5
50/50 güç dağılımı (2026)
2026 motor kuralıyla içten yanmalı motor ve elektrik gücü arasında hedeflenen eşit dağılım; önceki nesilde bu oran yaklaşık %80/20 idi.
A
Active Aero (2026)
2026'da DRS'in yerini alan, ön ve arka kanatlarda hareketli aerodinamik elemanlarla havayı ayarlayan sistemin genel adı; Corner Mode ve Straight Mode olmak üzere iki durumu vardır.
Aero harita (Aero map)
Aracın farklı hız ve yükseklik koşullarında ürettiği downforce/drag değerlerini gösteren mühendislik verisi.
Aero paketi
Bir yarış hafta sonu veya sezon için araca takılan, belirli bir aerodinamik performans hedefleyen parça bütünü.
Aero rake
Aracın önden arkaya olan yükseklik eğimi; ön ve arka ride height farkı, hava akışını doğrudan etkiler.
Apex
Bir virajın en dar, en iç noktası. Pilotlar en hızlı geçiş için genelde bu noktaya olabildiğince yakın girmeye çalışır.
Ağırlık limiti (minimum weight)
FIA'nın belirlediği, pilot dahil aracın altına inemeyeceği asgari ağırlık sınırı.
B
Ballast
Aracın ağırlık dağılımını ayarlamak için şasiye eklenen ek ağırlık. Minimum ağırlık sınırının altında kalan hafif araçlarda kullanılır.
Barge board
Ön tekerleklerin arkasında, sidepod'lardan önce yer alan, hava akışını yönlendiren küçük aerodinamik parça (2022 kural değişikliğiyle kaldırıldı).
Beyaz bayrak
Pistte önemli ölçüde daha yavaş bir araç (ör. güvenlik/tıbbi araç) bulunduğunu bildiren bayrak.
Blistering
Lastiğin aşırı ısınması sonucu yüzeyinde oluşan kabarcıklanma; performans kaybına yol açar.
Blue flag
Mavi bayrak: tur atılacak (geride kalan) bir pilota, öndeki daha hızlı pilotun geçmesine izin vermesi gerektiğini bildirir.
Boost Mode (2026)
2026 kuralıyla gelen, pilotun düğmeye basarak pistin her noktasında motor ve bataryadan azami gücü anlık olarak devreye alabildiği, saldırı veya savunma amaçlı enerji kullanım modu.
Box, box
Pite giriş talimatı için pit duvarından pilota verilen komut; "pite gir" anlamına gelir, genelde tekrarlanarak söylenir.
Brake duct
Fren disklerini soğutmak için tekerlek göbeğine yerleştirilen, aynı zamanda aerodinamik etkisi de olan kanal.
Budget cap
Takımların bir sezonda araç geliştirmeye harcayabileceği azami bütçeyi sınırlayan FIA kuralı (maliyet tavanı).
C
Camber
Tekerleğin düşeyden yatay eksende içe veya dışa açısı; viraj tutuşunu etkiler.
Camera pod
Aracın üzerine yerleştirilen, yayın kameralarını barındıran aerodinamik kılıf.
Caster
Direksiyon ekseninin düşeyle yaptığı açı; direksiyon hassasiyetini ve viraj davranışını etkiler.
Checkered flag
Damalı bayrak: yarışın veya seansın bittiğini gösterir.
Chicane
Pistte hızı düşürmek amacıyla art arda yerleştirilmiş, S şeklinde keskin viraj kombinasyonu.
Clean air
Önünde başka araç olmayan, girdap/türbülans içermeyen düzenli hava akışı; araç aerodinamiğinin tam verimle çalıştığı durum.
Control Electronics (CE)
Güç ünitesi ve aracın tüm elektronik kontrol sistemlerini yöneten, tüm takımlar için standart olan merkezi birim.
Corner Mode (2026)
Active Aero sisteminin viraj girişlerinde devreye giren, yüksek downforce sağlayan konumu.
Cost cap
Bkz. Budget cap.
Curfew
Yarış hafta sonlarında ekip üyelerinin pist tesislerinde bulunamayacağı, zorunlu dinlenme saatleri.
D
DAS (Dual Axis Steering)
Mercedes'in 2020'de kullandığı, direksiyonun çekilip itilmesiyle ön tekerlek açısını (toe) değiştirip lastik sıcaklığını ayarlayan sistem; 2021'de yasaklandı.
Detection point
Pistte, öndeki araçla arayı ölçen ve geçiş yardımı (eskiden DRS, 2026'dan itibaren Overtake Mode) kullanım hakkını belirleyen sabit ölçüm noktası.
