Formula 1 dünyasında, Monza’da düzenlenecek İtalya Grand Prix’sinin alışılmışın dışında bir hafta sonuna sahne olabileceği beklentisi hakim. Hem sıralama turlarında hem de yarışta, slipstream etkisinin (hava koridoru) belirleyici rol üstlenmesi bekleniyor.
Aston Martin pist üstü operasyonlar sorumlusu Mike Krack, Monza’da “tüm zamanların geçiş rekorunun” kırılabileceğini öngörürken, 22 aracın katılımıyla gerçekleşecek Q1 seansında ise slipstream avantajı ve enerji yönetimi stratejilerinin karmaşıklığı nedeniyle, pilotların birbirlerinin arkasında avantaj arayışının seansı domine edebileceği vurgulanıyor.
Formula 1, yeni turbo hibrit 2026 araçlarının en zorlu sınavlarından birine hazırlanıyor. Monza’daki uzun düzlükler, araçların batarya enerjisinin kolayca tükenmesine yol açıyor.
Düzlüklerde hız bulmakta zorlanan araçlar ve yeni aktif aerodinami özelliklerinin (düzlük ve viraj modu) etkisiyle, slipstream’den elde edilen fayda son yıllara kıyasla çok daha fazla olacak.
Öndeki aracın hava koridorunda yer almak, yalnızca hava direncini azaltarak az da olsa maksimum hızı artırmakla kalmayacak, aynı zamanda batarya kullanımında da avantaj sağlayacak. Çünkü aracı havada itmek için daha az enerji harcanacak.
Williams başmühendisi Paul Williams, slipstream’in yeniden “önemli bir taktik” haline gelebileceğini belirtirken, Mike Krack ise 2019 Monza sıralama turlarında yaşanan kaosun tekrarlanmamasını umduğunu ifade etti.
The Race tarafından, son yıllarda azalan slipstream oyunlarının bu yıl Monza’da geri dönüp dönmeyeceği sorulan Krack, “Bence evet!” yanıtını verdi.
“Burada sıralama turu boyunca sahip olunan enerji eksikliği, pilotların bu avantajı aramasına neden olacak. 2019’daki gibi bir durum yaşanmaz umarım, özellikle Q1’de; ama ne olacağını kimse bilemez. Muhtemelen kimse ilk sırada olmak istemeyecek, son yıllara göre bu tür oyunlar daha fazla olacak.”
Cadillac pilotu Sergio Perez ise Monza’daki slipstream etkisiyle ilgili olarak, “Önceki nesillerde de çok kritikti. Şimdi ise yaşayacağımız enerji eksikliğiyle birlikte çok daha önemli hale gelecek. Spa’da bunun bir ila iki saniye arasında fark yarattığını gördük, burada da çok yakın olacak. Sıralama turlarında biraz karmaşa yaşanacak çünkü herkes hava koridoru yakalamaya çalışacak.” dedi.
2019’daki kaosun ardından FIA, minimum tur zamanı uygulaması gibi önlemler aldı. Ancak bu kural nadiren pilotlara ceza olarak yansıyor ve FIA’nın bu yıl uygulamada daha katı olması gerekebilir.
Araçlar pistte birlikte ilerlerken, aşırı slipstream arayışının güvenlik endişelerine yol açıp açmayacağı ise hafta sonu yanıt bulacak. Farklı enerji yönetimi stratejileri, pistin bazı noktalarında araçlar arasında büyük hız farkları oluşmasına neden olabilir.
Krack, “Normalde dağılım profillerine bakınca, hafta sonu boyunca birbirine yakınsıyorlar, bu yüzden büyük farklar beklemiyorum. Fakat tamamen farklı enerji dağılımı yapılırsa her zaman bir risk vardır.” ifadelerini kullandı.
Monza’da Enerji Yönetimi ve Strateji Zorlukları
Formula 1 takımları, bu hafta sonunun enerji yönetimi açısından son derece zorlu geçeceğinin ve alışılmışın dışında stratejilere başvurulabileceğinin farkında.
Krack, yeni kuralların takımlar için tamamen farklı bir yaklaşımı zorunlu kıldığını belirterek, “Monza bu yıl bizim için yeni bir oyun. Nasıl başa çıkacağımızı öğrenmemiz gerekecek. Tüm takımlar öğrenmek zorunda kalacak ve Monza hakkında bildiklerimiz artık geçerli olmayabilir.” dedi.
Sıralama turlarında en büyük belirsizliklerden biri, son Alboreto veya Parabolica virajından çıkışta enerjinin en iyi nasıl kullanılacağı olacak. Takımlar, tur başında maksimum hıza ulaşmak için nerede tam güç kullanacaklarını ve bataryayı ilk şikan öncesinde bitirmemek için nasıl dengeleyeceklerini hesaplamak zorunda.
FIA’nın enerji yönetimiyle ilgili önlemlerine rağmen Sergio Perez, “Eğer bir virajda gazı yüzde yarım fazla kullanırsanız, bu size birkaç ondalık saniyeye mal olabilir. Belçika’da (Spa-Francorchamps) bu açıdan çok kritikti, burada ise hepsinin en zoru olacak gibi görünüyor.” dedi.
MotoGP Tarzı Yarışlar mı?
Mike Krack, Monza’da aşırı “yo-yo yarışları” yaşanabileceğini öne sürdü. Geçişlerin ne kadar kolay olacağı henüz netlik kazanmasa da, “Büyük olasılıkla burada tüm zamanların rekoru ya da MotoGP tarzı yarışlar görebiliriz.” dedi.
Monza’nın pist düzeni bu tür yarışlara doğal olarak olanak sağlasa da, son yıllarda Formula 1’de beklenen tekerlek tekerleğe mücadeleler gerçekleşmemişti. Buna karşın Formula 2 ve Formula 3’te ise adeta geçiş festivali yaşanıyor.
Bu kez beklenti, Formula 1 yarışının da bu kategorilere benzer bir mücadele sunacağı yönünde.
Cadillac pilotu Valtteri Bottas, “Maksimum hızlar geçmişe göre oldukça düşük – bu biraz üzücü, ancak bazı düzlüklerde savunma veya atak yaparken eskisine göre daha büyük fark yaratmak mümkün. Burası zaten genelde iyi yarışlara sahne olurdu, şimdi ise daha dinamik bir yarış olacak. Kesinlikle bolca geçiş göreceğiz.” ifadelerini kullandı.
Çaylak Arvid Lindblad ise Monza’nın enerji yönetimiyle ilgili “yılın en kafa karıştırıcı simülasyon seansı”ndan sonra daha temkinli bir tablo çizdi:
“İlk iki tur ilginç olacak, enerjinizi nerede kullandığınıza göre üç aracı geçip sonra üç araca kaybedebilirsiniz. Sonrasında ise çok fazla geçiş olacağını sanmıyorum. Diğer pistlerden farkı, enerji açlığı olan pistlerde bile boost’u kullandığınızda bir turda toparlayabiliyordunuz, burada ise toparlamak çok daha uzun sürüyor. Yani boost’u kullandığınızda bir düzlükte avantaj sağlıyorsunuz ama sonraki üç turda çok yavaş kalıyorsunuz. Belki ‘yo-yo yarışları’ diyebiliriz ama bence bu çok kötü bir yo-yo yarışı olacak. Geçmişte birbirimizi geçebiliyorduk, şimdi ise birini geçtikten sonra bir buçuk saniye kaybedeceksiniz. Ne bekleyeceğimden emin değilim, çok da iyimser değilim.”
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/overtaking-records-messy-qualifying-f1-braced-wild-monza/
