George Russell’ın Formula 1 Belçika Grand Prix’sinin ilk turunda yarış dışı kalmasının ardından telsizden yaptığı öfkeli mesaj, yarış sonrası iki ayrı başlıkta gündem oldu.
Bunlardan ilki, Russell’ın söyledikleri; ikincisi ise bu sözlerin nasıl ortaya çıktığıydı. Çünkü söz konusu telsiz mesajı, uluslararası televizyon yayını ve araç içi görüntülerde yayınlanmamıştı.
Russell, Spa-Francorchamps pistindeki yarışın ilk turunda Les Combes virajında Lewis Hamilton ile yaşadığı temas sonucu spin atarak yarış dışı kaldı.
Hamilton, FIA hakemleri tarafından bu kazadaki rolü nedeniyle cezalandırılırken, Russell ise olayın asıl sebebinin Mercedes aracında düzlüğe çıkarken güç aktarımı eksikliği yaşaması olduğunu belirtti.
Rakipleri Kemmel Düzlüğü’nde ekstra hız avantajı elde ederken, Russell beklediği gücü bulamayınca pistte pozisyon kaybetti ve arkasındaki araçların arasında kaldı.
Russell’ın Les Combes’daki çakıl havuzunda otururken araç içi kamerası, elleriyle yaptığı hareketlerin konuştuğunu gösterdi; ancak uluslararası yayın ve F1 TV’nin araç içi görüntülerinde herhangi bir telsiz mesajı duyulmadı.
Bununla birlikte, Alman televizyonunda – F1 TV’nin kendi dil kanalında yayınlanan – Russell’ın öfkesini yansıtan telsiz mesajı sonradan ortaya çıktı.
Kazadan birkaç dakika sonra ve güvenlik aracı yeniden start vermeden hemen önce, Russell’ın telsiz mesajı tekrar ekrana getirildi.
Russell, “Yarış dışıyım,” dedi ve şu ifadeleri kullandı: “Düzlükte SoC [Şarj Durumu] ile ne oldu? Düzlükte hiçbir şekilde bataryam yoktu! Arkadaşlar, kabul edilemez. Tüm hafta sonu kesinlikle kabul edilemez.”
Russell’ın bu sözleri, yalnızca ilk turda değil, tüm hafta sonu boyunca takım arkadaşı Kimi Antonelli’ye kıyasla üst hızda yaşadığı güç aktarımı eksikliğine dikkat çekiyordu.
İlk Virajdan Sonra Ne Oldu?
Russell’ın batarya şikayetleri, Raidillon çıkışında Les Combes’a kadar olan uzun düzlükte güç aktarımı eksikliği yaşamasına dayanıyordu.
Mercedes takım patronu Toto Wolff, “Tüm Mercedes araçlarının” La Source çıkışında enerji eksikliği yaşadığını belirtti; ancak o an için bu duruma neyin sebep olduğu açıklanmadı.
The Race’in edindiği bilgilere göre, sorunun yazılımdan kaynaklanan bir hata olduğu ve araçların düzlükte maksimum gücü kullanmasını engellediği anlaşıldı.
Bu sorun, Mercedes’in sezon başında formasyon turunda bataryalarını yeterince dolduramamasına neden olan şarj limitiyle ilgili önceki problemlerle bağlantılı değildi.
Russell’a startta batarya şarj durumunun tamamen uygun olduğu bilgisi verilmişti.
Russell ve Antonelli’nin araçlarından alınan telemetri verileri, her iki pilotun da La Source çıkışında sorun yaşadığını gösteriyor.
La Source çıkışında Antonelli’nin aracı yaklaşık 300 km/sa hıza ulaştıktan sonra hızlanmayı kesti ve bu da Max Verstappen’in onu geçmesine olanak sağladı.
Russell ise burada takım arkadaşından 10 km/sa daha yavaş kalsa da, 277 km/sa’den 310 km/sa’ye kadar hızlanarak Eau Rouge’a ön gruptakiler arasında en hızlı şekilde girdi.
Ancak Raidillon çıkışında Russell için sorunlar daha da büyüdü.
Gaz pedalına tam basmasına ve mühendisinin boost (güç artırıcı) düğmesini kullanma talimatını yerine getirmesine rağmen, hızı birkaç saniye boyunca 308 km/sa’de sabit kaldı.
Daha sonra Les Combes girişinde 315 km/sa’ye kadar yükseldi ve önündeki araç grubuna yetişmeye çalıştı.
