1998: Williams’ın F1’deki Hâkimiyetinin Sonu
Formula 1’in rekabetçi düzeni açısından 1998 yılı bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. 1992’den itibaren Williams ve Renault, zaman zaman ezici bir üstünlükle spora damga vurmuştu. Renault’nun karakteristik V10 motorunun sesi, tarihin en ikonik koyu mavi renkli araçları kadar zaferlerle özdeşleşmişti.
Frank Williams önderliğinde; Teknik Direktör Sir Patrick Head ve Baş Tasarımcı Adrian Newey’nin katkılarıyla takım, bugün hâlâ saygı gören bir F1 hanedanı kurdu. Ancak her büyük hanedan gibi, Williams’ın da zirvedeki dönemi aniden sona erdi.
1998 sezonu, Williams’ın Formula 1’deki demir yumruğunun kırıldığı yıl oldu. Takımın düşüşünü rakamlarla özetlemek gerekirse: Williams, 1997’de sezonu 123 puanla şampiyon olarak tamamladı. 1998’de ise yalnızca 38 puan toplayarak, şampiyon McLaren’in 165 puanının çok gerisinde üçüncü sıraya geriledi ve 1988’den bu yana ilk kez yarış galibiyeti elde edemedi. Bu yıl, takım için adeta bir çöküş yılıydı.
Williams’ın tahtından indirilmesi tesadüf değildi. Birden fazla faktör, takımın gerilemesine sebep oldu. Bazıları yıllar öncesine dayanırken, bazıları ise dönemin koşullarından kaynaklandı. Bugünden geriye bakıldığında, 1998 yılı Williams’ın hem pistte hem de pist dışında etkisini kaybettiği ve bir daha toparlanamadığı yıl olarak öne çıkıyor.
Pilotlar Jacques Villeneuve ve Heinz-Harald Frentzen, FW20 ile ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalıştı ancak bu araç, galibiyet şansı olmayan bir şasi olarak tarihe geçti. Sezon başından itibaren yaşanan teknik ve politik sorunlar, takımın hem performans hem de iç dengelerinde ciddi sıkıntılar yaşamasına yol açtı. 1998’de padokta en çok konuşulan konu, Williams’ın bu kadar hızlı bir şekilde nasıl bu kadar geriye düştüğüydü.
Renault ve Newey, Williams’tan Ayrılıyor
Williams’ın yeni dönemdeki ilk büyük sorunları, iki önemli kayıptan kaynaklandı. Son beş yılda 52 yarış kazanan ve tüm bu sezonlarda Williams (ve 1995’te Benetton) ile markalar şampiyonu olan Renault, 1997 sonunda Formula 1’den çekilme kararı aldı.
Frank Williams, 1998’de Renault V10 motorlarını kullanmaya devam etti (Benetton da aynı şekilde), ancak bu motorlar artık bir yıl eskimişti ve Mecachrome adıyla yeniden markalanmıştı. Mercedes ve Ferrari’nin fabrika desteğinden yoksun olan bu motorlar, rakiplerinin gerisinde kalmaya mahkûmdu. Williams, fabrika motor tedarikçisini ancak 2000’de BMW ile tekrar bulabildi; bu geçişe kadar ise yetersiz motorlar takımın performansını sınırladı.
Güç eksikliği kesin rakamlarla ifade etmek zor olsa da, sezon sonunda şampiyonluğa ulaşan McLaren’in Mercedes V10’una kıyasla 30 ila 50 beygir arasında bir dezavantajdan söz ediliyordu. Bir başka deyişle, FW20’nin arkasından bir Volkswagen Beetle kaçmış gibiydi.
Takımın düşüşüne etki eden bir diğer önemli faktör ise Adrian Newey’nin McLaren’a transferiydi. Newey’nin Woking ekibi için tasarladığı ilk araç, şampiyonluğa ulaşarak Grove’daki boşluğun büyüklüğünü net bir şekilde ortaya koydu. 1997 sezonu başında ayrılan Newey’nin yerine, 1998’in önemli teknik kural değişikliklerine hazırlanan Williams, bu süreci onsuz geçirmek zorunda kaldı. FW20’nin tasarımı ise Baş Tasarımcı Gavin Fisher, Aerodinamik Şefi Geoff Willis ve Patrick Head’in ortak çalışmasıyla ortaya çıktı. Ancak Head’in sezon başında aracı “tutucu” olarak nitelendirmesi, durumun vahametini özetliyordu.
Peki, Frank Williams, 1997 öncesinde Formula 1’in en etkili tasarımcısını nasıl kaybetti? Bunun tek bir nedeni vardı: Takım içi politika. Frank Williams, operasyonun tam kontrolünü elinde tutmak istiyordu ve Head, çoğunluk hisselerine sahipti. Newey, takımda daha fazla söz hakkı ve hisse talep etti ancak bu isteği kesin bir dille reddedildi. Sözleşmesinde önemli kararlarda söz hakkı olmasına rağmen, Mansell’in ayrılışı, Villeneuve’ün 1995’te takıma katılması ve Hill’in yerine Frentzen’in getirilmesi gibi konularda görüşleri dikkate alınmadı. Frank Williams, Newey’nin ayrılışını kariyerinin en büyük pişmanlığı olarak tanımladı.
