Mercedes, Maliyet Sınırı Nedeniyle Soğutma Yeleği Geliştiremiyor: George Russell’dan FIA’ya Çağrı
2024 Singapur Grand Prix’sinde aşırı sıcak nedeniyle bitkin düşen ve ısıya bağlı sağlık sorunları yaşayan George Russell, geçtiğimiz hafta sonu Malezya’da yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. Mercedes pilotu, bu sezon soğutma yeleği kullanmasının mümkün olmadığını açıkladı. Russell, takımının maliyet sınırı nedeniyle bu cihazı geliştiremeyeceğini ve mevcut bütçenin araç geliştirmelerine yönlendirilmesinin daha faydalı olacağını belirtti.
The Times’a konuşan Russell, FIA’nın pilotların sağlığını korumak adına daha fazla adım atması gerektiğini vurguladı. Russell, geçmişte kullandığı soğutma yeleğinin faydalı olduğunu ifade ederek, “Soğutma yeleğini kullanmayacağız çünkü onu yeterince dayanıklı hale getirmek için kaynak ayırmadık. FIA’nın devreye girip, ‘Maliyet sınırına ek olarak şu kadar bütçe veriyoruz’ demesi ya da harici bir firmanın herkes için bunu geliştirmesi ve takımların sadece maliyetini karşılaması gerekiyor. Çünkü hepimizin bu yeleği giymesi lazım,” dedi.
Russell’ın bu açıklamaları, özellikle 2024 Singapur GP’sinde kendisi ve takım arkadaşı Lewis Hamilton’ın Marina Bay pistinde güvenlik aracı olmadan geçen zorlu yarışta neredeyse ısı çarpması geçirmesinin ardından, padokta geniş yankı buldu. O geceki yarışın fiziksel olarak pilotları sınırlarının ötesine taşıması, 2025 sezonu başında soğutma yeleklerinin gündeme gelmesinde etkili oldu.
Soğutma Yeleklerinde Karşılaşılan Sorunlar
Russell, 2025 sezonunun başında bu sistemi yarışta kullanan ilk isimlerden biri olurken, teknolojinin beklenenden daha karmaşık olduğu ortaya çıktı. Padoktaki birçok takım, sistemi istedikleri gibi çalıştırmakta zorlandı. Soğutma yelekleri, vücuda soğuk sıvı pompalayarak kısa bir süre etkili olsa da, sıvı hızla ısındığı için pilotlar bir süre sonra sıcak sıvının içinde kalıyor ve bu da durumu daha da kötüleştiriyor.
Bu nedenle, şu ana kadar soğutma yeleklerinin kullanımı isteğe bağlı bırakıldı. Takımlar ve pilotlar, FIA tarafından resmi sıcaklık uyarısı yapıldığında kendi sistemlerini kullanabiliyor ya da ağırlık dezavantajı yaşamamak için balast taşıyabiliyor.
Russell’ın açıklamaları, FIA’nın bu konuda daha etkili adımlar atarak tüm takımları çalışır sistemler geliştirmeye teşvik etmesi gerektiği yönünde yorumlandı. Ancak, teoride kolay gibi görünse de, her takımın kokpit ve yarış koltuğu tasarımı farklı olduğu için standart bir sistem geliştirmek oldukça zor. Bu yüzden FIA, takımlara kendi sistemlerini geliştirmeleri için ek mali esneklik tanıdı.
2025 sezonunun sonunda iki temel sorunun soğutma yeleklerinin yaygınlaşmasını engellediği anlaşıldı. Birincisi, soğutma etkisinin yeterince uzun sürmemesi; sıvı dolaşımı pilotun vücudunda sadece 20-40 dakika arasında etkili olabiliyor. İkincisi ise, dar kokpitlerde sıvı taşıyan boruların rahatsızlık vermesi nedeniyle pilotların bu sistemi kullanmak istememesi.
Maliyet Sınırı Esnekliği
Sistemlerin geliştirilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulsa da, soğutma yeleklerinin maliyet sınırı dışında bırakılması, takımların bu alan dışında da harcama yapmasına yol açabileceği için riskli bulundu. Bu nedenle, FIA, takımların işe yarayan bir sistem geliştirmesi halinde ek geliştirme bütçesi tanıdı.
FIA’nın düzenlemesine göre, yarış mesafesi boyunca dayanabilen bir soğutma sistemi geliştiren takımlara maliyet sınırına ek olarak 50.000 dolar, pilot konforunu sağlayan bir yelek geliştirenlere ise 75.000 dolar ek bütçe hakkı verildi. Ancak bu ek bütçeden yararlanmak için takımların geliştirdikleri sistemi pratikte ya da simülatörde başarıyla test etmesi şartı getirildi. Böylece, harcanan paranın sonunda gerçekten işe yarayan bir ürün ortaya çıkması garanti altına alındı.
Mercedes ise, sunulan bu ek bütçenin yeterli olmayacağına karar vererek, soğutma sistemi ve yelek geliştirme konusunda risk almak istemedi. Mercedes takım patron yardımcısı Bradley Lord, “Küçük bir ek bütçe tanındı. Ancak bunun, tüm yarış mesafesi boyunca dayanacak kadar sağlam bir çözüm geliştirmemiz için yeterli olacağına inanmadık,” ifadelerini kullandı.
Pilotlar Neden Soğutma Yeleği Olmadan Yarışmayı Kabul Ediyor?
Lord, pilotların bu konuda bilgilendirildiğini ve yapılan risk değerlendirmesinde, aşırı sıcakların sorun olacağı yarış sayısının çok az olduğu sonucuna varıldığını açıkladı. Malezya’daki Bahreyn GP’si ise takvime sonradan eklenmişti.
Mercedes’in ayrıca yarış öncesinde kullanılabilen, Kimi Antonelli’nin de kullandığı buzlu paket gibi araç dışında soğutma seçenekleri mevcut.
Ancak, soğutma yeleği olmadan yarışmak, Russell ve Antonelli’nin bu hafta sonu tıpkı 2024 Singapur’daki gibi bir durumla karşı karşıya kalacağı anlamına gelmiyor. Mercedes, kokpit soğutmasını geliştirmek için ciddi çalışmalar yaptı ve bu sayede pilotların geçmişte yaşadığı kadar zorlu bir ortamla karşılaşması beklenmiyor.
Lord, “Kokpitin genel soğutması, birkaç yıl önce George ve o dönemki takım arkadaşı Lewis’in Singapur’da yaşadığı sorunlara kıyasla çok daha iyi bir noktada. Genel anlamda, pilotlar her zaman konfor ile saf performans arasında bir tercih yapmamız gerektiğinde, performansı öncelikli tutuyor. Padoktaki tüm pilotlar gibi onlar da performansı konfora tercih edecektir,” dedi.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/whats-really-going-on-with-f1s-cooling-vest-dilemma/
