MotoGP’de gerçek zamanlı lastik basıncı izleme sistemi, 2023 sezonunun ortasında devreye alınarak yeni ve katı bir regülasyon seti ile yarış sonrası ceza uygulamalarını beraberinde getirdi.
Bu kurallar, Michelin’in düşük lastik basıncı kullanımıyla ilgili güvenlik endişelerini gidermek ve performans avantajı sağlayan potansiyel bir boşluğu kapatarak adil rekabeti sağlamak amacıyla hazırlandı.
Yeni sisteme göre, bir pilotun yarış mesafesinin belirli bir yüzdesinde ön lastik için minimum basıncı karşılamaması kural ihlali olarak değerlendiriliyor.
MotoGP Lastik Basıncı Kuralları Nasıl İşliyor?
2023’te ilk olarak düşük lastik basıncı, Michelin tarafından belirlenen minimum basıncın (ön lastik için 1.88 bar, arka lastik için 1.68 bar) tam yarış mesafesinin %50’sinde veya sprint yarışlarında %30’unda sağlanamaması olarak tanımlandı.
2023 sezonunun geri kalanında ilk ihlalde uyarı (takımlar ve pilotlar arasında ‘joker’ olarak anıldı) verilirken, sonraki her ihlal için sırasıyla 3, 6 ve 9 saniyelik yarış sonrası zaman cezaları uygulandı.
Planlanan, “Takımlar sisteme alıştıktan sonra, standart teknik ihlal cezası olan diskalifiye 2024’te uygulanacak” şeklindeydi.
Ancak, 2023’te 12 yarışta görülen 24 lastik basıncı ihlali oranı devam etseydi, yarış ve şampiyona sonuçlarında çok sayıda diskalifiye yaşanabilirdi.
Lastik Basıncı Ayarı Neden Bu Kadar Zor?
Takımlar, önceki yarışlardan ve hafta sonu yapılan serbest antrenmanlardan elde edilen verilerin yanı sıra, yarışın nasıl geçeceğini öngörerek pilotları için başlangıç lastik basınçlarını belirliyor.
Yarış sırasında lastik basıncı, pilotun önünde temiz hava olup olmamasına göre değişiyor. Temiz havada ön lastik sıcaklığı ve basıncı düşerken, öndeki motosikletlerin arkasında ‘kirli hava’da kalındığında ise sıcaklık ve basınç yükseliyor.
Yarış sırasında hava sıcaklığı ve rüzgar gibi hava koşullarındaki değişimler de lastik basıncını etkiliyor. Ayrıca, sürüş yüksekliği ayar cihazları ve aerodinamik gelişmeler gibi teknik yenilikler lastik üzerindeki ‘stresi’ artırıyor.
Takım, başlangıç lastik basıncını çok düşük ayarlarsa, pilotun gerekli yüzdelere ulaşamaması nedeniyle ceza riski artıyor. Ancak çok yüksek ayarlanırsa, diğer motosikletlerin arkasında performans kaybı yaşanıyor.
Bu nedenle, tüm pilotlar için tek bir başlangıç lastik basıncı uygulanmıyor. Çünkü bu, arka sıralardan başlayanlar için neredeyse kesinlikle çok yüksek, ön sırada temiz hava ile başlayanlar için ise çok düşük olurdu.
Pilotlara, gösterge panelinde yüzdelik minimuma ulaşamama riski olduğunda anlık bilgilendirme yapılıyor.
Pilotun lastik basıncını yükseltmesinin en etkili yolu, bir rakibine geçilmesine izin verip ardından onun hava koridorunda (slipstream) birkaç tur boyunca kalmak.
2026 MotoGP Lastik Basıncı Kuralları
Diskalifiye yerine, 2024 sezonu başından itibaren şu lastik basıncı kuralları ve cezaları uygulanıyor:
- Pilotlar, ön lastikte minimum 1.8 bar (önceki 1.88 yerine) basıncın üzerinde kalmak zorunda. Bu değerin, Grand Prix yarış mesafesinin %60’ında (önceki %50 yerine) veya sprint yarışının %30’unda sağlanması gerekiyor.
- Bu minimumların karşılanamaması durumunda, Grand Prix’de 16 saniye, sprint/ kısa yarışta ise 8 saniye yarış sonrası zaman cezası uygulanıyor.
Minimum yüzdelik değeri sağlayamamanın tek istisnası, jant hasarı gibi teknik bir sorunun (lastikten hava kaçağına yol açan) kanıtlanabilmesi halinde geçerli oluyor.
2027
Daha küçük hacimli 850 cc motorlar ve sürüş yüksekliği ayar cihazlarının yasaklanması gibi diğer büyük teknik değişikliklerle birlikte, MotoGP’nin tek lastik tedarikçisi 2027 itibarıyla Michelin’den Pirelli’ye geçecek.
Bu değişiklik, minimum lastik basıncı değerlerinin yeni lastiklere göre yeniden belirlenmesini neredeyse kesin kılacak.
Öte yandan, Pirelli, 850 cc pist testlerinin sonuçlarına ve Grand Prix Komisyonu’nda oy birliği sağlanmasına bağlı olarak, yüzdelik oranlar ve ceza sürelerinde de değişikliğe açık olduğunu belirtiyor.
Kaynak: Crash.net // https://www.crash.net/motogp/feature/1092901/1/how-motogp-tyre-pressure-rules-work-2026
