FIA, Formula 1 takımlarının harcama sınırını (bütçe sınırı) aşmak için kullandığı yöntemleri kapatmak üzere 2027 için sert yeni kurallar getirdi. Dünya Motor Sporları Konseyi’nin bu hafta onayladığı düzenlemeye göre F1 personeli, takımın F1 dışı çalışanlarıyla aynı ofisi paylaşamayacak; kantin gibi ortak alanlarda da çalışamayacak.
Yıllardır bazı takımların, F1 dışı projelerde çalışan personeli kullanarak edindiği bilgiyi yarış operasyonuna aktardığı ve bu maliyeti harcama sınırının dışında tuttuğu yönünde şüpheler vardı. Bu işin, yat ve bisiklet gibi grand prix dışındaki teknolojiler üzerinde çalışan özel proje birimleri üzerinden yapıldığı ileri sürülüyordu. Üst sıradaki takımların çoğunda böyle birimler var: Red Bull’da Advanced Technologies, Mercedes’te Applied Science, Aston Martin’de Performance Technologies bulunuyor; Ferrari ise son dönemde yeni bir Hypersail yatı üzerinde çalışıyor. McLaren’ın Applied Science birimi ise özel bir yatırım grubuna satıldı. Bugüne kadar hiçbir şey kanıtlanmadı, ancak şüpheler hiç dinmedi.
FIA bu konuda daha önce de adım atmıştı. 2023’te yürürlüğe giren TD45 belgesiyle, bir teknoloji biriminin F1 takımına aktardığı fikri mülkiyetin tamamı harcama sınırı içinde hesaplanmak zorunda kaldı. Daha yakın dönemde ise hem F1 takımında hem özel projelerde çalışan personelin maaşının yalnızca bir kısmını sınıra yazma yöntemi kapatıldı; F1 takımına herhangi bir katkısı olan herkesin maaşının tamamı sınıra dahil edilecek.
Bunlar da FIA’yı tam olarak ikna etmediği için 2027’den itibaren F1 Operasyon Yönetmeliği’ne 12 sayfalık yeni bir bölüm eklendi. Kurallar, F1 ve F1 dışı faaliyetlerde personelin ve bilgi işlem sistemlerinin sıkı biçimde ayrılmasını getiriyor. Takımların fabrikalarını yalnızca F1 personelinin girebileceği ve F1 dışı personelin girebileceği bölgelere ayırması gerekiyor. Bu alanlar zorunlu elektronik erişimle korunacak ve FIA’nın denetleyebilmesi için erişim kayıtları üç yıl saklanacak. F1 ve F1 dışı çalışanlar artık aynı ofislerde çalışamayacak.
Rüzgar tüneli, simülatör ve dinamometre gibi iki grubun da kullanabildiği alanlar “Kısıtlı Ortak Alan” olarak tanımlanabilecek; ancak bu alanlarda iki gruptan personel aynı anda bulunamayacak ve bilgi akışı olmayacak. Kantin, koridor, dinlenme alanları ve otopark gibi ortak mekânlar kullanılmaya devam edecek, fakat kimse temel işini buralarda yapamayacak. Takımlara ayrıca mesajlaşma sistemleri, harici sürücüler, sözleşme düzenlemeleri veya yeniden görevlendirme yoluyla kuralları dolanmaları yasaklandı.
F1 ve F1 dışı personelin kullandığı bilgi işlem sistemleri de tamamen ayrılacak. Sınırlı durumlarda bilgi F1 takımından F1 dışı tarafa aktarılabilecek, ama ters yönde bilgi akışına hiçbir koşulda izin verilmeyecek. Personelin kurum içindeki hareketi de sıkı bilgi kısıtlamalarına bağlandı. F1 dışından F1 tarafına geçen bir çalışan, üç ay boyunca ne F1 ne de F1 dışı bir iş yapacak ve kısıtlı sistemlere erişemeyecek; F1 takımına katıldıktan sonra yeni sözleşmesi 12 ay boyunca yalnızca F1 ile ilgili işleri öngörecek.
Bir F1 çalışanının özel projeler birimine geçmesi için de yeni sözleşme ve yeni bilgi işlem yetkileri gerekecek; yeni bir e-posta adresi, geçişten önceki iş günü sonunda devreye girmiş olmalı. Bu kişi sonraki 12 ay boyunca yalnızca F1 dışı işlerde çalışmayı taahhüt edecek. Bu önlemlere rağmen maaşı o yıl da harcama sınırına sayılmaya devam edecek. Personel geçişlerine getirilen bu kısıtlamalar, takımların bilgiyi en üst düzeye çıkarmak ve maaşları sınırın dışında tutmak için çalışanları kaydırmasını engellemeyi amaçlıyor.
Konuya yakın kaynaklara göre kuralların sertliği birkaç takımın direnciyle karşılaştı, ancak FIA değişiklikleri geçirmekte kararlıydı. FIA’ya yakın kaynaklar, düzenlemenin kapsamının bazı takımların çalışma biçimini uyum sağlamak için değiştirmesini gerektireceğini düşünüyor.
Konu, bütçe sınırı tartışmalarının sürdüğü bir döneme denk geliyor; son günlerde takım yöneticileri sınırın ne olması gerektiği konusunda farklı görüşler dile getirmişti.
İlgili haberler: Perez, bütçe sınırına karşı çıktı · Wolff, Vowles’un bütçe sınırı planına karşı
Kaynak: The Race