Antonelli ise Kemmel Düzlüğü’nde iki farklı hız bandında ilerledi; önce kısa süreliğine 313 km/sa’de, ardından 318 km/sa’de sabitlendi. Bu hız, Verstappen’i geçmesine olanak sağladı. Verstappen ise güç eksikliği nedeniyle 306 km/sa’den daha düşük bir hızdaydı.
McLaren pilotu Oscar Piastri, La Source çıkışında Antonelli’ye kıyasla 10 km/sa daha yavaş kalsa da, Les Combes’a kadar iyi bir güç aktarımıyla 337 km/sa’ye ulaştıktan sonra güç kesintisi yaşadı.
Ferrari’nin telemetri verileri açılış turunda yeterince güvenilir bulunmasa da, Lewis Hamilton ve Charles Leclerc’in Mercedes’e kıyasla iyi bir güç aktarımı elde ettiği görülüyor.
Yayında Sansür Tartışması
Russell’ın telsiz mesajı, hem ilk turda yaşananlara hem de tüm Belçika hafta sonuna dair öfkesini gözler önüne serdi.
Ancak asıl merak konusu, bu mesajın resmi yayında neden sessize alındığı ve yalnızca Alman kanalında yer bulduğu oldu.
Bu durum, bazı çevrelerde güç aktarımı eleştirilerinin kasıtlı olarak sansürlendiği ve hatta ortaya çıkan telsiz mesajının yapay zekâ ile oluşturulduğu gibi komplo teorilerine yol açtı.
The Race, bu mesajın gerçek olduğunu ve herhangi bir şekilde sahte olmadığını doğruladı.
Mesajın resmi yayında ve F1 TV’nin telsiz kanallarında yer almamasının nedeni ise Russell’ın kullandığı ağır ifadeler nedeniyle sessize alınmasıydı.
F1’de, eski motor sporları yönetici direktörü Ross Brawn’ın uygulamaya koyduğu bir prosedür gereği; çok öfkeli veya argo içerikli telsiz mesajları, pilotların kendilerini korumaları amacıyla filtreleniyor.
Tüm telsiz mesajları, F1’in Biggin Hill yayın merkezinde sekiz editör ve yapımcıdan oluşan bir ekip tarafından dinleniyor ve ardından yayına alınmasına karar veriliyor.
Bu uygulama sayesinde, sorunlu mesajlar filtreleniyor ve F1’de telsiz mesajları üç kategoriye ayrılıyor: sesli ve yazılı, sadece sesli ve sadece yazılı.
Bu nedenle, canlı görüntülerle telsiz mesajları arasında genellikle 15 saniyeye kadar gecikme yaşanabiliyor.
Bazı durumlarda, sınırda kabul edilen mesajlar sansürlenerek (bip sesiyle) yayınlanıyor.
Ancak bazı mesajlar, çok duygusal veya küfür içerikli olduğunda hiç yayınlanmıyor.
F1’in yayın ve medya direktörü Dean Locke, geçen yıl Biggin Hill’de düzenlenen bir etkinlikte, bazı telsiz mesajlarının pilotları zor durumda bırakabileceği düşünülüyorsa hiç yayınlanmaması gerektiğini belirtti.
Locke, “Bir sorumluluğumuz var. Pilotların sonradan pişman olabileceği bir şey var mı? Onları biraz korumamız gerekiyor. Bu yüzden, gerektiğinde mesajı sessize alma ya da bazen bip sesiyle sansürleme işlevimiz var.” dedi.
Russell’ın Spa’daki kazası sonrası kullandığı ifadeler nedeniyle F1 editörlerinin bu mesajı, sansürlü dahi olsa yayınlamama kararı aldığı anlaşılıyor.
Bu nedenle, mesaj uluslararası yayında ve F1 TV’de sessize alındı.
Ancak bazı televizyon kanallarının, filtrelenmemiş telsiz mesajlarına doğrudan erişim imkânı bulunuyor ve bu kanallar yalnızca resmi yayında yer alanlarla sınırlı kalmıyor.
22 pilot ve mühendislerinin iki saat boyunca kendi aralarında konuştukları bir ortamda, yayına alınmayan mesajları bulmak kolay olmasa da, Russell’ın bu kadar dikkat çekici bir olay yaşaması nedeniyle Alman kanallarının bu mesajı bulup yayınlaması mümkün oldu.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/what-was-behind-russells-radio-rant-and-why-it-was-muted/
