Ford’un F1’in “en iyi” motorunu üretmedeki gerçek rolü ne?

Ford’un F1’in “en iyi” motorunu üretmedeki gerçek rolü ne?
#attachment_caption
0
TRF1.net'i Google'da tercih edilen F1 ve Motor Sporları Haber Kaynağı olarak ekler misiniz?

Ford’un Formula 1’e dönüşü bundan daha iyi gidemezdi. Gridin “en iyi” motoru onun adını taşıyor ve daha ilk sezonunda birden fazla yarış kazandı. Ford’un bu yatırımdan aldığı karşılık o kadar yüksek ki, Red Bull Ford Powertrains projesinin başında Ford’un gerçek rolü hakkında yapılan tartışmaların büyük kısmını bastırıyor.

Ford tarihsel olarak F1’de tam kontrol sahibi olduğu dönemlerden çok, uzaktan katkı verdiği dönemlerde başarı kazandı. Ford’un 20 yıldan uzun süre önce Red Bull’a sattığı takımla yeniden birleşmesi biraz ironik; ancak bu, Ford’un başarısız Jaguar dönemine göre çok daha isabetli bir karar gibi görünüyor.

TRF1.net'in Android - IOS mobil uygulamasını indirdiniz mi?

Red Bull Ford Powertrains mühendislik direktörü Phil Prew, The Race’e, “Son beş yılda bu noktaya gelmek için başardıklarımız olağanüstü. Kısa sürede ne başardığımızı hafife almamalıyız; bu, [Ford] olmadan gerçekten mümkün olmazdı.” dedi.

Red Bull, FIA’nın her üreticinin içten yanmalı motorunu derecelendirmesinde zirveye çıkan ve üç Grand Prix kazanan bir motor üretti; bunun içinden somut bir Ford katkısı geçiyor. Ford’un 2026 öncesinde bu katkıyı bir türlü kanıtlayamadığı, yalnızca logosunu her yere basmak için milyonlar ödediği yönündeki iddia silkelenemeyen bir algıydı.

Ortaklık nasıl başladı?

Red Bull Powertrains bir yıldan biraz uzun sürede sıfırdan tam bir motor tesisine ulaştı ve Ford kısa süre sonra katıldı. Ford, Porsche’nin açık bıraktığı kapıdan Red Bull’a geldi ama bu yalnızca bir kolaylık evliliği olmadı; çok erken bir aşamadan itibaren güçlü bir uyum olduğu belliydi.

Eylül 2022’de Ford Racing küresel direktörü Mark Rushbrook ilk toplantı için Milton Keynes’e uçtu. Red Bull’un ürettiği ilk motoru gördü; bir ay sonra iki taraf 2022 ABD Grand Prix’sinde yeniden buluştu. Şubat 2023’te anlaşma duyuruldu. Kısa zaman çizelgesi çok şey anlatıyor.

Rushbrook, “2022 Ekim’inde geldiğimde ve [Red Bull Powertrains patronu] Ben Hodgkinson buradayken, oturduk; sanki ortak olacağımız doğal olarak varsayılmıştı. Henüz sözleşme imzalamamıştık ama ortak bir zeminimiz olduğunu biliyorduk. Oraya varacağımızı biliyorduk. Dolayısıyla daha 2022 Ekim’inde ‘Peki Ben nerede yardıma ihtiyaç duyuyor? Nerede yardım edebileceğimizi düşünüyoruz ya da nerede yardım etmek istiyoruz?’ diye yazıyorduk. İkinci toplantıda zaten birlikte çalışılacak alanların oldukça iyi bir listesi vardı. Hatta sözleşmeyi imzalamadan önce bazılarında çalışmaya bile başlamıştık.” dedi.

Ford ne katkı sağladı?

Ford’un, Red Bull Powertrains henüz kurulum aşamasındayken, motor bittikten sonra değil, ortaya katıldığını kabul etmek önemli. En büyük zorluk, Red Bull programına uyum sağlamak ve onu yavaşlatarak ya da kendi yöntemlerini dayatarak istemeden raydan çıkarmamaktı. Prew, “Nispeten küçük ve çevik bir işletmeydik; Ford devasa bir şirketti ama gerçekten çok çevik bir şekilde yanıt verebildi. Bu harika oldu.” dedi.

Ortaklık duyurulduğunda Ford’un rolü, doğal olarak kendi çıkarlarına dayanan, yeni güç ünitesinin elektrik tarafı üzerine kurulmuştu. Rushbrook, “İlk odak noktası batarya hücre kimyası, batarya hücreleri ve elektrifikasyon tarafıydı. Ama hızla bunun ötesine geçti, çünkü hem güçlü olduğumuz hem de o dönemki döngü planımız göz önüne alındığında öğrenmek istediğimiz alan orasıydı. Bu yüzden bunun yanı sıra yazılım kontrolleri ve kalibrasyon üzerine de çok iş yapıldı.” dedi.

