Bernie Ecclestone, bir dönem Formula 1’in genç izleyicilerin peşinden koşmasının anlamsız olduğunu, çünkü bu kitlenin sponsorluk ürünlerini satın alacak maddi güce sahip olmadığını söylemişti.
Bugün ise, Ecclestone sonrası Liberty Media döneminde Formula 1 sadece daha geniş bir izleyici kitlesine ulaşmakla kalmadı, aynı zamanda izleyici profili de ciddi şekilde gençleşti.
F1’in paylaştığı son verilere göre, şu anda dünya genelinde 830 milyon kişi Formula 1’i takip ediyor. Bu rakam, Liberty Media’nın yönetimi devraldığı 2018 yılına kıyasla %64’lük bir artış anlamına geliyor.
F1’in izleyici kitlesinin %43’ünün 35 yaşın altında olduğu tahmin edilirken, izleyicilerin %42’sini kadınlar oluşturuyor. Yeni eklenen taraftarların ise dörtte üçü kadınlardan oluşuyor.
Bu rakamlar Liberty Media için büyük bir başarı olarak görülse de, 2026 kurallarıyla ilgili görüş ayrılıklarının merkezinde de yer alıyor.
Formula 1 ve paydaşları, yeni izleyici kitlesine ne kadar odaklanmalı ve uzun yıllardır sporu takip eden taraftarlara nasıl yaklaşmalı?
Sadık ve çekirdek taraftar kitlesini kaybetmek, balon patladığında ve gündelik izleyiciler de uzaklaştığında ortada kimsenin kalmamasına yol açabilir.
Erişimin Genişletilmesi
Ecclestone’un genç taraftarlarla ilgili meşhur açıklamaları, Formula 1’in hibrit çağının başladığı 2014 yılına denk gelmişti.
Ecclestone o dönem, “Gençler Rolex markasını görecek ama gidip bir tane alacaklar mı? Alamazlar. Diğer sponsorumuz UBS, bu gençler bankacılıkla ilgilenmiyor. Zaten bankaya koyacak paraları yok. Benim düşüncem bu.” ifadelerini kullanmıştı.
Günümüzde ise F1, Liberty Media’nın benimsediği yeni yaklaşım sayesinde çok farklı bir noktada.
Formula 1’in İletişim ve Kurumsal İlişkiler Sorumlusu Liam Parker’a göre, bu bir Amerikanlaştırma değil, modernleşme yaklaşımıydı.
Parker, The Race’e verdiği demeçte, “Bu bir modernleşme yaklaşımıydı.” dedi.
1980’lerde Formula 1’in tek önceliği, Pazar öğleden sonraları mümkün olduğunca çok televizyon izleyicisine ulaşmaktı.
Ecclestone, izleyici kitlesini ve yayın anlaşmalarının değerini artırmak için içeriğin dağıtımını sınırlandırarak ayrıcalık yaratmayı tercih etmişti.
Ondan sonraki yöneticiler – eski CEO Chase Carey ve ticari direktör Sean Bratches – ise sosyal medyayı kısıtlamak yerine fırsat olarak gördü ve bu alanı değerlendirdi.
Parker, “Onların bakış açısı, ‘Elimizde tüm bu imkanlar varken neden farklı şekillerde kullanmayalım?’ şeklindeydi.” dedi.
“Neden daha geniş bir kitleye hizmet edecek kadar büyük bir sosyal medya ekibimiz olmasın? Takımlar neden içerik paylaşamasın? Pilotlar neden paylaşamasın?”
Bu yaklaşım, sosyal medya üzerinden farklı bir iletişim stratejisinin kapısını araladı ve Netflix’in Drive to Survive dizisinin ortaya çıkmasına zemin hazırladı. Bu dizi, yeni bir izleyici kitlesinin spora çekilmesinde büyük rol oynadı.
Drive to Survive, yeni Formula 1 izleyicilerini çekmede önemli rol oynasa da, her şeyin anahtarı olarak görülmemeli. Aslında bu yapım, Liberty Media’nın yeni yaklaşımını daha da görünür kıldı.
Parker, “Netflix’e büyük bir kredi veriliyor ve bunu hak ediyor, ancak bu tek başına çözüm değildi.” dedi.
