Formula 1’in Kanada Grand Prix’si, pazar günü beklenen yağışlı hava koşullarının yarış saatine kadar devam etmesi halinde adeta bir “eleme oyununa” dönüşme riskiyle karşı karşıya. Tüm şartların bir araya gelmesiyle oluşan bu “mükemmel fırtına”, lastik seçimlerinde ekstra karmaşa ve sürprizler yaratabilir.
Mevcut hava durumu tahminleri, Circuit Gilles Villeneuve’de pazar sabahı erken saatlerde yağmurun başlayacağını ve sabah ile öğle saatleri boyunca hafif yağış ve sisin devam edeceğini gösteriyor. Yağışın yarış saatine doğru şiddetini azaltması beklenirken, tahmin edilen yaklaşık 11°C’lik düşük hava sıcaklığı, pistin kurumasını engelliyor ve sisin kalıcı olmasına yol açıyor.
Bu durum, mevcut güç üniteleriyle ıslak zeminde yarışmanın zorluklarının farkında olan pilotlar için fazlasıyla zorlu koşullar anlamına geliyor. Alpine pilotu Pierre Gasly, Miami Grand Prix’si sonrası Pirelli için ıslak zemin lastik testi gerçekleştirmişti ve “Biraz eleme oyunu yaşarsak şaşırmam, ama yanılıyor da olabilirim. Bu pist kuru zeminde bile lastikleri ısıtmak için oldukça zorlayıcı. Yağmurda ise aşırı derecede zor olacak,” ifadelerini kullandı.
Red Bull pilotu Max Verstappen ise, sezon öncesi Barselona testlerinde yağmur altında sürüş yapan iki takımdan biri olarak 2026 araçlarıyla da ıslak zeminde deneyim kazandı. Verstappen, “Slick lastiklerde bile doğru anda lastiği çalıştırmak çok zor. Islak zemin lastiklerinde ise hepimiz için işleri yoluna koymak büyük bir mücadele olacak,” dedi.
FIA, bu koşulları yönetme konusunda zor bir durumda kalabilir. Çünkü güvenlik aracı arkasında sürücüleri uzun süre tutmak, kazaları önleme amacı taşısa da, lastiklerin soğumasına neden olarak işleri daha da zorlaştırabilir. Verstappen, “Neredeyse bir olay olduğunda güvenlik aracı istemiyorsunuz, belki sanal güvenlik aracı daha iyi olur, çünkü en azından başka yerlerde biraz daha hız yapabiliyoruz. Ancak gerçekten zor olacak,” dedi.
Lastik Sürprizi
Koşullar o kadar ekstrem olabilir ki, yıllardır eleştirilen tam ıslak zemin lastikleri, nemli pistte bile tercih edilen intermediates lastiklere kıyasla daha iyi bir seçenek haline gelebilir. Son yıllarda yağışlı yarışlarda çoğunlukla intermediates lastikler tercih edilirken, tam ıslak lastikler yalnızca nadiren daha iyi bir performans sunabiliyordu. Bunun başlıca nedeni, tam ıslak lastiklerin avantajlı olduğu koşullarda genellikle görüşün çok kötü olması ve pistte sürüşün askıya alınmasıydı. Bu nedenle tam ıslak lastikler çoğunlukla “güvenlik aracı lastiği” olarak görülüyordu.
Ancak Kanada GP’de, pistin yapısı ve normalden daha soğuk hava birleşince, pilotlar intermediates lastiklerin çalışma sıcaklığı aralığının dışına çıkma riskiyle karşı karşıya kalabilir. Circuit Gilles Villeneuve düşük enerjiye sahip bir pist; yüksek hızlı ya da uzun süreli virajlar yok ve bu da lastiklerin ısınmasını zorlaştırıyor. Ayrıca pist yüzeyinin tutuş seviyesi de düşük. Uzun düzlükler ise lastik sıcaklığını korumayı daha da güçleştiriyor.
Yarışın geleneksel haziran takviminden mayıs ayına çekilmesiyle birlikte, hava geçmiş yıllara göre daha soğuk ve bu da sıcaklık sorunlarını artırıyor. Mevcut lastikler, bu kadar düşük sıcaklıklarda çalışacak şekilde tasarlanmadı.
