Formula 1’de 2026 sezonu yaklaşırken, enerji yönetimi tur zamanları için kritik bir öneme sahip olacak. Özellikle yarışlarda, ardışık turlarda yüksek tempoyu koruma zorunluluğu nedeniyle enerji yönetimi başlıca bir sorun haline gelirken, sıralama turları için de aynı derecede önem kazanıyor.
Takımlar ve pilotlar, sezon öncesi testlerinde yeni araçların enerji kapasitesindeki azalma nedeniyle, sıralama turlarında batarya kullanımına dair endişelerin tamamen ortadan kalkmayacağını net biçimde gördüler. Pilotların, enerji geri kazanımı ve kullanımını dikkatlice planlaması gerekecek. Bu durum, pist üzerindeki trafik ve lastik yönetimi gibi diğer unsurları da doğrudan etkileyecek.
Bu gelişmeler, üç aşamalı sıralama turlarının her bir bölümünü geçmişe kıyasla çok daha karmaşık ve stresli hale getirecek gibi görünüyor. İşte 2026 araçlarının sıralama turlarındaki atak stratejilerine etkileri:
Son Virajdan Çıkışta Yeni Yaklaşım
Geçmişte, pilotlar sıralama turuna en iyi şekilde başlamak için start/finish çizgisini mümkün olan en yüksek hızla geçmeye odaklanıyordu. Bunun için son virajdan mükemmel bir çıkış ve mümkün olan en erken noktada tam gaz uygulanması tercih ediliyordu. Ancak yeni dönemde, start/finish çizgisine gelmeden önce tam gaz gitmek bataryanın hızla tükenmesine yol açacağından, bu yaklaşım artık geçerliliğini yitiriyor.
Bu nedenle Bahreyn testlerinde hızlı tur öncesi pilotların son virajdan çıkışta tam gaz gitmemesi dikkat çekti. Pilotlar, batarya gücünden tasarruf etmek için gaz pedalını kontrollü kullandıktan sonra, belirledikleri bir noktada tam gaz uygulayarak turu başlatıyorlar. Bu nokta, turun başında biraz daha yavaş olmanın, kalan düzlükte daha fazla batarya ile daha yüksek hızlara ulaşma avantajıyla dengelenmesine göre belirleniyor.
Melbourne gibi son viraj ile zaman çizgisi arasındaki mesafenin kısa olduğu pistlerde bu ihtiyaç daha az hissedilirken, Monza veya Bakü gibi uzun düzlüklerde, sıralama turlarından önce alışılmadık manevralar görebiliriz.
Tam Gaz Sürüşten Vazgeçmek
Sınırlı enerji kullanımını maksimuma çıkarmak için pilotlar artık her virajda tam atak yapamayacak. Pist düzenine bağlı olarak, "super clipping" adı verilen ve araçların tam gaz giderken bile enerji geri kazandığı yeni bir yöntem ya da viraja girişte gazdan erken çekilme (lift-and-coast) taktikleri gündeme gelecek. Bu sayede bir virajda harcanan zaman, başka bir noktada elde edilen güçle telafi edilebilecek.
Ancak bu taktiklerin ne sıklıkla kullanılacağı henüz net değil. Takımlar Bahreyn’de performans denemelerini artırmış olsa da, bu pist enerji geri kazanımı açısından oldukça elverişli. Lewis Hamilton, “Barcelona’da sıralama turunda 600 metre lift-and-coast yapıyorsunuz. Bu yarışın doğasına aykırı. Burada (Bahreyn) ise bolca frenleme noktası olduğu için buna gerek kalmıyor,” ifadelerini kullandı.
Sezonun başında enerji geri kazanımının en zor olduğu pistler olan Albert Park ve Cidde yer alıyor. Bu nedenle, pole pozisyonu mücadelesinin en hızlı viraj performansından ziyade, en iyi enerji yönetimini yapan pilot arasında geçmesi olası. Düzlüklerde elde edilen kazançlar değerliyse, yüksek hızlı bölümlerde aşırı "super clipping" ve lift-and-coast uygulamaları öne çıkabilir.
Batarya ve Lastik Dengesi İkilemi
Sıralama turuna başlarken bataryanın tamamen dolu olması gerekliliği, sadece son viraj çıkışında değil, tüm hazırlık turu boyunca gaz kullanımında temkinli olmayı zorunlu kılıyor. Pilotların, hızlı tur öncesinde enerji geri kazanımını maksimuma çıkarması, batarya tam kapasiteye ulaştığında ise enerji kullanımını start/finish çizgisine kadar minimumda tutması gerekecek.
