Formula 1’in ADUO (Ek Geliştirme ve Yükseltme İmkanları) kurallarında gelecek yıl kapsamlı bir değişiklik yapılması gündemde. Bu değişiklik, ön taraftaki yakalama mekanizmasını daha verimli hâle getirmeyi ve arka sıralarda yer alan Honda gibi üreticilere daha fazla destek sağlamayı amaçlıyor.
The Race’in edindiği bilgilere göre FIA, tartışmalı ADUO sisteminde 2027 için potansiyel düzenlemeleri değerlendiriyor. Hedef, bu sezon yaşanan sıkıntıların tekrarını önlemek ve sistemin asıl amacı olan, geride kalan üreticilere güvenlik ağı sağlama işlevini daha etkin kılmak.
ADUO, ilk olarak, yanlış yöne giden üreticilerin toparlanabilmesi için tasarlanmıştı. Ancak sistem, beklenmeyen sonuçlar doğurdu ve tartışmalara yol açtı. Red Bull, bir yarış kazanmamış olmasına rağmen en iyi motora sahip ilan edildiğinde bu tartışmalar zirveye çıktı. Red Bull’un yaşadığı hayal kırıklığı, şampiyona lideri Mercedes’in, FIA’nın değerlendirmesine göre yeterince geride sayılıp bu sezon ve gelecek sezon için bir geliştirme hakkı elde etmesiyle daha da arttı.
ADUO sıralamalarının yalnızca içten yanmalı motorun (ICE) güç çıkışına dayandırılması, güç ünitesinin genel performansının hesaba katılmaması önemli bir tartışma konusu oldu. Bu durum, Mercedes’in genel anlamda en iyi pakete sahip olduğu genel kabul görmesine rağmen, geliştirme hakkı elde etmesine ve Red Bull’un ise ICE gücü yüksek olduğu için bu haktan mahrum kalmasına yol açtı.
Ayrıca, ADUO sistemi, referans üreticinin geliştirme yapamamasına yol açarken, rakiplerin FIA tarafından ölçülmeyen bileşenleri geliştirme yolunu seçmesine imkân tanıdı. Bu sezon ortaya çıkan sorunlar, FIA’nın ADUO’nun iyileştirilmesi gerektiği yönündeki görüşünü daha da güçlendirdi.
Son haftalarda, Aston Martin’in sahibi Lawrence Stroll’un, güç ünitesi tedarikçisi Honda’ya ek destek sağlanması yönündeki girişimleriyle birlikte, kural değişiklikleri için çalışmalar hız kazandı. The Race’in edindiği bilgilere göre, FIA şu anda 2027’de yürürlüğe girecek olan ve yakıt akış oranlarında iyileştirme getirecek düzenlemelerle birlikte ADUO’da da değişiklikler yapmayı değerlendiriyor.
Yapılması planlanan revizyonlar, iki ana noktaya odaklanacak: ADUO sisteminin genel olarak daha verimli hâle getirilmesi ve Honda gibi zorlanan üreticilere daha fazla destek sağlanması.
Henüz analizler erken aşamada olsa da, takımların Pazartesi günü yapılacak bir sonraki F1 Komisyonu toplantısında bir araya gelmesiyle değişikliklerin hızlanabileceği belirtiliyor. Özellikle Honda’ya ek destek sağlanmasına ilişkin son görüşmelerin ardından, ADUO konusu toplantıda gündeme taşınarak üreticiler arasında bir uzlaşma olup olmadığı değerlendirilecek.
Bu süreç, motor sporları yönetmeliklerinden sorumlu Güç Ünitesi Danışma Komitesi (PUAC) üzerinden resmi bir kural değişikliği sürecini başlatabilir.
Gelişim Süreci Devam Ediyor
FIA, ADUO’nun ilk uygulama yılında gelişime açık bir süreç olduğunu uzun süredir kabul ediyor. Kurul, Red Bull’un sistemin referans motoru olduğu yönündeki şüphelerini reddetse de, kuralların geliştirilmesi gerektiği görüşünden hiçbir zaman vazgeçmedi.
