Formula 1’de Yapay Zekâ Destekli Hava Durumu Tahminleri Yeni Bir Dönem Başlatıyor
Formula 1’de, son dönemde neredeyse tüm sektörlerde olduğu gibi Yapay Zekâ (YZ) entegrasyonu adeta bir altın madeni olarak görülüyor. Ancak çoğu zaman YZ’den beklenen ile pratikte sunulan sonuçlar arasında ciddi farklar oluşabiliyor. YZ’ye yapılan büyük yatırımlar, pahalı teknolojiler ve çoğu zaman tam güvenilemeyen ya da yetersiz sonuçlar, birçok kişinin YZ balonunun yakında patlayacağına inanmasına yol açıyor.
Buna karşın, YZ’nin somut fayda sağladığı sektörler de mevcut ve bu sezon Formula 1’in özellikle hava durumu tahminlerinde bundan büyük ölçüde yararlanacağı öngörülüyor. Hava durumu tahminleri, YZ sayesinde geleneksel fiziksel ve sayısal modellere kıyasla çok daha hızlı, ucuz, hassas ve mikro ölçekli hâle geldi. Bu nedenle FIA, uydu destekli ve YZ tabanlı modeller geliştiren hava durumu istihbarat şirketi Tomorrow.io ile yaptığı iş birliğinden büyük fayda bekliyor.
Bu iş birliği sayesinde, Formula 1’de geçmişe kıyasla çok daha doğru, detaylı ve güvenilir hava durumu tahminleri elde edilmesi hedefleniyor.
Bu gelişme sadece takımların yarışlara daha iyi hazırlanmasını sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda FIA’nın kötü hava koşullarının seansları etkilediği anlarda daha sağlıklı kararlar almasına da yardımcı olacak. Tomorrow.io’nun kurucu ortağı Itai Zlotnik’in açıkladığı gibi, YZ’nin devasa veri setlerini hızla analiz edebilme ve yıllara yayılan geçmiş yarış verilerinden örüntüler çıkartabilme kabiliyeti, hava tahminlerinde devrim yarattı.
Zlotnik, “YZ bu süreci adeta turbo şarj ediyor ve bunu sadece bir moda sözcüğü olarak değil, gerçekten faydalı şekilde yapıyor. Geliştirme döngüleri çok hızlı. Eskiden iki yıl sürecek bir iyileştirme, bugün bir haftada tamamlanabiliyor. Eskiden son derece karmaşık olan tünel etkisi gibi unsurlar, YZ sayesinde çok kısa sürede analiz edilebiliyor. YZ, son iki-üç yılda atmosfer biliminde, geçmişte altı yılda elde edilecek ilerlemeyi sağladı. Üç yıl önce konuşsaydık, YZ’nin hiçbir zaman her şeyin yerini alamayacağını söylerdim. Şimdi ise YZ’nin her şeyden daha iyi sonuç verdiğini görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Formula 1 Ekosistemine Katkı
Bu yıl takımların pit duvarında kullanacağı yepyeni hava durumu portalları bir yana, FIA ve Tomorrow.io arasındaki anlaşma, yarış kontrolünün hafta sonlarını yönetmesinde yeni sistemleri merkezî hâle getiriyor.
Bu durum, yönetmeliklerin bir parçası olan Sıcaklık Tehlikesi ve Yağmur Tehlikesi gibi resmî bildirimlerin yapılmasında olduğu kadar, hava koşullarının seansların akışını zorlaştırdığı anlarda daha iyi planlama yapılabilmesini de sağlayacak.
FIA, güvenilir bir hava tahminiyle, örneğin bir yarışın yeniden başlatılmasını 20 dakika ertelemenin çok daha iyi bir pencere açacağını öngörürse, karar süreçlerinde büyük avantaj elde edecek.
FIA Bilgi Sistemleri Strateji Başkanı Chris Bentley, “Tomorrow.io bize bir seans öncesinde, sırasında ve sürekli olarak bilgi sağlıyor. Değişen koşulları ve seansın gidişatını etkileyecek ya da geciktirecek herhangi bir durumu bilmemiz gerekiyor. Böylece programı düzenleyebilir, yeniden planlayabilir ve değişiklikler yapabiliriz. Havanın kritik doğasını her geçen gün daha fazla dikkate alıyoruz.” şeklinde konuştu.
