FIA, Amazon Web Services (AWS) ile yeni bir ortaklığa imza attı. AWS, FIA’nın resmi yapay zekâ, bulut bilişim, makine öğrenimi ve bulut altyapısı ortağı olacak; böylece F1’in gelecekteki aerodinamik kuralları daha güçlü yapay zekâ araçlarıyla şekillenecek.
Ne değişiyor?
Ortaklık, daha iyi aero simülasyonlarıyla gelecekteki kuralların oluşturulmasını, FIA’nın küresel lisans sistemlerinin iyileştirilmesini ve federasyonun iç işleyişinin daha entegre hâle gelmesini kapsıyor. AWS’le yürütülecek CFD testleriyle yeni donanımlarda daha hızlı ve daha ayrıntılı simülasyon yapılması, bunun üzerine yapay zekâ kısayolları eklenmesi ve kural kitabının da yapay zekâyla kontrol edilmesi hedefleniyor. Üretken yapay zekâ henüz tasarım fikri üretmek için kullanılmayacak; öncelik, insan işini hızlandırmak ve desteklemek.
FIA’nın F1 teknik direktör yardımcısı Dominic Harlow süreci şöyle anlattı: “AWS donanımı bu altyapıyı kuruyor; yani OpenFOAM [açık kaynaklı bir yazılım paketi] ve çeşitli son işlem araçlarıyla çalıştırılan geleneksel bir CFD süreci. Bunun yanında CFD verilerini görüntüleme ve işleme geliştirmeleri yapay zekâdan gelebilir. Yani tüm süreçten daha az hesaplama süresi, daha az mühendislik zamanı, daha az enerji tüketimi ve daha az maliyetle daha fazla verim almak için CFD verilerimizle eğitilmiş vekil (surrogate) modellerle simülasyonları kısaltmayı düşünebiliriz.” dedi.
2030 kuralları için ilk adımlar
Mevcut kural seti henüz ilk yılında olsa da, 2030’da tamamen yeni araç ve motorların devreye girebileceği bir düzenleme için çalışmalar başladı bile. Harlow, rüzgâr tüneli, CFD ve yapay zekâ çalışmalarının birbiriyle karşılaştırılarak pist verisindeki boşlukların doldurulacağını düşünüyor. Tam bir CFD çalışması saatler sürebilirken, yüzlerce eski CFD sonucuyla eğitilmiş bir vekil model, yeni bir şeklin sonucunu saniyeler ya da dakikalar içinde tahmin edebiliyor. Bu, FIA’nın kanat şekilleri ve zemin geometrileri gibi taslak kuralların çok daha fazla varyasyonunu aynı sürede test etmesi anlamına geliyor.
Yararlar aero dışına da uzanıyor. Harlow, FIA’nın performans departmanının bilgisayarlı görü, veri panoları, güvenlik, enerji yönetimi ve yasallık kontrolleri gibi araçları kullandığını, güç ünitesi grubunun da anomali tespiti için sinir ağlarından yararlandığını anlattı. Bir sinir ağı, normal verinin nasıl göründüğünü öğrenip sapmaları işaretliyor; örneğin birinin yağ basıncı düştüğünde bunu fark edebiliyor. Öte yandan sinir ağlarının “kara kutu” olabileceği, yani kararlarının izlenmesinin zor olduğu da belirtiliyor; bu yüzden FIA’nın araçlarının neden bir şeyi işaretlediğini anlayabilmesi gerekiyor.
Üretken yapay zekâ ve GPU’lar
Şimdilik yapay zekâ araçları tamamen yeni bir araç tasarlamakta zayıf. Harlow, “Gelecek araçlar için, 2026 araçlarından edinilen bilgilerle yeni aerodinamik konseptler üzerinde çalışmalar zaten başladı. Üretken yapay zekâ kısmını gelecekte hayal edebiliriz, ama şu anda insan ve mühendis odaklı. Aracınızı ‘prompt’la tasarlamak modellerin eğitimi ve gelişimiyle ilgili ve çok fazla hesaplama gücü ve para gerektiriyor. Eminim gelecektir.” dedi.
FIA’nın ortaklıktan kazanabileceği alanlardan biri en yeni GPU donanımına erişim. CFD geleneksel olarak CPU’larda çalışıyordu, ancak yazılım artık GPU’larda çalışacak şekilde yeniden yazılıyor ve bu çoğu zaman birkaç kat daha hızlı. Harlow, 2022’de zemin etkisi dönemi başında birkaç takımı ve FIA’yı şaşırtan porpoising (aracın hoplaması) olayını örnek verdi: kararlı durum yerine zamana duyarlı, kararsız koşullarda simülasyon yapılabilir ve bu tür bir fenomen tam ölçekte görülmeden önce daha iyi anlaşılabilir.
Kural kitabı ve pist
Yapay zekânın bir diğer kullanım alanı, takımların yasallık sorularını yanıtlamak ve düzenlemeleri stres testinden geçirmek için daha özel ve güvenli büyük dil modelleri. ChatGPT ya da Claude tipi yapay zekâlardan farklı, gizli materyalin FIA içinde kalacağı ama devasa ve birbiriyle bağlantılı maddelerden oluşan kural kitabını kontrol etmekte kullanılabilecek bir sürüm hedefleniyor. Kullanım alanı pistteki güvenlik, enerji yönetimi ve yasallık panolarından Cenevre’deki gelişmiş uzaktan operasyon merkezine kadar uzanıyor. Pist limitlerinde de yardım edebilir: mevcut otomatik sistem yüzlerce olay üretebiliyor ve bunları bir insanın kontrol etmesi gerekiyor; yapay zekâ öncelikli bir liste sunabilir. Karar yine insanlarda kalacak, ancak daha hızlı ve tutarlı verilecek.
Yorum
Bu bölüm bir yorumdur: FIA’nın açıklamaları, yapay zekânın şimdilik tasarımı değil, kuralları test etme ve veri analizini hızlandırma rolünde kullanılacağını gösteriyor. Asıl tartışma, kara kutu modellerin kararlarının nasıl denetleneceği ve kural yapımında bu araçlara ne kadar güvenileceği üzerine olacak.
Kaynak: The Race
Bunlar da ilginizi çekebilir: 2026 F1 Puan Durumu · 2026 F1 Takvimi · F1 Puanlama Sistemi