FIA Tek Koltuklu Araçlar Direktörü Nikolas Tombazis, yaz tatili öncesinde The Race’e yaptığı açıklamada, “Bence ölçümlerimiz oldukça isabetli oldu. Ancak her şey yolunda mı gitti? Hayır, çünkü memnun olmayanlar var. Gelecekte iyileştirmeler yapmamız gerekir mi? Evet, bence öyle,” ifadelerini kullandı.
The Race’in edindiği bilgilere göre, FIA şu anda hem zorlanan üreticilere yardımcı olacak hem de ön taraftaki ölçüm yöntemlerine dair endişeleri giderecek değişiklikleri değerlendiriyor. Henüz kesinleşen bir karar olmasa da, çeşitli seçeneklerin masada olduğu ifade ediliyor.
Bunlar arasında, ICE gücünün ölçüm yönteminin; turbo boyutu, çalışma sıcaklıkları ve egzoz kanatları gibi dış etkenler dâhil edilerek değiştirilmesi de yer alıyor. Bir diğer seçenek ise, ADUO sıralamalarının yalnızca ICE yerine tüm güç ünitesi performansına göre belirlenmesi veya hangi üreticilerin geliştirme hakkı elde edeceğinin daha köklü bir yöntemle saptanması olabilir.
Audi Proje Sorumlusu Mattia Binotto, yılın başlarında, geliştirme haklarının tek bir bileşenin gücüne değil, takımların şampiyona sıralamasına göre belirlenmesinin daha doğru olacağını önermişti. Tombazis ise, FIA’nın her zaman ADUO sıralamalarının belirlenmesinde daha fazla faktörün dikkate alınmasından yana olduğunu defalarca dile getirdi.
Üreticilerle yapılan ilk görüşmelerde, turbo basınçları, turbo çapları ve plenum sıcaklıklarının dikkate alınması önerilmişti. Ancak o dönemde, tüm güç ünitesi üreticileri sistemi basit tutma yönünde görüş bildirmişti.
Uzlaşma Arayışı
Daha karmaşık bir ölçüm sisteminin üreticiler tarafından daha önce reddedilmiş olmasına rağmen, ADUO’nun uygulanışını gördükten ve 2026 kurallarının nasıl çalıştığına dair daha net bir fikir sahibi olduktan sonra, görüşlerin değişmiş olabileceği belirtiliyor.
Herhangi bir düzenleme değişikliğinin hayata geçebilmesi için, PUAC’ta yer alan altı üreticiden (Mercedes, Ferrari, Red Bull, Audi, Honda ve Cadillac) en az dördünün desteği gerekiyor.
Honda’ya ek destek sağlama girişimleri, yeni bir ADUO çerçevesinin oluşturulmasına yönelik motivasyonu artırabilir. Honda, 2026 kurallarının ilk yılında rakiplerinin desteğiyle sezon başında bir miktar yardım almasına rağmen, ciddi bir ilerleme kaydedemedi.
Bu destek paketinin içinde Honda’ya 19 milyon dolarlık bir harcama artışı sağlandı; bunun 11 milyon doları doğrudan bütçe artırımı, 8 milyon doları ise fiilen bir kredi olarak verildi.
Ancak durumun önemli ölçüde iyileşmemesi üzerine, takım sahibi Stroll, ek destek için baskıyı artırdı. Fernando Alonso da bu çağrılara katıldı. FIA Başkanı Mohammed Ben Sulayem, geçen hafta İspanya Grand Prix’sinde Honda’ya destek sağlama ve Alonso’nun Formula 1’de kalmasını teşvik etme isteğini açıkça dile getirdi.
Ben Sulayem’in görüşü – ve bu görüş diğer üreticiler tarafından da paylaşılıyor – büyük bir üreticinin, özellikle Honda’nın, bu kadar zorlanmasının kimseye fayda sağlamayacağı yönünde. Eğer durum değişmezse, Honda’nın Formula 1’den çekilme riski olduğu açıkça kabul ediliyor.