Diferansiyel (Differential)
Arka tekerleklere gücü aktarırken, viraj alırken iç ve dış tekerleğin farklı hızda dönmesine izin veren mekanik ünite.
Diffuser
Aracın alt tarafının arka kısmında yer alan, hava akışını hızlandırarak yere yapışma (downforce) üreten aerodinamik parça.
Dirty air
Öndeki aracın bıraktığı türbülanslı, düzensiz hava akışı; arkadan gelen aracın downforce üretimini ve dolayısıyla performansını olumsuz etkiler.
DNF (Did Not Finish)
Yarışı bitirememe durumu; arıza, kaza veya başka bir sebeple yarıştan çekilme.
Downforce
Aracı piste bastıran, aerodinamik parçalar (kanatlar, difüzör vb.) tarafından üretilen aşağı yönlü kuvvet; viraj hızını artırır.
Drag
Aracın hareketine karşı koyan hava direnci; yüksek downforce genelde yüksek drag ile birlikte gelir.
Drive-through cezası
İhlal eden pilotun, hız limitine uyarak pit yolundan durmadan geçmesini gerektiren ceza türü.
DRS (Drag Reduction System)
2011-2025 arası kullanılan, arka kanadın belirli bölgelerde açılmasını sağlayan geçiş kolaylaştırma sistemi. 2026'dan itibaren yerini Active Aero / Overtake Mode'a bıraktı.
DRS train
Birbirine çok yakın giden ve hepsi aynı geçiş yardımından faydalandığı için birbirini geçemeyen araçlar dizisi.
DRS zone
DRS döneminde geçiş yardımının açılmasına izin verilen, pistte önceden belirlenmiş düz bölüm.
DSQ (Disqualified)
Diskalifiye; bir pilotun kurallara aykırılık (teknik ihlal, davranış kuralı vb.) nedeniyle sonuçtan tamamen çıkarılması.
E
Endplate
Ön veya arka kanadın uç kısımlarında yer alan, hava akışını kontrol eden dikey aerodinamik levha.
Energy Store (ES)
Güç ünitesinin, ERS tarafından üretilen elektrik enerjisini depoladığı batarya birimi.
ERS (Energy Recovery System)
Fren enerjisini (MGU-K) ve egzoz/turbo enerjisini (MGU-H, 2026'da kaldırıldı) elektriğe çevirip depolayan ve pilota ekstra güç olarak geri veren sistem.
F
Fastest lap point
Yarışı ilk 10'da bitiren pilota, yarışın en hızlı turunu atması durumunda verilen 1 ekstra şampiyona puanı.
Flexi-wing
Yüksek hızda kasıtlı olarak esneyerek aerodinamik avantaj sağlayan, FIA tarafından sıkı denetlenen kanat tasarımı.
Floor
Aracın alt kısmındaki, önemli miktarda downforce üreten geniş aerodinamik yüzey.
Formation lap
Yarış öncesi, araçların lastik ve fren sıcaklığını ayarlamak için ızgaradan çıkıp tur atarak tekrar ızgaraya dönmesi.
FP1 / FP2 / FP3
Yarış hafta sonundaki serbest antrenman seansları; araç ayarlarını ve lastik/yakıt testlerini bu seanslarda yaparlar.
Fuel cell
Yakıtın güvenli şekilde depolandığı, çarpışmaya dayanıklı özel tank.
Fuel flow rate
Motora birim zamanda gönderilebilecek azami yakıt miktarını sınırlayan teknik kural.
G
Gearbox
Vites kutusu; belirli sayıda yarış boyunca değiştirilmeden kullanılması zorunlu olup, erken değişim ceza doğurur.
Green flag
Pistin açık olduğunu veya bir yavaşlama bölgesinin sona erdiğini bildiren yeşil bayrak.
Grid penalty
Kural ihlali veya motor parçası değişimi gibi sebeplerle bir pilotun yarış başlangıç sırasının geriye çekilmesi.
Grip
Lastik ile pist arasındaki tutunma kuvveti.
Ground effect
Aracın altındaki hava akışının hızlandırılarak alçak basınç ve dolayısıyla downforce yaratılması prensibi; 2022 kurallarıyla F1'e geri döndü.
Gurney flap
Bir kanadın arka kenarına eklenen, downforce'u artıran küçük dikey çıkıntı.
H
Halo
Kokpitin üzerinde yer alan, pilotun başını uçuşan parçalardan koruyan titanyum çerçeve; 2018'den beri zorunlu.
Homologasyon
Bir parçanın (özellikle şasi veya güç ünitesi bileşenleri) FIA tarafından onaylanıp sezon içinde değiştirilemez hâle getirilmesi süreci.