“Bence sosyal medyanın açılması, Netflix ortamı ve ardından gelen Formula 1 filmi gibi projeler, demografik yapıyı ciddi şekilde değiştirdi. Bu da zaman aldı.”
Yeni İzleyici Kitlesinin Anlamı
İzleyici ve müşteri profili değiştiğinde, organizasyonların da buna karşılık vermesi gerekir.
Yeni takipçilerin isteklerine cevap verirken, uzun süredir sporu takip edenleri kaybetmemek için denge kurmak her zaman şarttır.
Formula 1, pist dışında sunduğu içerik çeşitliliğini artırarak farklı izleyici segmentlerini kolayca memnun edebildi.
Kimi izleyiciler, 15 saniyelik TikTok videoları ile F1’i takip etmekten memnunken, teknik analizlerin detayına inmek isteyenler de aradıklarını bulabiliyor. Bir içerik türünün varlığı, diğerinin eksilmesine yol açmıyor.
Parker, “Sadece yarış içeriği paylaşmakla yetinirseniz, belli bir pazara hitap etmiş olursunuz ve yeni pazardaki izleyicilerin de bundan hoşlanmasını umarsınız.” dedi.
“Trendleri takip etmek gerekiyor. Trendlerin nerede olduğunu anlamanız lazım.”
“16-20 yaş arası büyüyen bir taraftar kitlesi var diyorsanız, onların ne tükettiğini, bilgiyi nasıl edindiğini, eğlenceyi nasıl bulduğunu, hangi haberleri takip ettiğini, nelerle ilgilendiğini ya da ilgilenmediğini de bilmelisiniz.”
F1’in burada bir dengeyi gözetmesi gerekiyor çünkü farklı izleyici grupları, içeriğe farklı değerler atfediyor.
Kimi taraftarlar için Lewis Hamilton’ın son giyim tercihi, bir başkası için en yeni arka kanat tasarımı kadar önemli olabiliyor.
Parker, “Lastikler ve aşınma hakkında bir video hazırlarsanız, birçok kişi bunu anlamıyor ve kendini yetersiz hissedip uzaklaşabiliyor.” diyor. “Bazıları ise Charles Leclerc’in bugün köpeğiyle geldiğini ya da George Russell’ın nişanlısının yüzüğünün büyüklüğünü merak ediyor.”
“Bu sadece farklı bir içerik türü. ‘Bu içerik önemsiz, şu daha ciddi’ demek doğru olmaz.”
Sadık ve Gündelik Taraftar Tartışması
Farklı izleyici segmentlerinin ihtiyaçları sadece içerik ile sınırlı değil; taraftar kitlesinin yapısı, Formula 1’in nasıl bir hal alacağına da doğrudan etki ediyor.
Kural değişikliklerinde temel faktörlerden biri, taraftarların bu değişiklikleri beğenip beğenmeyeceği ve bunun spordan soğumalarına yol açıp açmayacağı oluyor. Tüm taraftarları aynı anda memnun etmek ise neredeyse imkansız.
Bazen bir seri, taraftar kitlesinin taleplerine göre şekillenip şekillenmeyeceğine ya da kendi bildiğini yapıp izleyicinin buna uyum sağlamasını bekleyip beklemeyeceğine karar vermek zorunda kalıyor.
F1’in 2026’daki yeni teknik kuralları, izleyici grupları arasında açık bir görüş ayrılığına yol açtı.
Kimi izleyiciler, bazı F1 pilotları ve sadık taraftarlar tarafından yapay olarak nitelendirilen aksiyon dolu atakları benimserken, çoğu kişi ise araçların enerji yönetimiyle ilgili sorunlara ve super-clipping’in bazı virajları olumsuz etkilemesine aldırış etmiyor.
F1 CEO’su Stefano Domenicali, yakın zamanda yaptığı bir açıklamada, yeni kurallardan hoşlanmayan sadık taraftarlarla ilgili bir soruya verdiği yanıtla hem eski hem de yeni taraftarları kızdırdı.
Domenicali, De Telegraaf’a verdiği röportajda, “Formula 1 hafta sonlarında super-clipping hakkında konuşan sıkı motor sporları tutkunları var. Ama bir de saç tokası olarak klipten başka bir şey anlamayanlar var.” dedi.