Konu bazı üreticilerle şimdiden paylaşılmış durumda ve ilk göstergeler, Honda’ya destek için ADUO’da değişiklik yapılmasına olumlu bakıldığı yönünde.
Mercedes takım patronu Toto Wolff da Honda’ya daha fazla yardım sağlanmasına sıcak bakıyor: “ADUO bir yakalama mekanizması olarak tasarlandı. Bu formül Honda için devreye alındı ve onların daha fazlasına ihtiyacı var,” dedi. “Başkanın birçoğumuzla yaptığı görüşmede, bu üst düzey üreticilerin sporda kalmasını istediğimiz konuşuldu. Onların rekabetçi ve başarılı olmalarını istiyoruz. Sporda en iyilerin yer alması gerek ve bazen belki de bir ayarlama yapmak gerekebilir.”
FIA’nın, Red Bull’un Honda’ya destek vermesini sağlamak istemesi halinde, ADUO sisteminde Red Bull’un eleştirilerine yönelik bazı uzlaşmalar sunması gerekeceği açık. Red Bull takım patronu Laurent Mekies, İspanya’da yaptığı açıklamada, Honda’ya destek sağlanmasına sıcak baktıklarını ancak bunun ADUO sürecinin tamamı üzerinde daha geniş bir tartışmayı beraberinde getireceğini belirtti.
“Her konuda anlaşamayabiliriz, ancak sporun paydaşları olarak, çözülmesi ya da desteklenmesi gereken bir durum varsa, genellikle çözüm buluruz,” diyen Mekies, “Bir noktada ADUO yönetmeliğinin geleceğini ve eksiklerini masaya yatıracağımızdan eminim. Bazı eksikleri biliyoruz, başka konular da gündeme gelecektir,” ifadelerini kullandı.
Honda Unsuru
Honda’ya Verilecek Desteğin Diğer Üreticilerin Gelişimini Engellemeden Sağlanması Kritik
Honda, şu ana kadar FIA ile doğrudan bir görüşme yürütmedi ve siyasi konularda kamuoyu önünde tartışmalara girmekten kaçınmayı tercih ediyor. Honda pist operasyonları genel müdürü Shintaro Orihara, İspanya Grand Prix’sinde, şu anda asıl odaklarının 2027’ye yönelik planlanan geliştirmeler üzerinde çalışmak olduğunu belirtti.
The Race’in, Ben Sulayem’in destek çağrısıyla ilgili sorusuna Orihara, “Ne düşündüğünü bilmiyorum, bu yüzden bize bir sihir sunabileceğini de sanmıyorum. Biz kendi geliştirme planımıza odaklanıp, kendi başımıza daha iyi olmak için çalışacağız. Şu anki planımız bu,” yanıtını verdi.
Honda, bu sezon için sahip olduğu iki ADUO yükseltme hakkından yalnızca birini kullanmayı tercih etti ve tüm odağını gelecek yıl için daha büyük bir sıçrama yapmaya yöneltti. Orihara, eksik oldukları alanlarda yapılan geliştirme çalışmalarının, 2027 spesifikasyonunda daha fazla güç elde etmelerini sağlayacağı yönünde iyimser olduklarını belirtti.
“2027 ve 2028 için performansımızı artırmaya yönelik bir geliştirme planımız var. 2027’nin ilk yarışında hemen zirveye oynayacağımızı söylemiyorum ama büyük adımlar atmaya çalışıyoruz,” dedi.
Ayrıca Honda’nın üst düzey yönetiminde de bir değişikliğe gidiliyor. Yoichiro Fukao, Formula 1 motor programında büyük proje liderliğini Tetsushi Kakuda’dan devralacak. Honda, bu değişikliğin amacının, 2027’de yakıt akış oranlarının artırılacağı yeni kurallara hazırlık sürecinde “güç ünitesi geliştirmesini hızlandırmak” olduğunu açıkladı.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/howfias-honda-help-could-trigger-major-aduo-system-revamp/