I
ICE (İçten Yanmalı Motor)
Güç ünitesinin geleneksel, benzinle çalışan 1,6 litrelik V6 turbo bölümü.
In lap
Pilotun pite girmeden önceki son tam turu.
Installation lap
Antrenman öncesi, araç sistemlerini kontrol etmek için pitten çıkıp kısa bir tur atma.
Intermediate (lastik)
Hafif ıslak pist koşulları için tasarlanmış, orta seviyede diş deseni olan lastik türü.
J
Jump start
Işıklar sönmeden önce erken kalkış yapma; zaman veya pozisyon cezasıyla sonuçlanır.
K
KERS (Kinetic Energy Recovery System)
ERS'in öncülü; fren enerjisini depolayıp pilota geçici güç artışı olarak sunan, 2009-2013 arası kullanılan sistem.
L
Launch control
Kalkışı otomatik olarak optimize eden, F1'de 2004'ten beri yasak olan elektronik yardımcı sistem.
M
Marbles
Lastik aşınması sonucu pistin kenarına birikip düşük tutuş sağlayan lastik parçacıkları.
Mekanik tutunma (Mechanical grip)
Aerodinamik etkiler dışında, lastik ve süspansiyondan kaynaklanan tutunma.
MGU-H
Turboşarjın egzoz gazından enerji üreten motor jeneratör ünitesi; 2026'dan itibaren regülasyonlardan tamamen kaldırıldı.
MGU-H'nin kaldırılması (2026)
2026 motor regülasyonuyla, maliyet ve karmaşıklığı azaltmak amacıyla egzoz enerjisini geri kazanan MGU-H biriminin tamamen kaldırılması; MGU-K'nin önemi ve gücü artırıldı.
MGU-K
Fren enerjisinden elektrik üreten, tekerlek miline bağlı motor jeneratör ünitesi; 2026'da gücü 120 kW'tan 350 kW'a çıkarılarak sistemin merkezine alındı.
Monocoque
Pilotu saran, karbon fiber ana şasi yapısı; hayatta kalma hücresinin (survival cell) temelidir.
N
Nimble Car Concept (2026)
FIA'nın 2026 araçlarını daha küçük, daha hafif ve daha çevik hâle getirme hedefiyle tanımladığı tasarım felsefesi; dingil mesafesi 200 mm, genişlik 100 mm azaltıldı.
Nose cone
Aracın önünde yer alan, ilk çarpışma anında enerji emmesi beklenen burun parçası.
O
One-stop strateji
Yarış boyunca sadece bir kez lastik değiştirme stratejisi.
Out lap
Pilotun pitten çıktıktan sonraki ilk turu; lastikler henüz optimum sıcaklığa ulaşmamıştır.
Overcut
Rakip pite girdikten sonra pistte kalıp temiz havada hızlı turlar atarak, geç pit yaparak öne geçmeye çalışma stratejisi.
Oversteer
Aracın arkasının viraj içinde tutunumunu kaybedip dönüşü aşırı sertleştirmesi eğilimi.
Overtake Mode (2026)
2026'da DRS'in yerini alan, öndeki araca bir saniyeden yakın olan pilotlara tanınan, MGU-K'den ekstra batarya gücü veren geçiş yardımı; tek seferde ya da tur boyunca yayılarak kullanılabilir.
P
Parc fermé
Sıralama turlarından yarış başlangıcına kadar araçlar üzerinde (belirli istisnalar dışında) ayar değişikliği yapılmasını yasaklayan kural/alan.
Penaltı puanı (Süperlisans)
Pilotların sportif ihlaller sonucu süperlisanslarına işlenen, belirli bir eşiği aşınca yarış men cezasına yol açan puan sistemi.
Pit crew
Pit stop sırasında lastik değişimi ve araç bakımını gerçekleştiren takım ekibi.
Pit lane hız limiti
Pit yolunda güvenlik amacıyla uygulanan, genelde 60-80 km/s aralığında sabit hız sınırı.
Pit stop
Aracın lastik değişimi veya onarım için pit boksuna girip çıkması.
Pit wall
Pit yolunun kenarında, takım mühendislerinin yarışı yönettiği kontrol masası.
Plank (skid block)
Aracın altına monte edilen, minimum sürtünme yüksekliğini (ride height) denetlemek için kullanılan aşınmaya dayanıklı tahta/kompozit parça.
Podium
Yarışı ilk üçte bitiren pilotların ödül töreni için çıktığı platform; günlük dilde "ilk üç" anlamında da kullanılır.
