startlarını gördükten sonra sorunun ciddiyetini anladığını söyledi: "Bunları kağıt üzerinde görmek ile gerçek hayatta izlemek farklı. Barselona’da ilk izlediğimde şaşırdım. Çok uzun süren, ön start devirleri gibi görünen ama aslında turbo basıncı oluşturan süreçler var. Bu yıl 22 araç var. Griddeki prosedür, pole pozisyonundaki pilotla 22. sıradaki için çok farklı. Bence bu konuya bakılması gerekiyor."
McLaren takım patronu Andrea Stella ise, FIA’nın yarış startları, lift and coast ve geçişlerle ilgili endişeler konusunda sezon başlamadan önce harekete geçmesi gerektiğini belirtti. Stella, "Bu, herhangi bir rekabetçi çıkarın ötesinde, daha büyük bir konu. Tüm takımlar ve FIA, yarış startı prosedüründe sorumluluk bilinciyle hareket etmeli," dedi.
Ferrari müşteri takımları bile, teorik olarak avantaj sağlayabilecek olsalar da, değişiklik yapılmasını destekliyor. Haas takım patronu Ayao Komatsu, "Geçen yıl tartışmıştık ama neyle karşı karşıya olduğumuzu tam olarak bilmiyorduk. Şaşırtıcı değil. Herkesin düzgün bir start yapabilmesi ve normal bir yarış olması için düzenlemelerin olması önemli," ifadelerini kullandı.
F1 Testinde Yanıltıcı Görüntü
2026 araçlarının start güvenliği tartışması, Bahreyn’de gerçekleştirilen F1 testlerinin sonunda yapılan kaotik deneme startı görüntüleriyle daha da alevlendi. Cuma günü seansın son dakikalarında yedi araçla yapılan deneme startı, oldukça sorunlu geçti. Alpine pilotu Franco Colapinto, arka lastiklerini ısıtmaya çalışırken grid pozisyonuna gelirken neredeyse kaza yapıyordu. Işıklar söndüğünde ise, ilk çizgideki Piastri hiç kalkış yapamazken, arkasındaki araçların sadece yarısı hareket edebildi.
Ancak bu görüntüler, startların teknik olarak ne kadar zor olduğundan ziyade, talimatlarda yaşanan bir karışıklıktan kaynaklandı. Pilotlardan, önlerindeki araç hareket etmeden kalkış yapmamaları istenmişti. Fakat bazı pilotlar bu prosedüre uyarken, diğerleri talimatı dikkate almadı. Piastri, "Bugünkü start sadece talimat karışıklığıydı. Önümdeki araç gitmeden beklemem söylendi; kendi kalkışımı yapmam ama ışıklara göre değil. Bazı pilotlar ise farklı düşündü. Bu, güç ünitesiyle ilgili bir sorun değildi," dedi.
Start prosedüründe yapılacak değişikliklerle ilgili sonuç ne olursa olsun, bu sezonun en çok konuşulacak başlıklarından biri olacağı kesin görünüyor. Alpine pilotu Pierre Gasly ise, "Avustralya’da televizyon başında olmanızı tavsiye ederim, çünkü bu start herkesin hafızasında yer edebilir!" ifadelerini kullandı.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/why-f1-2026-starts-are-a-recipe-for-disaster-and-how-to-fix-it/
