Formula 1 pilotları, sezonun dördüncü “ısı tehlikesi” olarak ilan edilen Singapur Grand Prix’si öncesinde soğutma yeleklerinin gerekliliği ve 2026 sezonunda kullanımlarının devam edip etmeyeceği konusunda ikiye bölünmüş durumda.
FIA, tahmini sıcaklıkların 31°C’nin üzerine çıkması nedeniyle Singapur’u “ısı tehlikesi” olarak sınıflandırdı. Bu kapsamda takımlar, pilotların kokpitte serinlemesini sağlamak üzere sıvı dolaştıran soğutma yeleklerini araçlarına entegre edebiliyor.
Ancak Formula 1 pilotlarının büyük çoğunluğu bu sistemi fiilen kullanmayı tercih etmiyor.
Özellikle soğutma yeleklerinin savunucularından George Russell, Mercedes takımının 2026 aracı için verimli bir sistem geliştirecek kaynak ayıramamasından dolayı bu fırsattan yararlanamadığını belirtiyor.
Russell, “Eğer imkânım olsa, Las Vegas gibi gerçekten soğuk hafta sonları dışında her yarışta kullanırdım,” dedi.
“Bunun faydasını net şekilde görüyorum, gerçekten hoşuma gidiyor. Takımlar ve FIA arasında ortak bir yol bulunmalı diye düşünüyorum,” ifadelerini kullandı.
Russell ayrıca, “Geçen hafta bütçe sınırı hakkında konuşmuştum; bu konuda yanılmışım çünkü bu sistem bütçe sınırının dışında. Ancak yine de bu donanımı tasarlayacak ve üretecek insanlara ihtiyacınız var, bu da başka bir alandan kaynak ayırmak anlamına geliyor. Sistemler açık kaynaklı, diğer pilotlarla konuştum, onların sistemleri gayet iyi çalışıyor. Yani, başkasının sistemini kopyalamak mümkün, şu anda bu seçenek de değerlendiriliyor,” dedi.
Takım arkadaşı Kimi Antonelli ise geçen yıl yaşadığı olumsuz deneyimler nedeniyle soğutma yeleğine mesafeli yaklaşıyor, ancak geliştirilen bir versiyonun kullanılmasına sıcak bakıyor.
Antonelli, “İlk denemede beklediğimiz kadar uzun süre çalışmadı. İkinci denemede ise pompa sistemi arızalandı. Austin’de, tüm seansı 50 derece sıcaklıkta su pompalayan sistemle tamamladım ve seans sonrası ısı çarpması yaşadım, hiç hoş bir deneyim değildi,” dedi.
“Sistem yeterince geliştirilip her seferinde ve ihtiyaç duyduğumuz sürede sorunsuz çalışacağına güvenimiz olursa çok iyi olur. Ancak şu an çok fazla belirsizlik var. Düşünün, pazar günü yeleği giyiyorsunuz ve üç dakika sonra çalışmayı bırakıp sadece sıcak su dolaştırmaya başlıyor, bu daha da kötü,” ifadelerini kullandı.
Tüm takımlar arasında, Williams şu anda soğutma yeleği geliştirme konusunda öne çıkıyor.
Carlos Sainz, “Takım olarak bu yıl geliştirme anlamında en iyi yaptığımız işlerden biri soğutma yeleği oldu, bu da Alex [Albon] ve benim için araç içinde daha iyi bir deneyim sağladı, çok memnunuz,” dedi.
Sistemin en yaygın şikâyetlerinden biri, yelekte dolaşan sıvının çabuk ısınması. Ancak Albon, Williams’taki sistemle Malezya’da 41 tur boyunca aracında kaldığını ve sürüşün “oldukça konforlu” olduğunu belirtti.
Albon, “Mercedes genel olarak oldukça sıcak çalışıyor… O araçta pilotların daha fazla zorlandığını görebilirsiniz,” dedi.
