Bütçe sınırı kurallarında kapsamlı değişiklikler, Pazartesi günü Formula 1 Komisyonu’nda görüşülecek “takımlar için ADUO” önerisiyle gündemin ana başlıklarından biri olacak gibi görünüyor.
İlk olarak The Race’in duyurduğu öneriyi Williams takım patronu James Vowles masaya koydu: Takımların, Vowles’un “bütçe sınırı tuzağı” olarak tanımladığı durumdan çıkmasına yardım edecek, harcama telafisi sağlayan bir mekanizma.
Vowles, bütçe sınırının tüm takımları mali açıdan sürdürülebilir kıldığını ama küçük takımların büyük ekiplere yetişmesini zorlaştıran köklü avantajları da kalıcılaştırdığını savunuyor.
Vowles, bütçe sınırı içinde ilk dördün dışındaki takımların daha fazla harcama yapmasına izin veren kademeli bir telafi sistemini savunuyor. Bu sistemde sıralamanın en altında bitiren takımlar, öndeki ekiplerle aradaki farkı kapatmak için daha geniş mali serbestlik elde edecek.
Vowles’un önerisi gelecek haftaki F1 Komisyonu toplantısının gündemine eklendi ve resmen “takımlar için ADUO” adını aldı.
Bu ad, güç ünitesi üreticileri için var olan ADUO’ya (Ek Geliştirme ve Yükseltme Fırsatları) gönderme yapıyor. Güç ünitesi kıyas noktasının gerisinde kalan üreticilere ek harcama payı, dinamometre saatleri ve homologasyon fırsatları tanınıyor.
Öneri hâlâ yeterli desteği bulamadı
Vowles başlangıçta, planın gelecek yıl kurallara girebilmesi için F1 Komisyonu’nda oylanıp geçmesine yetecek desteği toplamayı umuyordu.
Bunun için FIA’nın, FOM’un ve mevcut 11 takımdan altısının desteği, yani nitelikli çoğunluk gerekiyordu.
Ancak diğer beş takımdan destek gelmesi pek olası görünmüyor; şimdilik yalnızca Cadillac, Alpine, Aston Martin ve Audi destek veriyor.
Haas, mevcut bütçe sınırına yakın harcama yapmadığı için, yani harcamada sınırlanmadığı için karşı çıkıyor. Racing Bulls takım patronu Alan Permane ise fikri desteklemediğini söyledi.
Padoktaki bu görüş ayrılığı fikrin öldüğü anlamına gelmiyor. Toplamda dört takımın desteği, önerinin 2028 için gündeme girmesine yetecek.
Bu, 2030 ya da 2031’de başlaması beklenen yeni kurallar dönemini şekillendirmeye yardımcı olmaya yetecek kadar erken bir tarih.
Vowles geçtiğimiz günlerde uzlaşmaya dayalı bir çözümün hâlâ mümkün olduğunu, özellikle FIA ve F1’in planlarına verdiği destek göz önüne alındığında bunun doğru olduğunu söyledi; ancak uygulamanın hızlı olmayabileceğini de ekledi.
Vowles şöyle konuştu: “Benim için belki daha önemlisi, FIA’nın ve Formula 1’in desteğini almış olmam.”
“Sporun doğrusu için izlememiz gereken yönün yeterince net olduğunu düşünmüyorum; bu hâlâ perde arkasında konuşuluyor.”
“Söyleyebileceğim şey, desteğin var olduğu.”
“Bunun bir gecede olacağını sanmıyorum. Daha önce de söylediğim gibi, istediğim şey, biraz uzakta olan bir sonraki düzenleme değişikliğine kadar işi doğru yapmamız; yani önümüzde zaman var.”
“Ama kanaatim, önümüzdeki aylarda bu konuda daha çok şeyin konuşulduğunu göreceksiniz.”
Bütçe sınırı tartışması yalnızca bununla sınırlı değil
Vowles’un fikri, ilgi odağındaki tek bütçe sınırı değişikliği değil; çünkü bu görüşmelerin daha geniş çaplı bir reform tartışmasını da tetiklemesi bekleniyor.
F1’in üst düzey takımlarının “takımlar için ADUO” fikrinden kazanacağı pek bir şey yok; en büyük yararı, onlara yetişmeyi umut eden ekipler görecek.
Ama bu, büyük takımların mevcut bütçe sınırı kurallarının işleyişinden memnun olduğu anlamına gelmiyor. Onlar da F1’in rekabetçi kalmasına yardımcı olmak için düzenlemelerde değişiklik arıyor.
Aralarındaki en sıcak konulardan biri, mevcut bütçe sınırının personelin elde tutulmasını ve F1’in en parlak mühendisleri yanında tutabilmesini nasıl etkilediği.
Bütçe sınırı altında çalışan takımlar maaşları sınırlı tutmak zorunda. Bu yüzden birçok F1 takımı, teknoloji şirketlerinin yüksek maaşlı tekliflerine kaptırdığı yetenekli çalışanları elde tutmak için kaybedilmiş bir savaş veriyor.
Bütçe sınırı maaşlara tavan koyduğu için, F1 dışındaki diğer yarış serilerinde daha iyi para kazanabilen çalışanlara dair birçok hikâye de var.
Küresel hayat pahalılığı krizi nedeniyle bu sorunun önemi arttı; çünkü F1’de bütçe sınırındaki artış enflasyona sıkı sıkıya bağlı olduğundan, takımlar çalışanların ihtiyaçlarına karşılık verecek şekilde maaşları artıramıyor.
Şu sıralar hız kazanan güçlü bir görüş, bütçe sınırının evrilerek parçalara yapılan harcamayı ve insanlara yapılan harcamayı birbirinden ayırması yönünde.
F1 kurallarında uzun zamandır olduğu gibi, bir kuruluştaki en yüksek maaşlı yalnızca üç kişi bütçe sınırının dışında tutuluyor. Geçmişte bunun 300’e kadar çalışanı kapsayacak şekilde genişletilmesi tartışılmıştı; ancak bunun fazla geniş bir ağ olacağı ve bütçe sınırını fiilen etkisiz kılacağı düşünülüyor.
Geçen hafta sonu Brezilya Grand Prix’sinde konuşan Mercedes patronu Toto Wolff, takımının uzun zamandır hafifletici bir mekanizma önerdiğini ama bunun reddedildiğini söyledi.
Wolff, Sky F1’e şöyle konuştu: “Küçük bir artış olmasını çok isterdim. Bizim fikrimiz, takıma katılan daha genç personel için daha fazla ödenek tanınması ve onlara ilk beş, altı, yedi yıl maaşlarının bastırılmadan daha iyi ödenebilmesiydi.”
“Dolayısıyla FIA’ya, daha fazla ön kanat için değil, maaşların biraz yükselebilmesi için bir ödenek tanınmasını önerdik; çünkü bütçe sınırı bunların hepsini bastırıyor. Ama belli ki bu pek rağbet görmedi.”
Kaynak: The Race
Bunlar da ilginizi çekebilir: 2026 F1 Puan Durumu · 2026 F1 Takvimi · F1 Puanlama Sistemi
