Formula 1’in en güncel kural kitabı, 2026 sezonunun arifesinde bazı sürpriz eklemelerle güncellendi. Bu yenilikler arasında, yeni bir “Yağmur Tehlikesi” (Rain Hazard) uygulaması da yer alıyor.
Takımlar ve FIA tarafından yarış başlamadan önce onaylanacak kadar önemli görülen bu uygulama hakkında, şu ana kadar çok fazla detay paylaşılmış değil. Bunun nedeni, son dönemde bazı teknik düzenlemelerin detaylarının doğrudan kural kitabında değil, FIA ile takımlar arasında dolaşan ek dokümanlarda yer alması.
Regülasyonlar ne diyor?
F1’in kural kitabında Yağmur Tehlikesi ile ilgili belirtilen tek husus, resmi hava durumu servisi “sprint ya da yarış sırasında herhangi bir anda yağış ihtimalinin %40’tan fazla olduğunu öngörürse veya yarış direktörünün inisiyatifiyle” Yağmur Tehlikesi ilan edilebileceği. Burada zamanlamaya ilişkin de net bir detay var: Yağmur Tehlikesi, sprint hafta sonlarında sprint sıralama turlarından ya da normal yarışlarda ana sıralama turlarından en geç iki saat önce ilan edilmeli.
Bunun dışında, eğer Yağmur Tehlikesi ilan edildiğinde araçlar park fermede ise, ‘FIA-F1-DOC080’ dokümanında tanımlanan çalışmaların yapılmasına izin verileceği belirtiliyor.
Park ferme kalkmıyor
Park ferme ile ilgili bu referans, bazı çevrelerde Yağmur Tehlikesi uygulamasının, değişen hava koşullarında takımların yanlış ayarlarla yarışa kilitlenmesini önleyecek yeni bir yol olduğu yönünde yorumlara yol açtı. Uzun yıllardır, değişken hava koşullarında takımlar sıralama turları için kuru ya da ıslak zemin ayarına karar vermek zorunda kalıyor ve yarışta beklenmedik bir hava değişimi olursa yanlış ayarla yarış riskini göze alıyorlardı.
Park ferme kuralları gereği, sıralama turları için ayarlar kesinleştikten sonra, takımlar yarışta bu ayarlarla devam etmek zorunda kalıyor ya da değişiklik yapmak isterlerse pit yolundan başlamak durumunda kalıyorlar. Park ferme kısıtlamaları tamamen kaldırılmış olsaydı, takımlar sadece sıralama turlarına odaklanıp, hava değişirse yarış için ayarları değiştirme şansı bulacaktı.
Ancak Yağmur Tehlikesi, takımların sıralama turlarında yaptığı ayarlara bağlı kalma zorunluluğunu tamamen ortadan kaldırmıyor. Bu uygulama, tamamen 2026 araçlarındaki aktif aerodinamiğin karmaşık yapısıyla ilgili.
Plank koruması
2026 araçları düz modda (straight mode) çalışırken, yere basma kuvveti azalıyor ve araç pist yüzeyine daha az bastırılıyor. Takımlar, plank yüksekliğini — yani aracın yere olan mesafesini — düz modun yüksek hızda devreye girdiği anları dikkate alarak hesaplıyor ve bu modda uygun bir sürüş yüksekliği belirliyor.
Ancak burada öngörülemeyen bir durum söz konusu: Düz modun güvenlik ya da ıslak zemin nedeniyle devre dışı kaldığı yarışlarda ne yapılacağı. Eğer ön kanat, yüksek hızda viraj modunda (corner mode) maksimum yere basma kuvvetiyle açık kalırsa, araç pist yüzeyine daha fazla bastırılır ve plank aşırı derecede aşınabilir. Bu da diskalifiye riskini gündeme getiriyor.
Bu sorunun önüne geçmek için geçen yıl, yeni bir kısmi aero modu üzerinde anlaşmaya varıldı. Buna göre düz mod bölgelerinde, arka kanat kapalı kalırken, ön kanadın açılmasına izin veriliyor. Bu, aracın ön kısmını yerden kaldırarak plank’in aşınmasını önlemeye yardımcı oluyor.
Kısmi aero modu bir çözüm sunsa da, tüm koşullarda plank aşınması riskini tamamen ortadan kaldırmadığı düşünülüyor. Özellikle Albert Park’ta 8. virajdan 9. viraja kadar olan düzlük gibi bazı düz mod bölgelerinde, kısmi aero moduna izin verilen düşük tutunma alanları bulunmuyor. Yani yağışlı havada, bazı bölgelerde her iki kanadın da kapalı kalması gerektiğinden, plank’in aşınma riski devam ediyor.
İşte bu noktada Yağmur Tehlikesi devreye giriyor.
İki temel değişiklik
Yağmur Tehlikesi, takımların kuru zemin ayarına bağlı kaldığı ve beklenmedik bir hava değişimiyle yağış ihtimalinin ortaya çıktığı durumlar için tasarlandı. Eğer Yağmur Tehlikesi ilan edilirse, plank’i korumak amacıyla takımların araç üzerinde iki temel değişiklik yapmasına izin verilecek.
İlk olarak, takımlar aktif ön aerodinami ayarlarını iki farklı mod için değiştirebilecek. Böylece, viraj modunda aracın yere fazla basmasını engelleyerek plank’in aşınması azaltılabilecek.
Ayrıca, takımlar sürüş yüksekliğini de ayarlayarak plank’in aşınmasını önlemek için daha fazla tolerans sağlayabilecek.
The Race’in edindiği bilgilere göre, Yağmur Tehlikesi kuralları sezonun ilk dokuz yarışında uygulanacak ve bu sürede işleyişin beklendiği gibi olup olmadığı değerlendirilecek. Haziran sonunda gerçekleştirilecek Avusturya Grand Prix’sinden itibaren FIA, mevcut uygulamayı sürdürecek veya takımlara hava koşullarına göre belirli bir kuru ve bir ıslak ayar arasında geçiş yapma imkânı tanıyan daha basit bir çözüme geçebilecek.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/f1s-new-rain-hazard-rule-explained/