“Bunun sadece bir pilotun daha iyi başa çıkabilmesiyle alakalı olduğunu düşünmüyorum. Takımların kullandığı sistemler, koltuk altı yerleşimleri ve hava akışını yönlendirme şekilleri çok farklı. Yani bazı pilotlar daha iyi dayanabiliyor demek adil olmaz. Diğer pilotlar bizim kullandığımız soğutma yeleğini deneseler veya bazı pilotlar diğerlerinin yaşadığı zorlukları hissetseler, soğutma yeleğinin bu ısı tehlikesi üzerinde ne kadar etkili olabileceğini anlardılar,” ifadelerini kullandı.
“Ben tamamen soğutma yeleklerinden yanayım. Bence sahip olduğumuz sistemlere iyi bir katkı sağlıyorlar.”
Performansa Etkisi Var mı?
Bazı pilotlar, soğutma yeleklerinin aşırı sıcak yarışlarda performansa katkı sağlayabileceğine inanıyor. 2023 Katar Grand Prix’si, kokpit sıcaklıklarının 50°C’ye yaklaştığı için bu konuda öne çıkan örneklerden biri olarak gösteriliyor.
Russell, The Race’e yaptığı açıklamada, “Bunu ölçmek çok zor çünkü vücudunuz gerçekten aşırı ısındığında ne kadar tur zamanı kaybettiğinizi asla hesaplayamazsınız,” dedi.
“Ama 2023 Katar’daki yarıştan sonra Alex Albon ile konuştum, yarış sırasında halüsinasyon gördüğünü ve nefes alamadığını söyledi. Serinlemek için her şeyi yapardınız ve kesinlikle büyük bir performans farkı vardı,” ifadelerini kullandı.
Albon, Katar 2023’ün “gerçekten daha hızlı süremeyeceğimi kesin olarak hissettiğim tek yarış” olduğunu belirtti. O dönem Williams takım arkadaşı Logan Sargeant ise ısı tükenmesi nedeniyle yarıştan çekilmek zorunda kalmıştı.
Albon ekledi: “O yarışı çok iyi hatırlıyorum. Son birkaç turda kendime ‘şimdi zorla ve fiziksel olarak ne kadar daha hızlı olabileceğini gör’ dedim ve gerçekten hızlandım.
“Kafanızda ‘çok sıcak’ düşüncesi varsa, zaten virajı nasıl alacağınızı, enerji geri kazanımını veya lastik yönetimini düşünmüyorsunuz. Bizim için detaylarda gizli, ama önemli olan beyninizin ‘buradan çıkmam lazım’ diye düşünmemesi,” dedi.
Esteban Ocon ise soğutma yeleklerinin performansa etkisinin yeterince takdir edilmediğini düşünüyor.
Ocon, “Fiziksel açıdan büyük bir performans artışı sağladı,” dedi.
“Tabii ki sistemi kullanmaya başladığımızdan beri tüm yarışı çalışmadı. Yaklaşık 40 dakika sürüyor, sonra araç içi sıcaklık nedeniyle sadece sıcak sıvı dolaşıyor.
“Mükemmel ve kusursuz olmasını istersiniz, ama bunu daha iyi yapmak takımların elinde. Ancak herkes, bir sporcunun doğru sıcaklıkta olmasının performansı ne kadar artırdığını fark etmiyor,” ifadelerini kullandı.
“Soğutma Yelekleri Yasaklanmalı” Görüşü
Teknoloji gelişse bile bazı pilotlar soğutma yeleklerinin gereksiz olduğu görüşünde. Isack Hadjar, “Bence yasaklanmalı, çünkü zaten zor olması gerekiyor,” dedi.
Takım arkadaşı Max Verstappen ise, “Benim için gerek yok. Evet, sıcak ama sauna değil,” diyerek şöyle devam etti:
“Bu soğutma yeleğiyle birlikte araçta gereksiz kablolar var, bu da hareketinizi kısıtlıyor. Benim ihtiyacım yok.
“Bir buçuk saat boyunca çalışsa da gerek yok. Zaten bir buçuk saat boyunca çalışmıyor. Hiçbir kategoride bir buçuk saat çalışan bir sistem görmedim.”
Franco Colapinto ise “Seçme şansı olması güzel ama şahsen ben sevmiyorum. Rahat hissettirmiyor ve hoşuma gitmiyor, bu yüzden kullanmıyorum,” dedi.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/should-be-banned-f1-drivers-divided-over-cooling-vests/
