Formula 1 takımlarının, mevcut araçların enerji yönetimini iyileştirmek amacıyla 2027 sezonu için bir yere basma kuvveti (downforce) azaltma planını görüşeceği ortaya çıktı. FIA’nın mevcut teknik kurallarda yaptığı sürekli iyileştirme girişimleri kapsamında, araçların aerodinamik performansı yeniden masaya yatırılıyor.
2026 sezonunun ilk yarışlarında yapılan analizler, araçların virajlardaki performansının mevcut enerji miktarı üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğunu gösterdi. Araçlar virajları ne kadar hızlı geçerse, o kadar az enerji geri kazanabiliyorlar.
FIA Tek Koltuklu Araçlar Direktörü Nikolas Tombazis, yakın zamanda yaptığı açıklamada, pilotların yaşadığı bazı enerji yönetimi sorunlarının, takımların FIA’nın öngördüğünden daha yüksek performansa sahip araçlar üretmesinden kaynaklandığını belirtti.
The Race’e konuşan Tombazis, araçların bazı pilotların istediği kadar yüksek tempoda gidememesiyle ilgili olarak şu ifadeleri kullandı: “Başlangıçtan itibaren tam olarak istediğimiz yerde olmamamızın sebeplerinden biri, araçların beklediğimizden biraz daha hızlı gitmesi. Takımlar beklediğimizden daha fazla yere basma kuvveti buldular ve bu nedenle frenleme sırasında geri kazanılan enerji, normalde olacağından biraz daha düşük. Yani, istediğimizden biraz daha fazla zorlukla karşı karşıyayız.”
Alternatif öneriler
Aerodinamik performansın etkisiyle ilgili yapılan değerlendirme, FIA’nın 2027 yılı için yere basma kuvveti seviyelerini düşürme isteğiyle takımlarla görüşmelere başlamasına yol açtı. Kaynaklara göre, FIA’nın yere basma kuvvetini iki farklı nedenden dolayı azaltma arzusu çerçevesinde, Formula 1’in Teknik Danışma Komitesi’nde görüşmeler başlatılacak.
Bunlardan ilki, enerji yönetiminin iyileştirilmesi açısından sağlanacak faydalar. Virajlarda daha yavaş giden araçlar, daha fazla enerji geri kazanabilecek. İkinci neden ise, yere basma kuvvetinin azaltılmasıyla birlikte lastiklere binen kuvvetlerin aşırı yükselmesinden kaynaklanabilecek güvenlik risklerinin önüne geçilmesi. Şu anda takımlar, öngörülenden daha yüksek aerodinamik yüklere sahip araçlar geliştirdiği için, bu sezon ve gelecek yıl yaşanacak hızlı gelişmelerin sınırları zorlayabileceği düşünülüyor.
Görüşülecek üç ana yere basma kuvveti azaltma önerisinin, aracın ön kanadı, tabanı ve yan bölümlerin önündeki mimari gibi kritik alanlarda yapılacak değişikliklere odaklanacağı belirtiliyor. Farklı seçenekler, önerilen gövde değişikliklerinin agresifliğine bağlı olarak 20, 30 veya 50 yere basma puanı civarında bir düşüşü hedefliyor.
Güvenlik kartı
Enerji yönetimini iyileştirmek amacıyla teknik düzenlemelerde yapılacak herhangi bir değişikliğin, ilgili yönetim süreçlerinden geçmesi için takımların desteğini alması gerekecek. Ancak FIA, lastikler nedeniyle potansiyel güvenlik unsurlarının gündeme gelmesi halinde tek taraflı hareket etme imkanına da sahip.
F1’in teknik kurallarında “FIA tarafından güvenlik gerekçesiyle yapılan herhangi bir değişiklik, önceden bildirim veya gecikme olmaksızın yürürlüğe girebilir” şeklinde açık bir madde bulunuyor.
Tombazis, 2026 araçlarının genel aerodinamik paketinin, kirli havanın etkisini azaltma konusunda başarılı olduğunu ve esas olarak yere basma kuvveti seviyelerinin gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti. “Yere basma kuvvetini biraz azaltma seçeneğimiz var, böylece bunun döngü boyunca sürekli gelişmesini engelleyebiliriz. Genel olarak, aerodinamik açıdan kurallar oldukça iyi çalışıyor. Araçlar birbirine oldukça yakın gidebiliyor, hatta bazen yol tutuşunun sınırlı olduğu durumlarda bile. Yani bu açıdan kuralların iyi işlediğini düşünüyoruz. Ancak araçların performansını izlemeye devam ediyoruz ve yönetim süreçleriyle birlikte araçların olması gereken performans aralığında kalmasını sağlayacağız.”
2027 için planlanan yere basma kuvveti azaltımı, iyileştirme konusunda önemli bir araç olabilir. Çünkü güç ünitesinde donanımsal bir değişiklik, örneğin yakıt akışının artırılması gibi bir güncellemenin 2028’den önce hayata geçirilmesi gerçekçi görünmüyor. Güç ünitesi tasarımlarında yapılacak değişiklikler ve yakıt deposu boyutunun artırılması için gereken şasi revizyonları nedeniyle, bazı takımların 2027’ye kadar bu değişiklikleri yapması için zaman zaten çok kısıtlı.
Bib güvenliği
Gelecek yıl için kesin güvenlik gerekçeleriyle ve aynı zamanda yere basma kuvvetini azaltıcı bir etkiye sahip olabilecek bir diğer değişiklik ise, tabanın ön bölümünde yer alan “bib” olarak bilinen alanla ilgili. FIA’nın 2026 araçlarında yaptığı ilk analizler, mevcut tasarımların oldukça ileriye doğru uzandığını ortaya koydu. Bu durum, bir aracın diğerinin üzerine sıçraması halinde, daha uzun bib’lerin halo sistemindeki boşluktan geçerek pilotlara temas etme riski oluşturabileceği endişesini doğurdu. Takımlarla, bu alanın boyutunun önümüzdeki yıl nasıl azaltılabileceği konusunda görüşmeler yapılacak.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/f1-already-pursuing-downforce-reduction-plan-for-2027-cars/
