Mercedes ve Red Bull’un Sıralama Turlarındaki Güç Ünitesi Çözümü FIA Tarafından Yasaklandı
Mercedes ve Red Bull Formula 1 takımlarının, sıralama turlarının sonunda ekstra hız avantajı elde etmek için kullandığı bir güç ünitesi yazılım hilesi FIA tarafından yasaklandı. The Race’in özel haberine göre, bu iki üretici, batarya enerjisi düz bir hatta tükenirken uygulanması gereken zorunlu güç azaltma talimatlarını atlatmanın akıllıca bir yolunu bulmuştu.
Normalde, sıralama turunun zaman çizgisine yaklaşırken güç ünitesinin kademeli olarak azaltılması ve her saniye 50kW’lık bir güç kesintisi yapılması gerekiyor. Ancak Mercedes ve Red Bull, maksimum enerji dağıtımını son ana kadar sürdürebilecekleri bir yazılım modu sayesinde bu kuralı aşmayı başardı. Bu yöntem, diğer takımların güçleri azalırken kısa bir süreliğine 50kW-100kW’lık bir avantaj sağlayabiliyordu.
Her ne kadar bu kazanç bazı pistlerde sadece yüzde bir saniyelik bir fark yaratsa da, gridde üst sıraları elde etmek için bu avantajın peşine düşmek mantıklıydı. Ancak FIA, bu uygulamaya artık izin verilmeyeceğini takımlara bildirdi.
Ramp Down Kuralını Atlatmak
Mercedes ve Red Bull motorlu takımlar, bu maksimum enerji dağıtımını sağlayan hileyi, F1 teknik kurallarında yer alan bir istisna sayesinde uygulayabiliyordu. Eğer MGU-K teknik nedenlerle, örneğin acil bir durumda kapatılırsa, ramp down (kademeli güç azaltımı) zorunluluğu ortadan kalkıyordu.
MGU-K’yı devre dışı bırakmaya yarayan bu yazılım modu, güç ünitesi bileşenlerinde bir sorun tespit edildiğinde hasarı önlemek amacıyla kurallara eklenmişti. Ancak burada asıl zorluk, motorun kapatılması için geçerli bir teknik gerekçe ile, performans avantajı elde etmek amacıyla yapılan uygulama arasındaki farkı net olarak tanımlamaktı.
MGU-K’nın bu şekilde devre dışı bırakılmasıyla ramp down kuralı aşılabileceği ortaya çıkınca, FIA takımları caydırmak için ek önlemler aldı. Bunların başında, “continuous offset” (sürekli sapma) olarak adlandırılan bir mod geldi. Buna göre, MGU-K bir pilot tarafından devre dışı bırakılırsa, tekrar kullanılabilmesi için 60 saniyelik bir kilitlenme süresi uygulanıyor.
Bu caydırıcı önlem, MGU-K’nın 350kW’lık ekstra gücünden bir dakika boyunca mahrum kalmanın yarışta ya da sıralama turunun büyük bölümünde ciddi bir dezavantaj yaratacağı için, bu hilenin kullanılmasını engelliyordu.
Ancak Mercedes ve Red Bull, pilotların sıralama turu sonrasında yavaşlama turunda MGU-K’ya ihtiyaç duymadıklarını fark etti. Bu nedenle, son düzlüğe kadar bu yazılımı kullanarak zaman çizgisine kadar avantaj elde edip, sonrasında hızın önemli olmadığı yavaşlama turunda MGU-K’nın devre dışı kalmasının bir dezavantajı olmuyordu.
Büyük Sorunlar Ortaya Çıktı
Rakipler, ilk olarak Avustralya’da Mercedes ve Red Bull’un bu yöntemi kullandığını fark etti. Ancak konu, Mart ayı sonunda Japonya Grand Prix’sinde yaşanan beklenmedik sorunlarla gündeme taşındı.
Her iki üreticinin pilotları, sıralama ya da simülasyon turunun ardından MGU-K devre dışı kaldığında araçlarının durma riskiyle karşı karşıya kaldı. Japonya’daki serbest antrenmanlarda Mercedes’ten Kimi Antonelli ve Red Bull’dan Max Verstappen, Suzuka’nın S’lerinde güç kaybı yaşayarak yavaşlamak zorunda kaldı. Williams pilotu Alex Albon ise bu sorun sebebiyle antrenmanda tamamen pistte kaldı.
Benzer problemler, 2026 sezonunun Melbourne’deki açılış yarışında da sıralama turu simülasyonları sonrası yaşanmış, ancak bunun bu hileyle bağlantılı olduğu o an için herkes tarafından anlaşılmamıştı. Çin’de ise son viraj ile zaman çizgisi arasındaki mesafe çok kısa olduğu için bu yöntem kullanılmadı.
The Race’in Japonya GP’si sonrası ortaya çıkardığı üzere, FIA, Suzuka’da üreticilerle görüşerek MGU-K hilesinin kurallar dahilinde olsa da, araçların turu tamamlayamaması gibi komplikasyonlara yol açmaması gerektiğini bildirdi. Özellikle sıralama turlarında, bu tür bir sorun yaşanması pilotları tehlikeye atabilir ve hızlı tur atan diğer araçlar için risk oluşturabilirdi.
Ferrari’nin FIA ile Görüşmeleri
Avustralya’da bu yöntemi fark eden rakip üreticiler, aynı sistemi uygulayıp uygulamama konusunda değerlendirme yapmaya başladı. Ferrari ise, bunun yasal olduğunu kabul etmekle birlikte, taşıdığı güvenlik riskleri nedeniyle FIA’dan açıklama talep etti.
Japonya’da, Antonelli’nin yaşadığı sorun ve FIA ile yapılan görüşmelerin ardından Mercedes, sistemini devre dışı bırakma kararı aldı. Bu kararda, Suzuka’daki son şikanla zaman çizgisi arasındaki mesafenin kısa olması nedeniyle elde edilecek kazancın düşük olması ve riskin büyüklüğü de etkili oldu.
Kaynaklara göre FIA, Mercedes ve Red Bull’un yaptığı uygulama konusunda yeni bir adım atarak, diğer takımların endişeleri doğrultusunda bu yöntemi fiilen yasakladı. Takımlara gönderilen güncel teknik belgelerde, MGU-K’nın devre dışı bırakılmasının sadece gerçek teknik sorunlar veya acil durumlar için kullanılmasına izin verileceği açıkça belirtildi.
FIA, yazılımda bulunan “continuous offset” fonksiyonunun yalnızca orijinal amacı olan acil durumlar için kullanılmasını, performans artırıcı sistematik bir yöntem olarak değerlendirilmemesini istedi. MGU-K’nın devre dışı bırakılması durumunda uygulanan kilitlenme süresi ise caydırıcı olarak devam edecek.
Ayrıca FIA, sıralama turlarının sonunda MGU-K’sı devre dışı bırakılan herhangi bir aracın verilerini inceleyerek, bunun gerçek bir acil durumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını kolaylıkla tespit edebilecek.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-red-bull-f1-engine-trick-banned-fia/