Domenicali’nin yaz aylarında yaptığı “Kimse aracın nasıl sürüldüğüyle ilgilenmiyor” açıklamasının ardından bu sözleri, uzun süredir sporu takip eden taraftarların kendilerini artık azınlıkta ve önemsiz hissetmesine yol açtı.
Parker ise durumun böyle olmadığını ve Domenicali’nin saç tokasıyla ilgili ifadesinin yanlış anlaşıldığını belirtiyor.
“Ben de o odadaydım ve Stefano küçümseyici değildi.” diyen Parker, “Kendisi de bir süper taraftar olduğunu, ancak sporu takip etmeyenleri de düşünmek zorunda olduğunu açıkladı.” dedi.
“Çekirdek taraftarlarımız var, clipping ve batarya durumu gibi teknik detaylara önem veriyorlar ve onlara bu içerikleri sunmalıyız.”
“Ama bir de klipten saç tokası anlayanlar var. Stefano kimsenin super-clipping’i umursamadığını söylemiyordu. Sadece farklı içerikler, farklı insanlarda farklı tartışmaları tetikliyor.”
Kurallarla Oynamamak
Parker, F1’in içerik konusunda radikal değişiklikler yapmaktan çekinmediğini, ancak geçilmemesi gereken bir kırmızı çizgi olduğunu vurguluyor.
O da, Formula 1’in bir rekabet ortamı olarak kalması ve en iyi pilotların en iyi araçlarla zirveye çıkmasının sağlanması. Spor, her zaman eğlencenin önünde gelmeli.
“Sporun özü korunmalı.” diyen Parker, “Bununla oynayamazsınız.” ifadelerini kullandı.
Parker’a göre, Liberty Media’nın temel yaklaşımının göstergesi, grand prix hafta sonlarında taraftar deneyimini değiştirmekten çekinmemelerine rağmen, pist üstündeki unsurlarda köklü değişiklikler yapmamış olmaları.
“Bugünden 10 yıl önceye gidip birine ‘Amerikan bir şirket olan Liberty F1’de neler yapar?’ diye sorsanız, ‘Muhtemelen suni şeyler getirirler, fıskiyeler kurarlar’ derdiniz.” dedi.
“Bence pist üstünde yaptığımız en iddialı şey, sprint yarışlarını zaman içinde evrimleştirmek oldu.”
Formula 1 için, köklerine sadık kalarak kaliteli bir gösteri sunmak, tüm taraftarlar için önemli.
Parker, “Eğer bu güçlü olursa, diğer her şeyin de sağlam bir temeli olur.” diye ekledi.
“Eğer insanlar yarışların sıkıcı olduğunu, pilotların heyecan vermediğini, araçların ilgi çekici olmadığını söylüyorsa, o zaman ortada ne bir Netflix hikayesi ne de sosyal medya içeriği olur.”
Ancak F1’in geçmişe saplanıp kalamayacağını ve yeni nesil taraftarları çekmek için kendini geliştirmesi gerektiğini de vurguluyor. Aksi takdirde, küresel ilgi azalabilir.
“F1 işler ve temelde güçlü olursa, diğer her şey bunun üzerine inşa edilir.” diyen Parker, “Uzun yıllardır bizimle olan taraftarlarımız var ve onlar çok önemli. Umarım hep bizimle kalırlar.”
“Ama bir spor olarak, teknolojiyi anlamayan tüm bu insanları istemiyoruz demek yanlış olur. Hem sportif hem de ticari açıdan bu mantıksız olurdu.”
“Bazen bu noktada yanlış anlaşılmalar olabiliyor, ancak Stefano 30 yıldır bu sporun içinde ve işinin gereği olarak ‘Nasıl daha büyük yapabilirim? Nasıl büyütebilirim?’ diye düşünmek zorunda.”
“Çünkü yerimizde sayarsak, NBA, kriket, futbol ve diğer sporlar büyürken biz geride kalırız.”
Liberty Media dönemiyle Formula 1’in yerinde saymakla ilgisi yok, ancak daha çeşitli bir izleyici kitlesini elde tutmak, belki de onları kazanmak kadar büyük bir sınav olacak.
Kaynak: The Race // https://www.the-race.com/formula-1/f1-liberty-media-fanbase-old-new-fans-interview/