Pole position
Sıralama turlarında en hızlı zamanı yaparak ızgarada birinci sıradan başlama hakkı.
Porpoising
Ground effect nedeniyle aracın yüksek hızda zıplama/sekme hareketi yapması; 2022 sezonunda sık yaşanan bir sorun oldu.
Post-race scrutineering
Yarış sonrası ilk üç araç ve rastgele seçilen diğer araçlarda yapılan teknik uygunluk kontrolü.
Power unit
Modern F1 motorunun resmi adı; içten yanmalı motor + turbo + ERS bileşenlerinin tamamı.
Power unit cezası
Bir sezonda izin verilen sayıdan fazla motor bileşeni kullanan pilota uygulanan ızgara cezası.
Q
Qualifying (Q1/Q2/Q3)
Yarış öncesi ızgara sırasını belirleyen, üç elemeli bölümden oluşan sıralama turu formatı; her bölümde en yavaş pilotlar elenir.
R
Race control
Yarış direktörü ve görevlilerin, bayrak/güvenlik araç kararlarını yönettiği merkezi kontrol birimi.
Race director
Yarış boyunca güvenlik ve sportif kararları (bayrak, safety car, ceza vb.) veren FIA yetkilisi.
Race engineer
Bir pilotla doğrudan iletişim kuran, araç ayarları ve yarış stratejisinden sorumlu mühendis.
Race trim
Aracın, tek tur hızından çok yarış boyu tutarlılık ve lastik ömrü için ayarlanmış hâli.
Recharge (2026)
2026 kurallarıyla enerji yönetiminin görünür bir parçası hâline gelen, kalkış, frenleme ve kısmi gaz anlarında bataryanın yeniden doldurulması süreci; pilotların yarış stratejisinin önemli bir unsuru olur.
Red flag
Kırmızı bayrak: güvenlik nedeniyle seansın veya yarışın tamamen durdurulduğunu bildirir.
Reference plane
Aracın alt yüksekliğinin ölçüldüğü, düzenlemelerde referans alınan düz yüzey.
Reserve driver
Ana pilotlardan biri yarışamadığında onun yerine geçmeye hazır, yedek pilot.
Ride height
Aracın alt tabanı ile pist arasındaki mesafe; aerodinamik performansı doğrudan etkiler.
Rookie testi
Deneyimi az olan pilotların resmi antrenman dışında araç test etmesine izin verilen özel seans.
S
Safety car
Pistte tehlikeli bir durum oluştuğunda yarışı yavaşlatmak için piste çıkan, yarış araçlarının önünde giden özel araç.
Sektör zamanı
Pistin üçe bölünmüş bölümlerinden (sektör) her birinde geçirilen süre; performans karşılaştırması için kullanılır.
Setup
Kanat açısı, süspansiyon sertliği, ride height gibi ayarların bir pist ve koşula göre yapılandırılması.
Sidepod
Radyatörleri barındıran, monocoque'un iki yanındaki gövde bölümü; aerodinamik tasarımda kritik rol oynar.
Slick tyre
Kuru koşullar için tasarlanmış, diş deseni olmayan yarış lastiği.
Slow zone
Pist üzerinde, ihbar edilen bir tehlike bölgesinde geçici hız sınırı uygulanan alan.
Sokak pisti (Street circuit)
Normalde şehir trafiğine açık yollar üzerine kurulan geçici yarış pisti (ör. Monako, Bakü).
Spec parça (Standart parça)
Tüm takımların aynı tedarikçiden almak zorunda olduğu, geliştirmeye kapalı standart parça.
Splitter
Ön tampon altında yer alan, ön downforce'u artıran yatay aerodinamik parça.
Sporting regulations
Yarış formatı, ceza sistemi ve pilot davranışlarını düzenleyen sportif kurallar bütünü.
Sprint
Ana yarıştan bir gün önce yapılan, daha kısa mesafeli, kendi puanlarını dağıtan ek yarış formatı.
Sprint shootout
Sprint yarışının ızgara sırasını belirleyen, ana sıralama turundan bağımsız kısa elemeli tur formatı.
Stewards' inquiry
Yarış görevlilerinin bir olayı (çarpışma, kural ihlali vb.) inceleyip ceza kararı verdiği resmi süreç.
Stint
Bir pilotun aynı lastik setiyle pistte kaldığı, iki pit stop arasındaki bölüm.
Stop-go cezası
Pilotun pit boksunda belirli bir süre (genelde 10 saniye) beklemesini gerektiren, drive-through'tan daha ağır ceza türü.