Prew, en yararlı katkılardan birini otomotiv dünyasının en derin mühendislik bilgi havuzlarından birine anında erişim olarak tanımlıyor. Prew, “Ford’la ilişkiden aldığım şeylerden biri, her türlü mühendislik sorununda sahip oldukları deneyimin ve bilginin derinliği. Formula 1 çok özelleşmiş olsa da belirli bir sorunumuz olduğunda Ford’daki meslektaşlarımızı arayıp ‘Bu konuda uzmanınız var mı?’ diye sormak harika. Yarım saat içinde çok özel projelerde dünyaca ünlü uzmanlarla konuşuyoruz. Bu da çözümleri birlikte geliştirip ilerleme konusunda bize güven veriyor. Güzel olan şu ki yalnızca yatak ya da buna benzer bir konuda uzmanımız olması değil; her konuda uzman var.” dedi.

Bazı yardımlar fiziksel. Rushbrook erken dönemden bir örnek veriyor: Red Bull kendi tesislerini kurarken turbo testi için bir gaz türbini standına ihtiyaç duyuyordu. Rushbrook’un yanıtı, “Bizde bir tane var.” oldu. Rushbrook, “Bu, 123 yıllık otomobil şirketi olmamızdan gelen kaynaklarla böyle bir programa katkıda bulunabilmemiz.” dedi. İnsanlar da var: Ford’un Milton Keynes’e yerleştirilmiş bir mühendis grubu bulunuyor; Rushbrook onları “büyük birikimi ve gücü programa getirebilen, özenle seçilmiş mühendisler” olarak tanımlıyor.

Üretim beklenmedik bir alan oldu

İki tarafın da önemli olacağını beklemediği alan üretimdi. 2025 başında Ford, projeye yaklaşık 1000 adet 3D baskı metal ve polimer parça ürettiğini söyledi; bunların arasında bataryalar için soğutma plakaları da vardı ve havacılıktan ödünç alınan yöntemlerle test edildiler.

Rushbrook, “Dört yıl önceki ilk görüşmeden beklemediğimiz şey, ileri üretim ya da eklemeli imalatla yapabildiğimiz her şeydi. Orada bir miktar kaynağımız vardı. İlk günlerde ‘Evet, bu parçaları sizin için yapabiliriz’ gibiydi. Ama başta fark etmediğimiz şey, tüm bu parçaların kelimenin tam anlamıyla her gün üretilip her gün gönderilmesinin temposuydu. Üstelik F1 takımlarının meşhur değişken son tarihleri ve hızla evrilen tasarım yönleri nedeniyle her gün değiştiriliyorlardı. Ayrıca kalite kontrol, bunun hassasiyeti de vardı. Bu da bizi, yapabildiğimiz iş, kullandığımız malzemeler, kullandığımız makineler ve boyutsal kontrol açısından seviyemizi yükseltmeye zorladı. İlk günlerde bu seviyeyi gerçekten yükseltmek için çok zorlu görüşmeler yapıldı.” dedi.

Bu, ortaklığın karşılıklı yarar sağladığının iyi bir örneği. Genellikle büyük üreticiler uzmanlık getirir ve boşlukları doldurur. Bu kez Red Bull’un F1 talepleri Ford’un kendi standartlarını da yukarı çekti. Rushbrook, Ford’un F1’i Raptor’larını arazide yarıştırdığı zamanki gibi araç ya da parça satmak için kullanmadığını, “bu durumda ileri elektrifikasyon hakkında öğrendiklerini, süreçlerini ve insanlarını daha iyi hale getirdiğini” söylüyor. Prew’e göre süreç artık iki yönlü işliyor: Tasarımlar Milton Keynes’te çiziliyor, performans profilleri tanımlanıp Ford’la paylaşılıyor. Prew, “Üretim için tasarımı burada değiştirmemiz gerekiyor gibi değişimler ve bunları geri döndürme hızımız artık gerçekten etkileyici. Şimdi yarıştıkça kalite de arttı.” dedi.

Sezon içi öğrenme ve gelecek

Yıl ilerledikçe Red Bull ve Ford tamamen yeni geliştirme alanlarına ve zorluklara itildi. Red Bull Ford Powertrains iyi bir hazırlık süresiyle tek bir motor üretme konusunda harika bir iş çıkardı; şimdi aynı anda birden fazla geliştirme projesini başarıyla yönetmeyi öğrenmenin ortasında. Bu yılın Ocak ayına kadar tüm iş simülasyon ve dinamometre/test düzeneği testlerinden geliyordu. Red Bull Ford Powertrains, birleşik bir yapı olarak daha az deneyimle çalışıyordu ve diğerlerinin aksine kendi özel shakedown’unu yapmamayı tercih etmişti.