Bu taktik, batarya için avantaj sağlasa da, sıralama turlarında hayati öneme sahip olan lastik sıcaklıkları için olumsuz sonuçlar doğurabilir. Özellikle son sektör, lastiklerin ideal sıcaklığa getirilmesi için en uygun alan olarak biliniyor. Ancak batarya yönetimi nedeniyle burada yavaşlamak, lastiklerin soğumasına ve performansın düşmesine yol açabilir. Bataryadan elde edilen zaman kazancı, hazırlıksız lastiklerle kaybedilebilir.
Ayrıca, son sektörde yavaş gitmek pistte trafik ve aradaki mesafelerin yönetimi açısından da riskli. Pilotların, FIA yarış direktörünün belirlediği maksimum tur zamanının altında kalmaya özen göstermesi gerekecek. Aksi halde, ceza riskiyle karşı karşıya kalabilirler.
Çift Hazırlık Turu Stratejisi
Batarya ve lastik arasında yaşanabilecek olası ödünleşmeler, takımların sıralama turlarına yaklaşımında köklü bir değişimi gündeme getirebilir. Özellikle sıcaklık yönetiminin kolay olduğu pistlerde, hem batarya hem de lastikleri ideal seviyeye getirmek daha kolay olabilir. Ancak düşük enerjiye sahip ya da soğuk pistlerde, hem ön hem arka lastiklerin optimum sıcaklığa ulaşması, enerji yönetimiyle aynı anda sağlanamayabilir.
Bahreyn testlerinde bazı takımlar, hızlı tur öncesinde iki hazırlık turu yapmayı denedi. İlk turda lastikleri ideal sıcaklığa getirmek ve bataryayı istenen seviyeye yaklaştırmak, ikinci turun ilk yarısında ise biraz daha atak sürüşle lastikleri hazırlayıp son sektörde enerji tasarrufuna gitmek amaçlandı. Ancak Cadillac’ın da gride katılmasıyla birlikte pistteki araç sayısının artması, iki hazırlık turu uygulamasının her pistte mümkün olmayabileceğini gösteriyor. Bu nedenle takımlar, lastikleri ideal pencereye getirmek için farklı yöntemler arayabilir.
Isıtıcı Battaniye Stratejileri
Takımların hızla öğrenmesi gereken bir diğer unsur ise, batarya için ideal hazırlık turuyla lastiklerin aynı anda optimuma getirilip getirilemeyeceği. Eğer iki hazırlık turu yapmak istenmiyorsa, bu da her sıralama bölümünde planlanan tur sayısını olumsuz etkileyebilir.
Pirelli’nin motorsporları başkanı Mario Isola, 1 Mart’ta görevini bırakmadan önce, ön ve arka lastiklerin sıcaklık dengesinin önemli olduğunu ve takımların bu dengeyi sağlamak için bir aksı daha az ısıtmayı tercih edebileceğini belirtti. Isola, “Battaniyelerde kullanabilecekleri maksimum sıcaklık için talimat veriyoruz. Ön ve arka lastiği dengelemek için bazıları arka battaniye sıcaklığını düşürmeyi deneyebilir. Testlerde farklı çözümler denediler. Yani hazırlık turunun ardından bir ısınma turu bir seçenek, ancak battaniye sıcaklığıyla oynamak da başka bir seçenek,” ifadelerini kullandı.
Temel Unsurlar Hâlâ Geçerli
Takımlar ve pilotlar enerji yönetimine odaklansa da, pole pozisyonu mücadelesini sadece bu unsur belirlemeyecek. Nihai tur zamanı, batarya kullanımı dışında birçok faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkıyor.
Ferrari takım patronu Fred Vasseur, geçmişte sıralama turlarında başarıyı belirleyen temel unsurların hâlâ geçerli olduğunu personeline sık sık hatırlattığını belirtti. Vasseur, geçen yıl aynı araçlarla yapılan farklı ısınma turlarının lastikleri zirve performansına veya ideal aralığın dışına taşıyarak tur zamanlarında altı-yedi ondalık farklar yaratabildiğine dikkat çekti.
Vasseur, “Geçmişte yaptıklarımızı unutup sadece enerji yönetimine odaklanmamalıyız. Bu önemli, tur zamanı için anahtar. Ancak Formula 1’in ve motor sporlarının diğer klasik parametreleri hâlâ geçerli ve aynı öneme sahip. Bence bunu unutmak hata olur, ben de takımın en eskilerinden biri olarak her hafta bunu masaya getirmeye çalışıyorum: Temelleri unutmamalıyız,” dedi.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/all-the-qualifying-quirks-f1-teams-will-be-grappling-with-in-2026/
F1 tavla idi, şimdi briçe dönmüş durumda.