Straight Mode (2026)
Active Aero sisteminin düz yollarda devreye giren, sürtünmeyi azaltıp hızı artıran düşük downforce konumu; eski DRS'in işlevini üstlenir.
Straight-line speed
Aracın düz yoldaki maksimum hızı; düşük drag ayarıyla doğrudan ilişkilidir.
Super license
Bir pilotun F1'de yarışabilmesi için FIA'dan alması gereken, belirli deneyim ve puan şartlarına bağlı lisans.
Survival cell
Monocoque içinde pilotu çarpışmalarda koruyan, aşırı sağlam yapı.
Suspension geometrisi
Tekerleklerin hareketini ve yol tutuşunu belirleyen süspansiyon parçalarının geometrik düzeni.
Sweeper
Uzun, yüksek hızlı, sürekli dönüş gerektiren viraj tipi.
Sürdürülebilir yakıt (2026)
2026'dan itibaren tüm takımların kullanmak zorunda olduğu, fosil kaynak içermeyen, sertifikalı kaynaklardan üretilen "drop-in" yakıt türü.
T
Takım patronu (Team principal)
Bir F1 takımının sportif ve teknik faaliyetlerinden sorumlu en üst düzey yönetici.
Team orders
Bir takımın, şampiyona veya strateji gereği pilotlarına belirli bir sırayı korumaları veya yer değiştirmeleri yönünde verdiği talimat.
Team radio
Pilot ile pit duvarı arasındaki, yarış sırasında dinlenebilen telsiz iletişimi.
Technical directive
FIA'nın kuralların yorumunu netleştirmek için takımlara gönderdiği resmi teknik açıklama.
Telemetri
Araçtan gerçek zamanlı olarak toplanıp takıma iletilen hız, basınç, sıcaklık gibi sensör verileri.
Termal düşüş (Thermal degradation)
Lastiğin aşırı ısınması sonucu performans ve tutunma kaybı yaşaması.
Track evolution
Bir hafta sonu ilerledikçe, lastik izi birikmesiyle pistin daha fazla tutunum kazanması.
Track limits
Pistin sınırlarını belirleyen kurallar; bu sınırların (genelde kerb'in dış kenarı) tekrar tekrar aşılması ceza ile sonuçlanabilir.
Traction
Tekerleklerin pist yüzeyine güç aktarırken kaymadan tutunabilme kabiliyeti.
Traction control
Tekerlek patinajını elektronik olarak önleyen, F1'de 2008'den beri yasak olan sistem.
Turboşarj
Egzoz gazının enerjisini kullanarak motora ekstra hava basan, MGU-H ile birlikte çalışan (2026'da MGU-H kaldırıldı) mekanik parça.
Two-stop strateji
Yarış boyunca iki kez lastik değiştirme stratejisi.
Tyre allocation
Bir pilota bir hafta sonu için tahsis edilen sabit sayıda lastik seti.
Tyre degradation
Lastiğin tur ilerledikçe performans kaybetmesi.
Tyre warmer (lastik battaniyesi)
Lastikleri pite girmeden ısıtan elektrikli örtü; F1'de 2024'ten itibaren yasaklandı.
U
Undercut
Rakipten önce pit yaparak taze lastiklerle hızlı turlar atıp, rakip pit yapmadan önce sanal olarak öne geçmeye çalışma stratejisi.
Understeer
Aracın ön tekerleklerinin tutunumunu kaybedip dönüşe direnç göstermesi eğilimi.
V
Virtual Safety Car (VSC)
Fiziksel bir araç piste çıkmadan, tüm pilotların belirli bir hız limitine uymasını zorunlu kılan, tehlikeyi azaltmak için kullanılan yavaşlama prosedürü.
W
Warm-up lap
Bkz. Formation lap.
Wet (lastik)
Yoğun yağmurlu koşullar için tasarlanmış, en derin diş desenine sahip lastik türü.
Wheel gun
Pit stop sırasında jant somununu saniyeler içinde söküp takan pnömatik alet.
Wheelbase
Ön ve arka aks arasındaki mesafe; 2026'da 3400 mm'ye indirildi.
Wind tunnel testing
Aerodinamik geliştirme için ölçekli model üzerinde yapılan, kural gereği süresi kısıtlı rüzgar tüneli testleri.
Y
Yellow flag
Sarı bayrak: pistte tehlike olduğunu, sollamanın yasak olduğunu ve yavaşlamak gerektiğini bildirir.
İ
İki kademeli burun tasarımı (2026)
2026 güvenlik kurallarıyla gelen, ilk çarpışma anında burun parçasının kopma riskini azaltmayı amaçlayan iki aşamalı ön darbe yapısı.