İspanya Grand Prix’sinin galibi Kimi Antonelli dahil olmak üzere, sanal güvenlik aracı (VSC) uygulamasının “inanılmaz derecede şanssız” zamanlaması olmasaydı Lando Norris’in yarışı kazanacağı konusunda neredeyse herkes hemfikir.
Son Formula 1 dünya şampiyonu, Madrid pistinde yarışın 14. turunda liderliğini rahat bir şekilde sürdürüyordu. Ancak, Lance Stroll’ün Aston Martin’i 20. virajda pist dışına çıkıp durunca, liderler turun ortasındayken yarış kontrolü VSC uygulamasına geçti.
Norris, pit yolu girişinin yaklaşık beş saniye ilerisindeydi ve son virajı çoktan geçmişti. Bu sırada yarış kontrolü, Stroll’ün aracının güvenli bir şekilde kaldırılabilmesi için VSC’yi devreye aldı.
Bu noktada Norris’in pit stop yapabilmesi için artık çok geçti ve yavaşlayan araçlar nedeniyle pit stop sırasında zaman kaybını azaltma fırsatını kullanamadı. Ancak 6,5 saniye gerideki Antonelli, tam zamanında pit stop için içeri girdi.
VSC uygulaması Norris’in yavaş bir şekilde turunu tamamlamasına neden olurken, Norris bir sonraki turda pit stop yapmaya karar verdi.
Ancak Norris, pit girişine yaklaşırken, 21. virajdan hemen önce VSC sona erdi. Bu da, pit stop sırasında yaklaşık 25 saniyelik maksimum zaman kaybı yaşamasına ve üzerine bir de yavaş bir lastik değişimiyle daha fazla zaman kaybetmesine yol açtı.
Bu durum Norris’in beşinciliğe, George Russell’ın arkasına düşmesine neden oldu. Yarışın başındaki üstün performansına rağmen, Norris’in kaderi iki faktörle belirlendi: Sert lastiklerde aşınma neredeyse hiç yoktu ve büyük bir lastik avantajı olmadıkça geçiş yapmak neredeyse imkânsızdı.
Eğer geçiş yapmak mümkün olsaydı, McLaren takım patronu Andrea Stella, yarışın sonucundan hiç şüphesi olmadığını belirtti.
Stella, “Bugün geçiş yapmak mümkün olsaydı, Lando yeniden liderliğe çıkardı çünkü performans farkı çok büyüktü,” dedi.
Sonuç olarak Norris, Antonelli’nin (kendisinin şanslı olduğunu kabul eden) ve Max Verstappen’in arkasında üçüncü sırada damalı bayrağı gördü.
VSC’nin zamanlaması Norris’i en kötü şekilde etkilerken – çok geç devreye alınıp çok erken sona erdiği için – McLaren yine de bu durumu daha iyi yönetip yönetemeyeceğini analiz edecek.
Takımın önümüzdeki günlerde yanıt arayacağı iki önemli soru bulunuyor.
VSC Öngörülebilir miydi?
Olaylara geriye dönüp bakıldığında, McLaren’ın Norris’in İspanya GP zaferini kurtarmasının en iyi yolunun, Stroll’ün durumu gelişirken hemen pit stop yapmak olduğu açıkça görülüyor.
McLaren, VSC’nin devreye alınmasına daha hızlı tepki veremezdi çünkü Norris pit girişini çoktan geçmişti. Ancak, takımın anlamak istediği bir diğer unsur ise bu durumun VSC’ye dönüşeceğini öngörebilecek bir yol olup olmadığı.
Stroll’ün aracı, fren arızası nedeniyle bariyerlerdeki boşluğa doğru durmuştu fakat tamamen içeri girmemişti.
Norris, olaydan kısa süre önce sarı bayrak konusunda telsizden uyarılmıştı fakat olayın ciddi bir durum olacağına dair bir işaret yoktu.
Stroll araçtan çıktıktan sonra, yarış kontrolü pist görevlilerinin Aston Martin’i güvenli bir şekilde bariyerin arkasına alabileceğinden emindi.
Pist görevlileri bariyerin diğer tarafında açıkta kaldığında, çift sarı bayrak uygulamasının VSC’ye yükseltilmesi gerekliliği doğuyor.
Peki, McLaren bu çift sarıdan VSC’ye geçişi öngörebilir miydi?
Stroll’ün aracının konumuna bakıldığında, muhtemelen hayır.
Aracın büyük bir hasarı yoktu, pistte dağılmış parça bulunmuyordu ve AMR26 güvenli bölgeye sadece birkaç metre mesafedeydi.
McLaren’ın Stroll’ün durduğunu fark etmesiyle pit stop kararı alabilmesi arasında geçen 20 saniyeden kısa sürede, bu durumun mutlaka bir VSC’ye yol açacağına dair yeterli veri olup olmadığı tartışmalı.
Eğer takım pit stop yapmayı seçse ve yarış kontrolü Stroll’ün aracını çift sarı bayrak altında kaldırabilseydi, bu kez McLaren gereksiz yere liderliği kaybettiği için eleştirilecekti.
Stella, “Eğer yanlış karar verirseniz, çok ağır bir bedel ödersiniz. Liderken gereksiz bir şekilde pite girerseniz, galibiyeti kaybedersiniz,” dedi.
