Dünyanın En Eski Yarış Pisti Brooklands, 119 Yıl Sonra Hâlâ Nasıl Ayakta?
Dünyanın en eski amaç odaklı inşa edilen yarış pisti olan Brooklands, 119 yılın ardından nasıl güncelliğini, ilgi çekiciliğini ve en önemlisi finansal istikrarını koruyor?
Brooklands Müzesi, 1926 yılında ilk Britanya Grand Prix’sine ev sahipliği yapmasının 100. yılını, yeni bir sergi ve ağustos ayında düzenlenecek özel bir etkinlikle kutluyor.
8 Ağustos’ta gerçekleştirilecek Grand Prix Yüzüncü Yıl etkinliği, pistin 1939’daki son yarışından bu yana ilk kez tamamen dolu olacak şekilde biletleri tükendi. Bu, pistin geçmişine bakıldığında oldukça dikkat çekici bir başarı olarak öne çıkıyor.
Brooklands, eski pistinin sınırları içerisinde, Birleşik Krallık motor sporları tarihini detaylandıran bir müzeye ev sahipliği yapıyor. Ayrıca, ilk Britanya Grand Prix’sine özel yeni bir sergi, uçak koleksiyonu ve Brooklands’in İkinci Dünya Savaşları sırasında önemli bir uçak üretim tesisi ve sonrasında havaalanı olarak geçirdiği dönemi anlatan birçok sergi de ziyaretçilere sunuluyor.
Pistin Britanya tarihi açısından önemi açık bir şekilde ortada. Ancak Brooklands, Brooklands Müzesi Vakfı’nın çalışmaları olmasa, zamanla unutulmaya yüz tutabilirdi.
Brooklands Başkan Yardımcısı Allan Winn, “Müze 1980’lerin ortasında kuruldu fakat halka açılması 1991’i buldu ve bir hayır kurumu tarafından yönetiliyor,” ifadelerini kullanıyor.
Winn, “İnsanlara sürekli olarak hatırlatmamız gerekiyor ki, biz bağış alan bir hayır kurumuyuz, bağış veren değil. Bu yüzden her zaman yeri ayakta tutacak ve daha da geliştirecek kadar gelir elde etme konusunda zorluk yaşadık,” diyor.
Örneğin 1999 yılında, yeni Britanya GP sergisine ev sahipliği yapan Jackson Shed binası harabe durumundaydı.
Winn, müze ilk açıldığında Brooklands’te sadece kulüp binasının restore edildiğini, ardından vakfın tek tek diğer binalar için de finansman sağladığını ve Hawker Harrier ile Vickers Wellington uçaklarının bulunduğu hangarların da restore edildiğini belirtiyor. Vickers Wellington uçağı, 1930’larda Brooklands’te tasarlanmıştı.
Daha fazla binanın restore edilmesi planlanıyor ancak Winn, “Her zaman zorlu oldu. Giriş ücretlerinden, son derece başarılı olan ve insanların yıllık bilet alarak müzeye doğrudan destek verdiği üyelik programımızdan işletme maliyetlerini karşılayabiliyoruz. Ancak sürekli olarak geliştirmek için daha fazlasına ihtiyacımız var,” ifadelerini kullanıyor.
Brooklands’in kendi bünyesindeki etkinlik alanından elde edilen ticari kâr da tesisi finanse etmeye yardımcı oluyor. Ancak Winn, bunun da yeterli olmadığını belirtiyor.
“Evet, insanlar ‘Milli Piyango’ya başvurun’ diyorlar; zaten başvuruyoruz. Milli Piyango inanılmaz derecede destekleyici oldu ve miras alanında yenilikçi destek yolları buldular. Örneğin, Napier-Railton (1933 yapımı yarış otomobili), piyango tarafından finanse edilen ilk hareketli nesne oldu. O zamana kadar miras denince sadece binalar akla geliyordu, bu yüzden kendi iç kurallarını değiştirmek zorunda kaldılar,” dedi.
2015 yılında, Milli Piyango’nun miras fonu (HLF), Brooklands Müzesi’ne uçak fabrikası ve yarış pistini yenilemek için 4.681 milyon Sterlin hibe verdi.
