Formula 1, George Russell’ın serbest antrenman sonrası yarı şaka yarı ciddi şekilde gündeme getirdiği altı pit stoplu bir İspanya Grand Prix’sine doğru ilerlemiyor. Ancak lastik tedarikçisi Pirelli, F1’in en yeni pisti olan Madring’de bir araya gelen çeşitli faktörlerin, lastik stratejisini belirlemeyi bu hafta sonu her zamankinden daha karmaşık hale getirdiğini belirtiyor.
Cuma günkü seansların ardından yapılan ilk değerlendirmelere göre, takımlar için en iyi stratejiyi belirlemek adeta iki ucu keskin bir bıçak gibi görünüyor. Pistteki son derece uzun pit yolu, pit stop sırasında kaybedilen sürenin yaklaşık 24 saniyeye ulaşmasına neden oluyor. Bu da, teorik olarak en mantıklı seçeneğin tek pit stoplu bir yarış olmasını sağlıyor.
Ancak, yüksek termal aşınma ve özellikle ön sol lastikte ortaya çıkan graining (lastik yüzeyinde tanelenme), iki pit stoplu bir stratejiyi daha mantıklı hale getiriyor. İki seçenek arasında bir orta yolun bulunmaması, takımların en iyi stratejiyi seçmekten ziyade, en az zararı görecekleri yolu arayacakları anlamına geliyor.
Dışarıdaki Beklentiler
İlk serbest antrenman seansında lastik aşınmasının oldukça yüksek seviyede olduğu gözlemlenince, F1 takımları şaşkınlıklarını gizleyemedi. Pirelli’ye göre sezonun en yüksek tutuş seviyesine sahip asfaltı, pürüzsüz yüzey ve hızlı virajlar, araçların sıkça kaymasına neden oldu ve bu da ilk seansta endişe verici bulguların ortaya çıkmasına yol açtı.
George Russell, “Yeni asfaltlarda genellikle tutuş çok yüksek olur ama agresif şekilde kayma yaşanır. FP1’deki aşınma ile altı pit stoplu bir yarış en hızlı yol olacaktı. FP2 biraz daha iyiydi ve eminim pazar günü yarışta da daha iyi olacak. Ancak en büyük soru işareti burada,” ifadelerini kullandı.
Pirelli’ye göre, İspanya GP hafta sonu boyunca pilotların ve takımların yönetmek zorunda kalacağı iki temel sorun bulunuyor ve her ikisi de oldukça karmaşık. En büyük problem, pürüzsüz yüzey ve yüksek tutuşun birleşimiyle oluşan ön sol lastikteki graining. Bu durum, lastiğin maksimum strese kolayca ulaşmasına ve yüzeyin adeta yırtılmasına neden oluyor.
Ön lastiklerdeki graining, virajın ortasında önden kaymaya ve sonrasında performans düşüşüne yol açıyor. Madring’deki yüksek hızlı virajlarda bu sorunu yönetmek, düşük hızlı pistlere göre çok daha zor. Oscar Piastri, cuma günü sonrası yaptığı açıklamada, “Graining ile lastikleri yönetmek tam anlamıyla bir kabus oldu. Genellikle hafta sonu ilerledikçe iyileşir, ama ne kadar iyileşeceğini bekleyip göreceğiz,” dedi.
Sorun yalnızca ön lastiklerle sınırlı değil. Yüksek hızlı virajlar ve araçların neredeyse sürekli dönüyor olması, arka lastiklerin de aşırı ısınmasına yol açıyor. İki etken birleştiğinde ise ortaya yüksek lastik aşınması çıkıyor.
Pirelli başmühendisi Simone Berra, FP2’de yapılan uzun sürüşlerde tur başına yaklaşık 0.2-0.3 saniyelik performans kaybı yaşandığını ve bunun “çok yüksek” bir seviye olduğunu belirtti. Berra, “Bu tür değerlerle karşılaşmak bizim için sürpriz oldu. Beklentilerimizin dışındaydı,” dedi.
Pistin genel olarak evrim geçirmesi ve ayarların iyileşmesiyle bu rakamın yarışa kadar düşmesi bekleniyor. Ancak İspanya GP, lastik stratejisinin kritik önem taşıyacağı bir yarışa sahne olacak gibi görünüyor. Bu nedenle, Audi hariç tüm takımlar cuma antrenmanlarının ardından Pazar günü için iki set sert lastiği elde tutmayı tercih etti. Bu lastik, yarışta en dayanıklı seçenek olabilir.
Berra, ön lastikteki graining ve aşırı ısınmanın getirdiği belirsizliklerin, yarış boyunca doğru stratejiyi belirlemeyi oldukça zorlaştırdığını belirtti. “Her türlü durumu dışlamıyorum. Verilere bakınca, takımların yüksek aşınma nedeniyle iki pit stopu tercih edeceğini düşünüyorsunuz. Ancak pit stop kaybı 24 saniye olduğu için bazı takımlar tek pit stop yapmayı hedefleyecektir. Sonuç olarak, bazı takımlar tek pit stop, bazıları ise iki pit stop deneyecek ve farklı stratejiler göreceğiz,” dedi.
Hangi yolun en iyi olduğu ise şu an için belirsizliğini koruyor. Durumu daha da karmaşık hale getiren bir diğer unsur ise, pistte geçiş yapmanın ne kadar zor olabileceği. Yeni güç üniteleri, bazı pistlerde geçişi kolaylaştırsa da, gruba takılmak ciddi dezavantajlar getirebiliyor.
Berra, “Trafikteyseniz performanstan ciddi şekilde kaybediyorsunuz ve aynı zamanda lastiklerinizi de harcıyorsunuz. Çünkü yere basma kuvveti kaybediyor ve kayarak yüksek sıcaklıklar oluşturuyorsunuz. Bu nedenle, farklı faktörler takımları farklı yönlere itiyor. Hiç kolay değil, hatta oldukça karmaşık,” ifadelerini kullandı.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/f1-teams-face-big-madring-strategy-dilemma/
