Max Verstappen, geçtiğimiz ay Red Bull’un yeni Formula 1 sezon lansmanında sahnede sergilenen aracı dikkatle inceleyerek sosyal medyada popülerleşen ‘Müfettiş Max’ akımını yeniden gündeme getirdi. Özellikle direksiyon simidine gösterdiği ilgi, takım arkadaşı Isack Hadjar ile birlikte araca yakından bakarken yaptığı açıklamalara da yansıdı.
Verstappen, “Bu ne? Bu bir simülasyon direksiyonu mu? Bunu nereden buldular? Gerçekten mi? Bunu nerede yaptıklarını sormam lazım.” ifadelerini kullandı. Ancak Verstappen’in incelediği direksiyon simidi ve aslında tüm araç, Red Bull tarafından üretilmiş değildi.
Bu araç, İngiliz şirketi Memento Exclusives tarafından üretilen ve resmi ‘Gen 26’ F1 gösteri aracı serisinin bir parçasıydı. Red Bull, sezon lansmanında bu ultra gerçekçi gösteri aracını kullandı.
F1 dünyasında gösteri araçlarının nasıl üretildiği ve bu sektörün perde arkasındaki teknolojiler pek bilinmiyor. The Race, Memento Exclusives ile görüşerek bu alandaki gelişmeleri ve işin detaylarını ele aldı.
Gerçeğinden Farksız
Geçmişte Formula 1 gösteri araçları, eski yarış araçlarının çeşitli parçalarının bir araya getirilmesi ve bazı plastik eklemelerle güncel forma büründürülmesiyle hazırlanıyordu. Ancak artık bu dönem geride kaldı. Günümüzde resmi F1 gösteri araçları, gerçek araçlarda kullanılan CAD tasarımları, üretim süreçleri ve karbon fiber malzemelerle, yüksek hassasiyetle üretiliyor.
Bu kalite seviyesi sayesinde, takımlar resmi lansmanlarda sahnede bu araçları gönül rahatlığıyla sergileyebiliyor. Red Bull’un lansmanında tanıttığı araç da Memento’nun bir gösteri aracıydı; aynı şekilde Audi de livery lansmanında Memento’nun aracını kullandı. Bu Pazar gecesi Super Bowl’da ise Cadillac, livery tanıtımında yine Memento’nun gösteri aracını kullanacak.
Memento Exclusives CEO’su Barry Gough, “Artık ürünün gerçekten iyi olması gerekiyor.” diyerek gösteri araçlarının geldiği noktayı özetliyor.
Büyüyen Bir Sektör
Gösteri aracı üretimi, Memento’nun iş modelinin merkezinde yer alıyor ve şirketi potansiyel olarak dünyanın en büyük F1 araç üreticisi haline getiriyor. 2024 yılı için 180 gösteri aracı üretimi planlanıyor.
Memento, ilk gösteri aracını 2022’deki kural değişikliğinden önce üretmeye başladı. Takımlarla kurulan güçlü ilişkiler ve F1 ile yapılan lisans anlaşması, şirketin üretim kapasitesini hızla artırmasını sağladı. 15 yıl önce bir hatıra eşyası girişimi olarak başlayan Memento, bugün 120 çalışanı ve 6.500 metrekarelik üretim tesisiyle tam ölçekli bir üretim programına dönüştü.
Gelecek mali yılda 75 milyon sterlin ciro bekleniyor; bunun 45 milyon sterlini üretimden, 30 milyon sterlini ise hatıra eşyalarından elde edilecek.
BAR’da bir numaralı mekaniker olarak görev yapmış ve F1 kariyerine Simtek’te başlamış olan Barry Gough, artık bir F1 takımının sahip olabileceği büyüklükte bir operasyonu yönetiyor. Gough, “Gösteri aracı sürecinde çizimden üretime yaklaşık 70 kişi yer alıyor. Finans ekibini de dahil edersek sayı daha da artıyor. 1994’te Simtek Grand Prix’deydim, şu anda onların dört katı kadar personele sahibim.” diyor.
Üretim standartlarının yüksek tutulması için, aralarında Mercedes F1 takımında 20 yılı aşkın süre kompozit montaj şefi olarak görev yapmış Terry Wasyliw’in de bulunduğu, F1 kökenli deneyimli personel ekibe katılmış durumda. Gough, “Takımların ne istediğini ve kalite beklentisinin ne olduğunu çok iyi biliyoruz.” ifadelerini kullanıyor.