Büyük Bir Gerçeklik Testi
Sezon öncesi testler genellikle heyecan vericidir, özellikle yeni teknik kuralların yürürlüğe girdiği bir yılda. Araçlar artık daha dardı, oluklu lastikler ve yanlarda daha büyük çarpışma yapıları zorunlu hale gelmişti. FW20’nin tasarım ekibi, başarılı FW19’u yeni kurallara uyarlamayı tercih etti. Ancak testler başladığında, Williams’ın düşüşü net bir şekilde ortaya çıktı. Villeneuve, birkaç turda aracın yetersizliğini fark etti. FW20, her alanda geriye gitmişti; yılın motoru bir yıl eskiydi ve geliştirme imkânı yoktu.
Kanadalı pilot, aracı “kazanmaya uygun değil” olarak tanımladı ve sürekli yaşanan mekanik sorunlardan şikâyet etti. Oluklu lastikler, yetersiz motor gücü ve önceki yılın kurallarının tutucu bir yorumu, Williams’ı sezon başında McLaren ve Ferrari’nin çok gerisinde bıraktı. Aracın yeni rengi – Rothmans’ın ana şirketi Winfield’ın sponsorluğuyla gelen açık kırmızı – Frank Williams tarafından pek hoş karşılanmadı ve hız da getirmedi.
1997’de Avustralya’da pole pozisyonu alan Villeneuve, 1998’de sıralama turlarında dördüncü sırada yer aldı; pole pozisyonundaki Mika Hakkinen’den tam 2.5 saniye gerideydi. Yarışta ise Villeneuve ve Frentzen tur yedi; Frentzen üçüncü sırayı alsa da, Villeneuve beşinciliği Sauber’den Johnny Herbert’e karşı korumak zorunda kaldı. Williams artık zirveden uzak, orta sıralarda mücadele eden bir takım haline gelmişti. Mecachrome motorunun güç eksikliği düzlüklerde hemen hissediliyordu; Villeneuve ise aracın yol tutuşundan ve dengesinden şikâyetçiydi.
Sonraki iki yarışta da umut verici bir gelişme yaşanmadı; aksine, fark daha da açıldı. FW20 artık Benetton ve Jordan ile “en iyiler dışında en iyi” olabilmek için mücadele ediyordu. Frentzen Brezilya’da beşinci olurken, Villeneuve puan alamadı. Arjantin’de Villeneuve puan potasında ilerlerken, Coulthard’ın McLaren’ı ile yaşadığı temas sonucu yarış dışı kaldı. İspanya’da ise sıralama turlarında geçen yılın pole pozisyonundan sonra bu kez onuncu ve on üçüncü sıralarda kaldılar.
Bir Şampiyonun Daha İyi Bir Araç Talebi
Ferrari ve McLaren’ın ulaşılmaz olduğu sezonda, Williams için dördüncülük ve beşincilikler en iyi sonuçlardı. Mecachrome motorunun güç eksikliği, pilotları McLaren ve Ferrari’nin 40 saniye ve daha fazla gerisinde bırakıyordu.
Bu süreçte, dünya şampiyonu Villeneuve, Williams’ın FW20 ile yaptığı büyük hatayı kamuoyunda açıkça eleştirmeye başladı. Villeneuve, 1999’da gridde yer alacak yeni British American Racing takımında yarışmak üzere, yakın arkadaşı Craig Pollock ile görüşmelere başladı. Sezon ortasında Villeneuve’ün BAR’a geçeceği resmen açıklandı.
Williams’ın düşüşünün en çarpıcı göstergesi, Kanadalı pilotun köklü bir takımı bırakıp yeni bir projeye yönelmesiydi. Villeneuve, bu tercihini şu sözlerle açıkladı: “Williams’ta bir fabrikadasınız. Bir parçadan ibaretsiniz. BAR’da ise sıfırdan bir dünya kuruyoruz. Yıkılan bir sarayda kiracı olmaktansa, yeni bir evin mimarı olmayı tercih ederim.”
Newey’nin ardından, Frank Williams bu kez yıldız pilotunu da kaybetmişti. Takım, 1998 sezonunun geri kalanında en azından sonuç anlamında moral bulmak için mücadele etti. 1990’larda Formula 1’i takip edenlerin yakından hatırlayacağı Hockenheimring, uzun düzlükleri ve motor gücüne dayalı karakteriyle Renault motorlarının geleneksel olarak başarılı olduğu bir pistti. Ancak artık motorlar bir yıl eskiydi ve beklentiler düşük tutuluyordu. Buna rağmen, Villeneuve sıralama turlarında üçüncü sırayı aldı ve yarışta McLaren’larla mücadele etmeyi başardı. Bir sonraki yarışta (Macaristan) yine üçüncülük elde etti ancak kazanan Schumacher’in 44 saniye gerisindeydi.
Sezonun en heyecan verici anı ise Eau Rouge’da yaşanan büyük kazaydı. Sezonun sonunda Damon Hill’in Jordan’ı, son virajda Frentzen’i geçerek dördüncülüğü aldı ve Frank Williams’ı oldukça kızdırdı. Frentzen, Grove’daki yönetimle uyum sağlayamayınca takımdan ayrıldı ve 1999’da Ralf Schumacher ile Alessandro Zanardi kadroya katıldı.
Williams Heritage müzesinde sergilenen kırmızı FW20, Ferrari’yi andıran görüntüsüyle dikkat çekiyor ancak arkasında o başarı yok. Williams FW20, Formula 1’de bir dönemin sonunu simgeleyen bir araç olarak tarihe geçti; takımın efsanevi hanedanlığının sonunu getiren katalizör oldu.
Kaynak: Motorsport Week // https://www.motorsportweek.com/2026/04/28/the-williams-fw20-the-car-that-ended-an-f1-dynasty/