Winn, “Uçak satın almamızda da bize yardımcı oldular ve çok büyük destek sağladılar. Ancak her seferinde piyangodan fon aldığınızda, aynı oranda başka bir kaynaktan eş finansman bulmanız gerekiyor,” diyor.
Çünkü Milli Piyango hibeleri genellikle eş finansman şartı taşıyor. Yani, alınan hibenin belirli bir oranını başka kaynaklardan tamamlamak gerekiyor.
Winn, “Bizim en büyük zorluklarımızdan biri, toplamak istediğimiz sermayenin diğer yarısını özel sektörden, bireysel bağışçılardan ya da sanayiden bulmak. Günümüzde doğrudan sanayiden para bulmak gerçekten çok zor ama bunu yapmak zorundayız,” ifadelerini kullanıyor.
Sanat Konseyi (Arts Council) ve yerel Surrey Konseyi de Brooklands’e bağışta bulunurken, Milli Piyango’nun HLF fonu da son olarak bu yıl 194.500 Sterlin katkı sağladı.
Winn’in tonu yapıcı; herhangi bir şikâyet havası taşımıyor.
2003’te genel müdürlüğü devraldığında, Brooklands’in “kurumsal bağış programı” kapsamında yaklaşık altı otomotiv ve havacılık üreticisinin yıllık sponsorluk ücreti ödediğini belirten Winn, “Bu program 21. yüzyılın başında sona erdi,” diyor.
“Bu zaten COVID’den çok önce bitmişti ve 2008’deki ekonomik kriz gibi gelişmeler de hiç yardımcı olmadı.
Dolayısıyla COVID’e girerken oldukça güçlü bir pozisyondaydık; 20 yıl boyunca her yıl artan ziyaretçi sayısı ile rekorlar kırıyorduk.”
Pandemi, neredeyse tüm işletmelerde olduğu gibi, belirsizlik yarattı. Ancak Brooklands, Milli Piyango’nun Miras Acil Durum Fonu’ndan aldığı 250.000 Sterlin, Sanat Konseyi ve özel bağışçıların desteğiyle toparlanmayı başardı.
Brooklands Müzesi Vakfı’nın İngiltere ve Galler Hayır Kurumu Komisyonu’na yaptığı son bildirime göre, 2024 yılında toplam geliri 5,74 milyon Sterlin, toplam gideri ise 5,92 milyon Sterlin olarak gerçekleşti.
Bu gelirin 816.280 Sterlini bağış ve miraslardan, 3,02 milyon Sterlini ise hayır kurumu faaliyetlerinden elde edildi; giderlerin ise 4,36 milyon Sterlini hayır kurumu amaçlarına yönelik harcandı, 1,57 milyon Sterlin ise kaynak yaratma ve diğer harcamalara ayrıldı.
Brooklands Müzesi Genel Müdürü Alex Patterson, sınırlı bütçenin olumlu bir tarafı olduğunu, “Çünkü elinizden gelenin en iyisini yapmaya itiyor ve bu doğrultuda seçimler yapmak zorunda kalıyorsunuz,” sözleriyle vurguluyor.
“Ancak bu kolay değil. Bir hayır kurumu olarak 32 dönümlük bir alanı, 20’den fazla binayı, 40 binden fazla koleksiyon parçasından oluşan bir otomobil koleksiyonunu, 40 binden fazla arşiv öğesini, yedi büyük yolcu uçağını yönetiyorsunuz; bütçeniz kısıtlı ve her şeye harcama yapamıyorsunuz. Bu yüzden seçim yapmak ve uygulamak gerekiyor.
Ziyaretçilerimiz çok sadık. Ziyaretçi sayımızı yavaş yavaş artırıyoruz, ancak onlara geri gelmeleri için yeni bir şey, yeni bir sebep sunmamız gerekiyor.”
Brooklands’in bu ihtiyaca verdiği yanıt, yeni Britanya GP sergisi ve ağustostaki yüzüncü yıl kutlamasıyla şekilleniyor.
Patterson, “Hikâyemizi güncellemek, gelecekle bağlantı kurmak ve bu bağı göstermek, işimizin devamlılığı açısından çok önemli. Ziyaretçileri geri getirmek ve onlara bu deneyimi, bu anlayışı sunmak bizim için büyük önem taşıyor,” diyerek sözlerini noktalıyor.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/business/brooklands-the-reality-of-funding-world-oldest-racetrack/