Tüm takımlar, istedikleri hava durumu bilgilerine ulaşabilecekleri özel portallara erişebilecek. Böylece daha doğru tahminler, strateji ve ayar kararlarında önemli avantaj sağlayacak.
Kullanıma sunulan yeni sistemler, FIA ile yakın iş birliği içinde geliştirilerek takımların tam olarak ihtiyaç duyduğu bilgileri alması sağlandı. Zlotnik, “Umarız takımlar kendilerini dinlenmiş hisseder ve daha hızlı güncellemeler alırlar. Geri bildirim döngülerini başlatıp bu ortaklık sayesinde eşsiz bir sistem inşa edebiliriz. Burada önemli olan Tomorrow.io’nun ne kadar iyi olduğu değil, takımların neye ihtiyacı olduğu.” dedi.
Daha hassas hava durumu modelleri, sadece hafta sonu içindeki kararlar için değil, FIA’nın uzun vadeli takvim planlamasında da önemli rol oynayacak.
Bentley, “Japonya’yı takvimde farklı bir döneme taşıdık; bunda iklim değişikliğinin etkisi büyük. Elde ettiğimiz verilerle, belirli etkinliklerin hangi dönemde yapılmasının riskleri konusunda daha iyi değerlendirme yapabiliyoruz.” ifadelerini kullandı.
YZ Destekli Modeller Neden Daha İyi?
FIA açısından bakıldığında, Tomorrow.io’nun uydu destekli sistemiyle YZ’nin sağladığı yüksek veri işleme kapasitesinin birleşimi, doğruluk ve detay açısından büyük bir sıçrama anlamına geliyor.
Bentley, “Elde ettiğimiz teknoloji açısından kapsamda büyük bir değişim yaşanıyor.” dedi.
FIA’nın artık elinde, sadece bölgesel verilerle sınırlı olmayan, çok daha kapsayıcı bir veri modeli bulunuyor. Örneğin, yağmurlu bir Suzuka hafta sonunda tahminler, sadece bölgesel hava sistemlerinin günler öncesinden nasıl geliştiğiyle sınırlı kalmayacak.
Tomorrow.io’nun kendi uydu sistemiyle elde edilen küresel analizler, çok daha fazla veri işlenmesini sağladığı için doğruluk oranını ciddi şekilde artırıyor.
Zlotnik, “Eskiden dünyanın %70’i gözlem altında değildi veya bir ile üç gün gecikmeli, eski verilere dayanıyordu. Uydu ağımız sayesinde, küresel olarak saatlik veri akışı sağlayabiliyoruz. Bunu YZ tabanlı karar süreçleriyle birleştirince, büyük bir fark yaratıyor. Ne yazık ki, dünya genelinde hava sistemlerinin çoğu okyanuslardan kaynaklanıyor. Okyanuslarda gerçek zamanlı gözlem yapabiliyorsanız ve örneğin bir yarışta yakınlarda bir kasırga varsa, ne olacağını daha iyi tahmin edebiliyorsunuz.” şeklinde konuştu.
Burada çift yönlü bir süreç de söz konusu.
FIA’nın yıllarca arşivlediği hava durumu verileri, örneğin Japonya’daki ünlü tayfunlu hafta sonları veya Spa-Francorchamps’ta 2021’de yarışın neredeyse hiç başlayamadığı yağmurlu hafta sonları gibi örnekler, artık tamamen Tomorrow.io’nun sistemine entegre edildi.
Bu, F1’in karşılaştığı benzersiz zorlukların daha iyi anlaşılmasını sağlıyor. Çünkü pistteki koşulları belirleyen sadece gökten yağan yağmur değil; pistte kalan su miktarı ve sıçrayan suyun durumu da büyük önem taşıyor.
Ayrıca, pist kenarındaki kameralarla yağışın tespiti ve ilk damlaların görüldüğü anda marşal noktalarındaki yağmur sinyallerinin tetiklenmesi gibi veriler de Tomorrow.io’nun veri tabanına aktarılabiliyor.
Tüm bu YZ gelişmelerine rağmen, hava durumu modellemesinin nihayetinde bir modelleme olduğu ve gerçeğin birebir yansıtılamayacağı da kabul ediliyor.
Zlotnik, “Doğayı tahmin etmeye çalışırken alçakgönüllü olmak gerekir.” ifadelerini kullandı.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/f1-weather-revolution-forecasting-ai/