Üretim Süreci
Her bir resmi gösteri aracını istenen spesifikasyonlarda üretmek, uzun soluklu bir süreç gerektiriyor. Gough, ilk CAD tasarımlarının alınmasından nihai ürünün ortaya çıkmasına kadar geçen sürenin aylar sürdüğünü belirtiyor.
“Bu ilk 2026 projesi için sekiz ayda bugünkü noktaya geldik. Şu anda CAD dosyalarını alsak, onları işleyip, makine ve kalıp üretimini tamamlayıp nihai ürüne ulaşmak yaklaşık 18 haftamızı alır.” diyor.
Gösteri araçlarının altında, gerçek F1 araçlarında bulunan karmaşık sistemler (frenler, hidrolik sistemler gibi) yer almıyor; ancak dışarıdan görülebilen her unsur, gerçeğine en yakın şekilde üretiliyor. Gough, “Sahte bir motorumuz var ama dışarıdan bakınca gerçek gibi görünüyor. Arka darbe yapısı karbon fiberden ve gerçek gibi. Yağmur lambaları ve süspansiyon da tamamen gerçekçi.” diyor.
Gough, “Gösteri araçlarımız pit stop yapılabilir şekilde tasarlandı. Takımlar bu araçları etkinliklerde kullanabiliyor. F1 takımları için pit stop antrenmanı için kullanılmaz ama takım aktivasyonlarında rahatlıkla kullanılabilir.” ifadelerini kullanıyor.
Verstappen’in direksiyon simidiyle ilgili yaptığı yorumdan memnuniyet duyduğunu belirten Gough, “Direksiyonlarımız karbon fiberden üretiliyor ve gerçek bir direksiyon gibi görünüyor. Takımlar, pistte misafirlere direksiyon simidini göstermek için bunları kullanıyor. Görünüşleri aynı ve tüm düğmeler ile kulakçıklar çalışıyor.” diyor.
Takımlarla İş Birliği
Memento, takımların taleplerine göre araçları özel olarak tasarlayabiliyor. Yani sadece standart bir gövdeye renk uygulamakla sınırlı kalınmıyor; isteyen takımlar için tamamen özel araçlar üretiliyor.
Şu anda yeni teknik kuralların tasarımları henüz başlangıç aşamasında olduğu için, her takımın kendine ait bireysel gösteri araçları henüz üretilmedi. Ancak takımlar, tasarımlarını Memento’ya ilettikçe sezon ortasında ilk özel 2026 gösteri araçlarının ortaya çıkması bekleniyor.
Gough, “Tasarım dosyalarını takımlardan alıyoruz ve araçları kendi aerodinamik özellikleriyle takıma özel olarak üretiyoruz. Elbette, takımların gizli teknik detaylarını bizle paylaşmalarını beklemiyoruz. Bu süreç karşılıklı güvene ve prosedüre dayanıyor, tüm takımlarla gizlilik anlaşmalarımız mevcut.” ifadelerini kullanıyor.
Gösteri Araçlarının Geleceği
Gough, gösteri araçlarını daha da geliştirmek için sürekli yeni fikirler üzerinde çalışıyor. Memento, yeni gösteri aracı baz alınarak geliştirilen bir simülatör ve lastik değişim demonstrasyonları için pit stop platformu üzerinde çalışıyor.
Gelecekte, gösteri araçlarının elektrikli motorla donatılıp, takımların gerçek pit stop antrenmanlarında kullanabileceği bir seviyeye getirilmesi de mümkün görünüyor.
Ancak gösteri araçlarının maliyeti de sıkça gündeme geliyor; özellikle takımların kendilerine özel versiyonlarının doğrudan satın alınabildiği düşünülürse. Araçların fiyatı, istenen özelliklere göre değişiklik gösterse de, ortalama bir gösteri aracı için yaklaşık 500 bin sterlin ödemek gerekiyor.
Gough, “Araçlarımız ucuz değil, ancak Red Bull’un lansmanında da gördüğümüz gibi takımlar bu araçları etkinliklerinin odak noktası olarak kullanıyor.” diyor.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/inside-the-hidden-world-of-an-f1-launch-season-linchpin/