Bu düşük enerji ve düşük sıcaklık kombinasyonu, Formula 1’in lastik tedarikçisi Pirelli’yi tam ıslak lastiğin varsayılan seçenek olabileceğine ikna etmiş durumda. Pirelli başmühendisi Simone Berra, “Bence bu tam anlamıyla mükemmel bir fırtına çünkü düşük sıcaklıklar ve düşük enerjiye sahip bir pist var. Burada yağmur yağarsa işler karmaşıklaşacak. Bu koşulları daha önce hiç yaşamadık. Lastikleri bu kadar soğuk koşullarda çalışacak şekilde tasarlamadık, bu yüzden işler zor olabilir,” dedi.
Berra, tam ıslak lastiğin daha derin diş yapısıyla daha fazla kauçuğun ısıyı tutabileceğini ve daha düşük çalışma sıcaklığına sahip, daha yumuşak bir hamur olduğu için aktive edilmesinin daha kolay olabileceğini belirtti. “Sanırım tam ıslak lastik biraz daha az zorlanacak. Son birkaç yılda ilk kez intermediates lastiklerden daha hızlı olabilir,” ifadelerini kullandı.
Isıtma Battaniyeleri Çare Olmayabilir
Islak zemin lastiklerine sıcaklık kazandırmak, onları kullanılabilir kılmak açısından kritik öneme sahip. Son Miami Grand Prix’sinde şiddetli yağmur beklenmesine rağmen yağış gerçekleşmemişti, ancak bu konuda pilotlara yardımcı olabilmek için lastik ısıtma battaniyelerinin sıcaklığı artırılmıştı. Intermediates lastikler 70°C’ye, tam ıslak lastikler ise 40°C’ye kadar ısıtılmıştı.
Ancak Berra, Kanada’daki durumun bu uygulamadan etkilenmeyeceğini, çünkü asıl sorunun lastiklere sıcaklık kazandırmak değil, sıcaklığı korumak olduğunu belirtti. Lastikler pitten her zamankinden daha sıcak çıksa bile, birkaç tur sonra sıcaklık hızla düşeceğinden işlerin kolaylaşmayacağını söyledi. “Battaniye sıcaklığını 140 dereceye çıkarabiliriz, ancak sıcaklık düşüp 50 dereceye inerse ilk birkaç tur dışında yine aynı sorun yaşanır. Önemli olan lastiğe ne kadar enerji aktarabildiğiniz ve bu enerjiyle hem tutuşu hem sıcaklığı nasıl oluşturduğunuz,” dedi.
Berra ayrıca, “Eğer sıcaklık kaybetmeye başlarsanız ve bunu geri kazanmanın bir yolunu bulamazsanız, sorun başlar çünkü tutuşunuz olmaz. Yani bu kadar düşük sıcaklıklarda sürüş yapmak mümkün değil. Bu yüzden burada tam ıslak lastik çalışabilir,” ifadelerini kullandı.
FIA Temkinli Davranabilir
Tüm bu faktörlerin bir araya gelmesi, Grand Prix Pilotları Derneği direktörü Carlos Sainz’ı FIA’nın yarış yönetiminde temkinli davranacağına ikna etmiş durumda. Sainz, taraftarlardan sabırlı olmalarını istedi, çünkü bu durum bazılarına güvenli görünen koşullarda yarışın başlatılmaması anlamına gelebilir.
“Bence FIA, yaklaşımında temkinli olacak ve şu anda tüm pilotlar bu konuda hemfikir – yağmur durumunu nasıl yönetecekleri konusunda. Medyadan ve taraftarlardan fazla ısrarcı olmamalarını rica ediyorum. Bu araçlarla, gördüğümüz hız farklarıyla ve henüz bu araçlar için tam olarak geliştirilmemiş intermediates ve tam ıslak lastiklerle, çok soğuk ve çok zor bir pisti ilk kez deneyimleyeceğiz. FIA’nın işi sağlama almasına şaşırmayın,” dedi.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/why-wet-canadian-gp-prospect-unnerves-f1-drivers-so-much/