“Bence iyi bir kural, gerçek pist koşullarına ve olgulara tepki vermek. Ancak, bu şartlarda işlerin kesinlikle VSC’ye döneceği açık mıydı, buna bakacağız. Şu an için cevap veremem.”
O an McLaren’ın bilmediği bir diğer unsur ise, yarış kontrolünün VSC kararında, 5. virajda pistte kalan karbon fiber parçalarını da temizlemek istemesiydi.
12. turda Fernando Alonso ile Carlos Sainz arasında yaşanan temas sonucu şikan bölümünde kalan karbon fiber parçaları, lastik patlamalarına yol açabilecek risk oluşturuyordu ve bunların kaldırılması için VSC gerekiyordu.
Dolayısıyla, Stroll’ün aracının konumu ve pistin diğer tarafındaki enkaz nedeniyle VSC kararı alındı.
Bu durum, Stroll’ün aracı bariyerlerin arkasına geçtikten sonra VSC’nin yaklaşık bir dakika daha devam etmesini de açıklıyor.
VSC’yi öngörmek elbette doğru karar olacaktı, ancak McLaren’ın yarış kontrolünün tüm etkenlerini – özellikle 5. virajdaki enkazı – bilmesi mümkün değildi.
McLaren Norris’i Pistte Tutmalı mıydı?
VSC devredeyken ve Norris pit girişini geçmişken, McLaren’ın yapabileceği bir şey yoktu.
Takım, bir sonraki turda Norris’i pite almayı tercih etti; bu karar, VSC’nin devam edeceği ve bir önceki turda pite girenlerle farkın kapanacağı umuduna dayanıyordu.
McLaren, VSC’nin uzamasının pistteki görevliler nedeniyle olduğunu düşündü. Ancak Norris 21. viraja gelirken VSC sona erdi.
Norris, pit girişine yaklaşık 10 saniye kala, takımın kararına sadık kalarak pite girdi; bu da tam 25 saniyelik zaman kaybı ve lastik değişimiyle birlikte daha fazla zaman kaybetmesine neden oldu.
Sonraki yavaş pit stop daha fazla zaman kaybettirse de, McLaren’a göre Norris yine de Russell’ın arkasında piste dönecekti.
Burada akla gelen soru, McLaren’ın pit stopu iptal edip Norris’in farkı açmaya çalışıp çalışmaması gerektiği.
Teorik olarak, yarışın başındaki performans göz önüne alındığında bu mantıklı görünüyor; ancak yarışın lastik dinamikleri açısından bu mümkün değildi.
Arkadaki araçların çoğu sert lastiğe geçmişti ve bu lastik neredeyse hiç aşınma göstermedi, çok az yönetim gerektirdi.
Norris’in o an kullandığı orta hamur lastik ise çok daha kırılgandı; 15 tur sonunda performansını kaybedeceği için farkı açma şansı yoktu.
Yani, pit stoplar öncesi Antonelli ile aradaki fark konforlu görünse de, her iki pilot da lastiklerinin ömrünün sonuna gelmişti.
Bir rakip takım, “Orta hamur lastiği yavaş kullanabilirsin, ya da hızlı gidersin ve 10 turda bitirirsin,” değerlendirmesinde bulundu.
VSC sona ermiş olsa bile, o anda pite girmek, normal yarış şartlarına göre hâlâ bazı avantajlar sağlıyordu.
Norris, “Herkes daha soğuk lastiklerle devam ediyor ve yine de pit kaybını minimize ediyorsun. Ama orta hamur lastik tamamen bitmişti, sert lastik ise harikaydı,” dedi.
Stella, yarış sonrası yaptığı açıklamada, Norris’in pistte kalmasının getirisinin çok az olduğunu belirtti.
“Pistte kalmayı düşündük,” dedi Stella. “Ama kabul etmelisiniz ki artık nispeten kullanılmış orta hamur lastiklerle devam ediyorsunuz ve arkanızdakiler yeni sert lastiklere sahip. Bu durumda yeni sert lastiklere sahip rakiplere karşı arayı açmanız mümkün değil.”
“Bu yüzden, yapmamız gerekenin bu olduğunu kabul etmemiz gerekiyordu. Gerçekten inanılmaz talihsiz bir durumdu.”
Performans Paradoksu
McLaren’ın sonucu değiştirmek için yapabileceği fazla bir şey yoktu; Stella da ekibinin çok hızlı olmanın yarattığı bir paradokstan etkilendiğini belirtti.
Eğer yarıştaki performansı bu kadar iyi olmasaydı ve Norris, Antonelli’ye altı saniye fark atmamış olsaydı, VSC devreye girdiğinde pite girip yarışı kazanacak noktada olacaktı.
Ancak Formula 1’de yavaş gitmek diye bir şey yok ve McLaren, bunun tamamen yanlış zamanda yanlış yerde olmaktan ibaret olduğunun farkında.
Stella, pazar gecesi yaptığı değerlendirmede, “Kontrol edemediğimiz şeyler aleyhimize işledi, bunu kabulleniyoruz,” ifadelerini kullandı.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/bad-luck-or-mistake-what-really-robbed-norris-of-spanish-gp-win/