Rushbrook, “Düşünülmesi gereken şeylerden biri, bu çabanın sıfırdan başlayıp tüm geliştirme programını baştan sona geçmesi. Dolayısıyla deneyim ve verilere dayalı birçok varsayım yapılması gerekti ama tüm iş dinamometrelerle sınırlıydı; bu yılın başındaki Barselona testinden önce 2026 güç ünitelerinden hiçbirini pistte bir araca takamadık. Yani geri bildirim alabileceğimiz kaynaklar açısından sınırlı bir geliştirmeydi. Sonra Barselona’daki o ilk teste gelir gelmez…” dedi. Prew sözünü keserek, “İş listesi uzadı!” dedi. Rushbrook, “Aynen. Varsayımların birçoğu doğruydu. Bazıları değildi. Ama bu süreç tam olarak bu, çünkü Barselona’dan sonra iki kez daha test yapıp yeniden yarışmak zorundaydık. Yani hızlı bir uyum.” diye ekledi.

Sezon içindeki en büyük öğrenme alanı enerji dağıtımı oldu; yıl boyunca kalibrasyon çalışmalarıyla güç çıkışı, yakıt tüketimi, enerji geri kazanımı ve dağıtım stratejilerini birleştirerek önemli kazanımlar elde edildi. Prew, “Bu konuda çok hızlı öğrendik ve açıkçası pist çalışmaları, pilotlarla ve pistlerle etkileşim yoluyla optimize etmeyi öğrenmeye devam ediyoruz. Kalibrasyon ve dağıtım sürecinin ilk aşamalarında tanımladığımız temeller gelişti ve var olan çerçeve hızlı gelişmemize izin verdi. 2026 Mart’ına kadarki döngünün bir geliştirme aşaması olduğunu anlamak çok önemli. Ama bu geliştirme aşaması durmadı. 2027 ve 2028 için sürüyor; test ve üretim konusunda bahsettiğimiz tüm iş yeni bir sırayla devam ediyor. Bunun üstüne bir de yarışmamız gerekiyor ve bu, daha sonra geliştirme döngüsüne aktardığımız yeni öğrenmeler getirdi. Bu nedenle bir organizasyon olarak bizim için geçen yılın bu zamanına göre durum çok farklı; çünkü hem yarışıyorsunuz hem de geliştiriyorsunuz. Şu anda aynı anda en az iki projemiz yürüyor.” dedi.

Ford’un daha fazla yatırımı ya da katılımı bu gerçeklerle başa çıkmaya yardımcı olabilir. Anlaşma en az 2030’a kadar sürüyor; ancak yeni on yılın başında yeni kural değişiklikleri de geleceği için şu anda Red Bull Ford Powertrains’in devam etmesi çok kolay bir karar gibi görünüyor ve çalışma kapsamı gerekli görüldüğü ölçüde büyütülecek. Rushbrook, “İhtiyaç olduğunda her gün sürekli iletişim var. İhtiyaç olduğunda kaynaklarımızı kullanıp yardım sağlayabiliyoruz. Belki bir saatlik, belki bir günlük, belki üç haftalık yardım; neye ihtiyaç varsa. Bu imkâna sahibiz. Düzenlemeler yıldan yıla biraz değiştiği ve gelecek düzenlemelerle ilgili birçok program yürüdüğü için ortaklığın hepsini kapsayabileceği çok fırsat var.” dedi.

Daha somut örnekler, Ford’un rolünün ne kadar “gerçek” olduğuna dair kalan soru işaretlerini kesinlikle ortadan kaldırırdı. Bu motoru Red Bull üretti. Ford onu tasarlamadı; ama bunu iddia da etmiyor. Yaptığı şey ise uzmanlık, insan, test donanımı ve üretim kapasitesiyle çağrıya hazır olmak ve bu süreçte kendi standartlarını da yükseltmek. Ve bunun orada duracağa benzemiyor. Prew, “Mümkün olan çok daha fazlası var. Hedefimiz şampiyonluk kazanmak ve ilerlemeye devam etmek. Bu nedenle Ford’la ilişkimiz ve ortaklığımız da gelişmeye devam edecek.” dedi.

Kaynak: The Race

564850 Puan
Yazarın Profili

TRF1.net haber servisi; Yabancı kaynaklardaki F1 ve motor sporları gelişmelerini Türkçeye uyarlar ve editör denetiminde yayınlar. Editör: Abdullah Çelik.